Powiat opolski (województwo lubelskie)


Na mapach: 51°09′N 21°58′E/51,150000 21,966667

Powiat opolski (województwo lubelskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Napis nad zalewem w Poniatowej

Powiat opolski – powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Opole Lubelskie.

Spis treści

Podział administracyjny | edytuj kod

W skład powiatu wchodzą:

Historia | edytuj kod

Powiat opolski (pod nazwą powiat opolsko-lubelski) został powołany dnia 13 listopada 1954 roku w województwie lubelskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat opolsko-lubelski złożyły się 32 gromady, które wyłączono z powiatu puławskiego w tymże województwie[2]:

Na uwagę zasługuje fakt, iż w momencie utworzenia powiat nie obejmował miast; Opole, stolica powiatu, utraciła prawa miejskie w 1870 roku i otrzymała je dopiero 1 stycznia 1957 roku[4] a Józefów nad Wisłą, Prawno i Wrzelowiec utraciły prawa miejskie w XIX wieku. Poniatowa stała się 1 stycznia 1956 roku osiedlem[5], którym pozostała do 18 lipca 1962 roku, kiedy to nadano jej prawa miejskie[6].

1 stycznia 1956 roku w województwie lubelskim powstał powiat bełżycki, przez co 3 gromady powiatu opolsko-lubelskiego – Godów, Łubki i Wronów – weszły w jego skład[7]. Równocześnie do powiatu opolsko-lubelskiego przyłączono gromady Boiska i Świeciechów, które wyłączono z powiatu kraśnickiego w tymże województwie[7]. Decyzja ta okazała się niefortunna ponieważ już rok później, 1 stycznia 1957 roku, gromada Świeciechów powróciła do powiatu kraśnickiego (wraz z Sosnową Wolą, którą wyłączono z gromady Boiska i włączono do gromady Dzierzkowice w powiecie kraśnickim); wtedy też do powiatu opolsko-lubelskiego przyłączono z powrotem gromadę Godów z powiatu bełżyckiego[8].

8 maja 1958 roku z gromady Kamień wyłączono wsie Kępa Gostecka i Kępa Solecka i włączono je do gromady Solec w powiecie lipskim w województwie kieleckim[9]. Zmiana przynależności wojewódzkiej tych wsi była nietypowa, ponieważ spowodowała utworzenie enklawy powiatu lipskiego na obszarze powiatu opolskiego (a więc na prawym brzegu Wisły).

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy[10]. Z powiatu bełżyckiego wyłączono sołectwa Dąbrowa Wronowska, Poniatowa, Poniatowa-Kolonia i Plizin, które włączono do powiatu opolsko-lubelskiego oraz odwrotnie, z powiatu opolsko-lubelskiego wyłączono sołectwa Antonówka, Godów (czwarta zmiana przynależności powiatowej w ciągu 20 lat), Granice i Świdno, które włączono do powiatu bełżyckiego[11]. Po tym manewrze powiat opolsko-lubelski podzielono na 2 miasta i 7 gmin[12] :

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu opolsko-lubelskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa lubelskiego[15]. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie lubelskim powiat opolski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku[16]; powiat powiększył się o gminę Chodel, która w latach 1973-75 leżała w powiecie bełżyckim a do 1954 roku w powiecie lubelskim. Porównując obszar dzisiejszego powiatu opolskiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć że niektóre tereny znajdują się obecnie w powiatach puławskim i lubelskim.

31 lipca 2004 roku zmieniono granice powiatu opolskiego (a za razem województwa lubelskiego) przez wyłączenie z gminy Solec nad Wisłą (w powiecie lipskim w województwie mazowieckim) wsi Kępa Gostecka i Kępa Solecka i włączenie ich do gminy Łaziska w powiecie opolskim[17]. Przyczyną tego manewru było wyjątkowe położenie tych wsi (od 1958 roku), czyli po prawej stronie Wisły; z powodu dużej odległości od najbliższego mostu, wsie te były odizolowane od pozostałych terenów gminy a także jej siedziby, Solca.

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu opolskiego w 2014 roku[18].


Według danych z 31 grudnia 2019 roku[19] powiat zamieszkiwało 59 208 osób.

Sąsiednie powiaty i gminy | edytuj kod

Miasta i wsie gminne | edytuj kod

Opole Lubelskie - miasto powiatowe

Poniatowa - miasto

Wilków - wieś gminna

Instytucje powiatowe | edytuj kod

Starostwo powiatowe - ul. Lubelska 4 Opole Lubelskie

Sąd rejonowy - Stary Rynek 46 Opole Lubelskie

Powiatowy Urząd Pracy - Stary Rynek 14-16 Opole Lubelskie

Szpital Powiatowy - ul. Fabryczna 18 Poniatowa

Urząd Skarbowy - ul. J. Piłsudskiego 12 Opole Lubelskie

Zarząd Dróg Powiatowych - ul. Młodzieżowa 6 Poniatowa

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 240
  3. obecnie część Opola Lubelskiego
  4. Dz.U. z 1957 r. nr 8, poz. 33
  5. Dz.U. z 1955 r. nr 45, poz. 299
  6. Dz.U. z 1962 r. nr 41, poz. 188
  7. a b Dz.U. z 1955 r. nr 45, poz. 296
  8. Dz.U. z 1957 r. nr 8, poz. 28
  9. Dz.U. z 1958 r. nr 25, poz. 105
  10. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  11. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 324
  12. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  13. 1 stycznia 2004 roku gminę Józefów i jej siedzibę Józefów przemianowano na Józefów nad WisłąDz.U. z 2003 r. nr 134, poz. 1248
  14. 2 lipca 1976 roku gmina Wrzelowiec została zniesiona a jej obszar włączony do gmin Józefów (nad Wisłą) i Opole LubelskieDz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 12
  15. Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
  16. Dz.U. z 1998 r. nr 103, poz. 652
  17. Dz.U. z 2004 r. nr 169, poz. 1767
  18. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_opolski_lubelskie, w oparciu o dane GUS.
  19. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
Na podstawie artykułu: "Powiat opolski (województwo lubelskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy