Powiat międzyrzecki


Na mapach: 52°26′54″N 15°35′18″E/52,448333 15,588333

Powiat międzyrzecki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powiat międzyrzeckipowiat w Polsce (województwo lubuskie), utworzony 10 sierpnia 1998 w ramach reformy administracyjnej i formalnie funkcjonujący od 1 stycznia 1999. Jego siedzibą jest miasto Międzyrzecz.

W skład powiatu wchodzą:

Spis treści

Gminy powiatu | edytuj kod

Położenie i warunki geograficzne | edytuj kod

Jezioro Lubikowskie

Powiat międzyrzecki położony jest w następujących regionach fizycznogeograficznych: Kotlina Gorzowska, Bruzda Zbąszyńska, Pojezierze Łagowskie i Pojezierze Poznańskie, pomiędzy dorzeczami Warty i Obry.

Lesistość wynosi 53%. W powiecie zlokalizowane są: Pszczewski Park Krajobrazowy (w gminie Pszczew) i Puszcza Notecka (w gminie Skwierzyna).

Ważniejsze bogactwa mineralne: żwir, kreda, iły, ropa naftowa i gaz ziemny (przy granicy z powiatem międzychodzkim).

Główną atrakcją turystyczną powiatu jest Międzyrzecki Rejon Umocniony.

Struktura powierzchni | edytuj kod

  • Użytki rolne: 37%
  • Użytki leśne: 53%

Powiat stanowi 9,92% powierzchni województwa lubuskiego.

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2016[3]):


Źródło[4].

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[5] powiat zamieszkiwało 57 565 osób.

Historia | edytuj kod

Powiat międzyrzecki na historycznej mapie Wielkopolski sporządzonej w 1888 roku według danych zaczerpniętych z Kodeksu dyplomatycznego. Obszar Wielkopolski do rozbiorów Polski w XVIII wieku na tle współczesnego podziału administracyjnego. Powiat międzyrzecki znajdował się w granicach IRP w województwie poznańskim.

Historycznie ziemie powiatu międzyrzeckiego należały do Wielkopolski co znajduje potwierdzenie w dokumentach zebranych w Kodeksie dyplomatycznym.

  • 29 stycznia 1230 – pierwsza wzmianka o kasztelanii międzyrzeckiej (pierwowzorze powiatu), z Teodorykiem jako kasztelanem;
  • koniec XIII w. – kasztelania międzyrzecka należy do Wielkopolski;
  • początek XIV w. – po reformie administracyjnej państwa, dokonanej przez Wacława II, wprowadzony został urząd starosty (z czasem starostwa przejęły funkcje kasztelanii, a urząd kasztelana stał się wyłącznie godnością honorową). Od tego czasu funkcjonowało więc starostwo międzyrzeckie;
  • 2 listopada 1791 – utworzenie ustawą Sejmu Czteroletniego powiatu międzyrzeckiego, jako jednostki administracyjnej kraju, sięgającego Skwierzyny (na północy), Zbąszynia (na południu), Paradyża (na zachodzie) i Sierakowa (na wschodzie), z centralnie położonym Międzyrzeczem jako siedzibą starosty;
Ustawa nigdy nie weszła w życie, bowiem reformę administracyjną Polski przerwały rozbiory.
  • 1793 – powiat międzyrzecki jednym z 17 powiatów Wielkopolski w granicach Prus (Prusy Południowe)[6];
  • 1 stycznia 1818 – powiat międzyrzecki (Powiat Międzyrzecz) w granicach Prus (Rejencja poznańska w Prowincji Poznańskiej);
  • 10 stycznia 1920 – po uzgodnieniach traktatu wersalskiego, wschodnia część powiatu wraz z miastem Zbąszyń (niem. Bentschen) została przyłączona do Polski;
  • 1 lipca 1922 – powiat międzyrzecki (Powiat Międzyrzecz) w granicach Prus (Rejencja pilska w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska);
  • 1 października 1938 – powiat międzyrzecki (Powiat Międzyrzecz) w granicach Prus (Rejencja frankfurcka w Prowincji Brandenburgia);
  • 15 marca 1945 – powiat międzyrzecki (11 gmin, w tym 5 miast) ponownie w granicach Polski (okręg Pomorze Zachodnie), z Lucjanem Brudło jako starostą;
  • 7 lipca 1945 – powiat międzyrzecki w granicach województwa poznańskiego;
  • 30 października 1946 – zmniejszono liczbę gmin powiatu do 7, w tym 3 miast, starostą międzyrzeckim zostaje Bolesław Arlyth-Karaśkiewicz;
  • 1950 – powiat międzyrzecki w granicach województwa zielonogórskiego;
  • 1 stycznia 1962 – powierzchnia powiatu międzyrzeckiego zostaje powiększona o 1/3 (w sumie do 1157 km²) na skutek przyłączenia do niego części powiatu skwierzyńskiego (zlikwidowanego w dniu 31 grudnia 1961);
  • 31 lipca 1975 – likwidacja powiatów w Polsce (w tym powiatu międzyrzeckiego);
  • 10 sierpnia 1998 – formalne utworzenie powiatu międzyrzeckiego, jako jednostki administracyjnej kraju II stopnia;
  • 11 października 1998 – pierwsze wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego - starostą międzyrzeckim zostaje Kazimierz Puchan (SLD);
  • 1 stycznia 1999 – wejście w życie nowego, trójstopniowego podziału administracyjnego Polski;
  • 2 maja 2000 – pierwszy dzień faktycznego wydawania przez Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Międzyrzeczu nowych tablic rejestracyjnych (formalnie od 1 maja 2000) w kolorach biało-czarnych z symbolem literowym powiatu międzyrzeckiego - FMI;
  • 27 października 2002 – drugie wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego - starostą międzyrzeckim ponownie zostaje Kazimierz Puchan (SLD);
  • 12 listopada 2006 – trzecie wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego - starostą międzyrzeckim zostaje Grzegorz Gabryelski (PSL), który będzie tę funkcję sprawował przez trzy kadencje z rzędu;
  • 21 października 2018 – szóste wybory samorządowe do rady powiatu międzyrzeckiego - starostą międzyrzeckim zostajeAgnieszka Olender[7]

Zestawienie starostów po 1999 | edytuj kod

Komunikacja | edytuj kod

Ważniejsze publiczne drogi kołowe:

Na terenie powiatu międzyrzeckiego istnieje ogółem 397,265 km dróg powiatowych, z czego: 22,295 km stanowią ulice w granicach administracyjnych wszystkich trzech miast (Międzyrzecz, Skwierzyny, Trzciela), a 374,970 km – drogi zamiejskie[8]. Do głównych dróg powiatowych należą:

Sąsiednie powiaty | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2017-07-19. [dostęp 2017-07-27].
  2. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  3. Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2016 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2017-05-30. [dostęp 2017-07-27].
  4. Powiat międzyrzecki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-21]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  5. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
  6. Historisch statistisch topographische Beschreibung von Südpreußen, 1798
  7. Agnieszka Olender (pol.). [dostęp 2020-11-02].
  8. Wykaz dróg powiatowych na terenie powiatu międzyrzeckiego. Zarząd Dróg Powiatowych w Międzyrzecz. [dostęp 2018-02-02].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Powiat międzyrzecki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy