Powiat kłobucki


Na mapach: 50°55′N 18°56′E/50,916667 18,933333

Powiat kłobucki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Siedziba starostwa powiatu Siedziba Wydziału Komunikacji i Transportu

Powiat kłobuckipowiat w Polsce położony na północy województwa śląskiego. Utworzony został w 1952 roku. Zlikwidowany w 1975. Ponownie utworzony w 1999 roku w wyniku reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest Kłobuck.

Spis treści

Struktura | edytuj kod

W skład powiatu wchodzą:

Historia | edytuj kod

Początki osadnictwa | edytuj kod

Najstarsze ślady pobytu człowieka na tej ziemi pochodzą z ok. X tysiąclecia p.n.e., tuż po ustąpieniu lodowca, ale właściwa kolonizacja rozpoczęła się od IX wieku n.e. Wczesne średniowiecze było okresem następnej fali osadniczej ludności pochodzącej ze Śląska. Pierwsze wzmianki w dokumentach historycznych – o tych stronach – datowane są na rok 1262 kiedy to w Iwanowicach odbył się zjazd książąt dzielnicowych – Bolesława Pobożnego i Bolesława V Wstydliwego.

W XI w. ziemie współczesnego powiatu kłobuckiego należały do ziemi krakowskiej i były własnością Kazimierza II Sprawiedliwego (1179 r.). Sto lat później pierwsze dokumenty wymieniały Adama, kasztelana z Krakowa, jako zarządzającego tą ziemią. Ten podział administracyjny był utrzymywany prawie do końca XIII w. Początków odrębności administracyjno – terytorialnej należy doszukiwać się po układzie książąt piastowskich z roku 1296 w Krzywiniu: po wyłączeniu Kłobucka z zakresu władzy kasztelańskiej i wprowadzeniu urzędu starosty.

Średniowiecze | edytuj kod

Różne źródła historyczne podają różne daty powstania miasta Kłobucka. Pod rokiem 1344 dokument Kazimierza III Wielkiego wymienia Prutenusa, jako wójta kłobuckiego, zaś w roku 1339 Kazimierz Wielki zwolnił mieszkańców Kłobucka od wielu danin i powinności.

Istotnym zdarzeniem było odparcie najazdu wojsk Mikołaja opolskiego w 1474 roku. W mieście zdarzały się pożary, które kilkakrotnie nieomal doszczętnie niszczyły zabudowania. W okresie umacniania władzy królewskiej w Polsce Kłobuck miał duże znaczenie, czego dowodem były trzy wizyty Króla Władysława II Jagiełły w tym mieście (w roku 1416, 1420 i 1426).

W latach 1434-1449 żył w Kłobucku kanonik krakowski, historyk Jan Długosz – piastujący tu funkcję proboszcza. Z tego okresu pochodzi opis Kłobucka zamieszczony w Historii Polski. Dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Śląsk z Wielkopolską – Kłobuck w średniowieczu rozwijał się prężnie, szczególnie rozwijało się rzeźnictwo w oparciu o pędzone tą trasą bydło. To z kolei spowodowało rozwój miejscowego rolnictwa jako źródła zaopatrzenia już istniejących rzeźni.

Od połowy XIV wieku ośrodkiem władzy administracyjnej na tych ziemiach było starostwo niegrodowe w Krzepicach.

Degradacja | edytuj kod

W roku 1658, decyzją Sejmu Warszawskiego, wyłączono Kłobuck z starostwa krzepickiego i oddano pod zarząd zakonowi paulinów. Wskutek tej ostatniej decyzji Kłobuck zyskał miano starostwa w powiecie lelowskim. W okresie II rozbioru (1796 r.), odebrano paulinom starostwo Kłobuckie i włączono do dóbr rządowych. Wówczas to z nadania króla pruskiego prywatnym właścicielem miasta stał się Chrystian hrabia Luttichau. W cztery lata później miasto oddano pruskiemu ministrowi Christianowi hr. Haugwitzowi. Po powstaniu Księstwa Warszawskiego Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim departamentu kaliskiego, a po klęsce Napoleona ziemie te znalazły się w województwie kaliskim, obwodzie wieluńskim i powiecie częstochowskim. Kolejna reorganizacja nastąpiła po upadku powstania listopadowego, wówczas to ziemie te przypisano do guberni warszawskiej. W 1866 roku, na mocy ukazu carskiego, Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim guberni piotrkowskiej. Reperkusją po klęsce powstania styczniowego była utrata praw miejskich Kłobucka na mocy postanowienia rosyjskiego Komitetu Urządzającego z dnia 23 stycznia 1870 roku, a następnie włączenie do gminy Kamyk (decyzja gubernatora piotrkowskiego z dnia 30.09.1870 r.).

XX wiek | edytuj kod

Pomnik upamiętniający Bitwę pod Mokrą

Przywrócenie praw miejskich nastąpiło dopiero w 1916 roku, a w rok później otwarto filię częstochowskiego urzędu powiatowego. W czasie II wojny światowej Kłobuck był włączony do III Rzeszy, jako część powiatu Blachownia w rejencji opolskiej w prowincji Śląsk (od stycznia 1941 roku w prowincji Górny Śląsk). Po II wojnie światowej z północnej części powiatu częstochowskiego wyodrębniono powiat kłobucki na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 1952 roku. Powiat w tej formie przetrwał do 1 czerwca 1975 roku, kiedy to kolejna reforma administracji państwowej zlikwidowała powiaty. Od 1 stycznia 1999 roku Kłobuck ponownie jest powiatem – związkiem 7 gmin i 2 miast, z których największą terytorialnie jest gmina Wręczyca Wielka, a najmniejszą gmina Panki. Łącznie zamieszkuje te ziemie ok. 86 tys. mieszkańców, w tym 18,6 tys. w dwóch miastach (Kłobucku i Krzepicach).

Miasta | edytuj kod

Wsie powyżej 1000 mieszkańców | edytuj kod

Starostowie | edytuj kod

  • Dariusz Desperak
  • Krzysztof Nowak[4]
  • Stanisław Garncarek[5]
  • Maciej Biernacki[6]
  • Roman Minkina[7]
  • Henryk Kiepura[8]

Rada Powiatu | edytuj kod

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu kłobuckiego w 2014 roku[3].


Ludność w latach | edytuj kod

  • 1999 – 86 181
  • 2000 – 86 184
  • 2001 – 86 088
  • 2002 – 84 903
  • 2003 – 84 805
  • 2004 – 84 830
  • 2006 – 84 761
  • 2007 – 84 789
  • 2008 – 84 867
  • 2009 – 85 001
  • 2010 – 84 975

Infrastruktura | edytuj kod

Drogi | edytuj kod

Głównymi drogami biegnącymi przez powiat kłobucki są:

Wzdłuż wschodniej granicy powiatu przebiegać będzie autostrada A1. Droga krajowa nr 43 zostanie połączona z autostradą węzłem komunikacyjnym we wsi Lgota.

Linie kolejowe | edytuj kod

Przez powiat biegną linie kolejowe:

Sąsiednie powiaty | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Uchwała Nr 3/I/2014 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 1 grudnia 2014 roku w sprawie wyboru Starosty Kłobuckiego (pol.). Starostwo Powiatowe w Kłobuck. [dostęp 2014-12-02].
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2007. (GUS), [1]
  3. a b http://www.polskawliczbach.pl/powiat_klobucki, w oparciu o dane GUS.
  4. Uchwała Nr 283/XXX/2005 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 7 października 2005 roku w sprawie wyboru Starosty Kłobuckiego. Starostwo Powiatowe w Kłobucku. [dostęp 2014-12-02].
  5. Uchwała Nr 5/II/2006 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 30 listopada 2006 roku w sprawie wyboru Starosty Kłobuckiego. Starostwo Powiatowe w Kłobucku. [dostęp 2014-12-02].
  6. Nowy starosta kłobucki (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2010-09-29].
  7. Uchwała Nr 3/I/2010 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 1 grudnia 2010 roku w sprawie wyboru Starosty Kłobuckiego (pol.). Starostwo Powiatowe w Kłobuck. [dostęp 2014-12-02].
  8. Uchwała Nr 3/I/2014 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 1 grudnia 2014 roku w sprawie wyboru Starosty Kłobuckiego (pol.). Starostwo Powiatowe w Kłobuck. [dostęp 2014-12-02].
  9. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-26] .
  10. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-26]  (pol.).
  11. DituelD. Sp. DituelD., Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo śląskie - Powiat kłobucki, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-26] .
  12. PKW | Samorząd 2014, samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-26] .
  13. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-26] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Powiat kłobucki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy