Powiat sochaczewski


Na mapach: 52°13′45″N 20°14′19″E/52,229167 20,238611

Powiat sochaczewski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mapa powiatu

Powiat sochaczewski – powiat w Polsce (zachodnia część województwa mazowieckiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sochaczew.

W skład powiatu wchodzą:

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 85 045 osób.

Spis treści

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu sochaczewskiego w 2014 roku[3]:

Położenie geograficzne | edytuj kod

Powiat sochaczewski leży środkowej w Polsce w zachodniej części województwa mazowieckiego na Równinie Łowicko-Błońskiej. Swoistą oś symetrii stanowi rzeka Bzura przecinająca powiat z południa na północ. Północną granicę tworzy Wisła a od wschodu powiat opiera się o Puszczę Kampinoską.

Na terenie województwa mazowieckiego graniczy z powiatami: gostynińskim, płockim, płońskim, nowodworskim, warszawskim zachodnim, grodziskim i żyrardowskim.

Od strony południowo-zachodniej powiat sochaczewski graniczy z powiatem skierniewickim oraz powiatem łowickim w województwie łódzkim.

Stolicą powiatu jest Sochaczew.

Rzeźba terenu | edytuj kod

Brochów – dolina Bzury

Krajobraz powiatu sochaczewskiego ukształtował się podczas środkowopolskiego i bałtyckiego zlodowacenia. Ich pozostałością są doliny rzeczne i pradoliny z wydmami śródlądowymi (w pasie od Młodzieszyna do Warszawy) oraz płaskie równiny denudacyjne (patrz: denudacja).

Na terenie powiatu występują gleby średniej jakości: płowe, bielicowe i brunatne.

Jedynym liczącym się surowcem mineralnymiły warowe, szare i szaro brązowe (gminy Iłów i Brochów) wykorzystywane do produkcji ceramiki budowlanej.

Klimat | edytuj kod

Teren powiatu leży z strefie klimatu umiarkowanego przejściowego i jest kształtowany przez powietrze polarno-morskie, zwrotnikowo-morskie, polarno-kontynentalne i zwrotnikowo-kontynentalne. Średnia temperatura roczna wynosi +8°C, w lato ponad +20°C, w zimę poniżej 0°C.

Przeciętne opady wahają się między 450 a 600 mm, a więc w porównaniu z innymi rejonami kraju jest to rejon dosyć suchy.

Wody | edytuj kod

KPN – Łasica

Główną rzeka płynącą przez teren powiatu sochaczewskiego jest rzeka Bzura wraz z dopływami: Utratą, Pisią, Lutowią, Suchą oraz Łasicą.

Północną granicę powiatu stanowi rzeka Wisła wraz z malowniczymi łachami i kępami.

Na czystość rzek znacząco wpłynęło wybudowanie w 1998 roku oczyszczalni ścieków w Sochaczewie.

Na terenie powiatu sochaczewskiego znajdują się także źródła termalne.

We wsi Nowe Mostki koło Żelazowej Woli dokonano odwiertu badawczego.

Lasy | edytuj kod

KPN – Famułkowskie Błota

Ponad 15% powierzchni powiatu (11153 ha) zajmują lasy.

Najważniejszym kompleksem leśnym jest Puszcza Kampinoska, na terenie której w 1959 roku powołano do życia Kampinoski Park Narodowy. Z ogólnej powierzchni 38544 ha tylko 10% pozostaje w granicach powiatu sochaczewskiego, w tym dwa rezerwaty ścisłe: Czapliniec oraz Czerwińskie Góry.

Pozostałe większe kompleksy leśne znajdują się w gminach Młodzieszyn i Iłów.

Rezerwaty przyrody | edytuj kod

Inne ciekawe tereny | edytuj kod

Pomniki przyrody | edytuj kod

Sochaczew – dąb-pomnik  Osobny artykuł: Pomniki przyrody powiatu sochaczewskiego.

Powiat sochaczewski może pochwalić się ponad setką drzew będącymi pomnikami przyrody i czterema zabytkowymi alejami.

Pomniki przyrody w poszczególnych gminach:

Giżyce – kościół gotycki Brochów – kościół gotycko-renesansowy Tułowice – dwór z XIX wieku Szymanów – pałac Antosin – dom ze strzechą

Kalendarz wydarzeń | edytuj kod

  • Dzień Ziemi w Iłowie – kwiecień
  • Międzynarodowy Festiwal Filmów Katolickich i Multimediów w Niepokalanowie – maj
  • Świętojański Rajd Motocykli Zabytkowych – maj
  • Zawody Motocrossowe w Sochaczewie – maj i czerwiec
  • Dni Sochaczewa – czerwiec
  • Rodzinny Rajd Rowerowy po Powiecie Sochaczewskim im.Tadeusza Krawczyka – czerwiec
  • Biegi Przełajowe Młodych Olimpijczyków – czerwiec
  • Pożegnanie Lata w Iłowie – sierpień
  • Powiatowy Jarmark Pozarządowy - sierpień
  • Mazowiecki Rajd Szlakami Walk nad Bzurą – wrzesień
  • Mazowieckie Mistrzostwa Mikrolotów w Sochaczewie – wrzesień
  • Dożynki Wojewódzkie w Sochaczewie – wrzesień
  • Zawody Motocrossowe o Puchar Burmistrza Miasta Sochaczewa – listopad
  • Mazowieckie Przesłuchania Chopinowskie w Sochaczewie – grudzień
  • Walny Zjazd Organizacji Pozarządowych Powiatu Sochaczewskiego - grudzień
  • Patrol Świętego Mikołaja – grudzień

Najważniejsze zabytki | edytuj kod

Zabudowa miejska Sochaczewa

Kościoły

Dwory i pałace

Parki zabytkowe | edytuj kod

  1. Tułowice – park pochodzący z XIX w.
  2. Brochów – park pochodzący z XIX w.
  1. Brzozów Nowy – park pochodzi z XIX w.
  2. Giżyce – park założony w I połowie XVIII w. i częściowo przekształcony w krajobrazowy w I połowie XIX w.
  3. Ostrowce – park pochodzi z XIX w.
  4. Wszeliwy – park pochodzi z XIX w.
  5. Załusków – park pochodzi z XIX w.
  1. Młodzieszyn – park krajobrazowy z II połowy XVIII w.
  2. Ruszki – park krajobrazowy z I połowy XIX w.
  3. Witkowice – park krajobrazowy w XIX w.
  1. Gradów – park krajobrazowy z I połowy XIX w.
  2. Rokotów – park krajobrazowy założony w końcu XVIII w. lub na początku XIX w.
  3. Zakrzew – pozostałości parku krajobrazowego z XIX w.
  1. Ćmiszew Rybnowski – resztki parku krajobrazowego
  2. Rybno – park krajobrazowy z XIX w.
  3. Złota – park krajobrazowy z około połowy XIX w.
  1. Kawęczyn – resztki parku krajobrazowego z około 1930 r.
  2. Nowa Piasecznica – resztki parku krajobrazowego z około połowy XIX w.
  3. Nowe-Paski – resztki parku krajobrazowego z około 1880 r.
  4. Pawłowice – park krajobrazowy założony w II połowie XIX w.
  5. Seroki-Parcela – park krajobrazowy z końca XIX w.
  6. Skotniki – park z przełomu XVIII/XIX w., przekomponowany w latach 1860 i 1900
  7. Strugi – park krajobrazowy z połowy XIX w.
  8. Szymanów – park z początku XX w.
  9. Teresin – park założony około połowy XIX w.
  1. Bielice – pozostałości parku krajobrazowego z XIX w.
  2. Jeżówka – resztki parku krajobrazowego z XIX w.
  3. Kąty – resztki parku krajobrazowego z XIX w.
  4. Kożuszki-Parcel – park krajobrazowy założony w 1870 r. Po 1945 r. zdewastowany, później przekształcony
  5. Kuznocin – resztki parku krajobrazowego z początku XX w.
  6. Żdżarów – resztki parku krajobrazowego z około 1900 r.
  7. Żelazowa-Wola – park powstały w latach trzydziestych XX w. na miejscu dawnego parku krajobrazowego pochodzącego z przełomu XVIII/XIX w., zdewastowanego w XIX w.
  8. Żuków – pozostałości parku krajobrazowego z około 1900 r.

Cmentarze o szczególnym znaczeniu | edytuj kod

Złota – cmentarz niemiecki

Osoby związane z powiatem sochaczewskim | edytuj kod

św.Maksymilian Maria Kolbe

Osoby związane z Sochaczewem (poza powiatem sochaczewskim), patrz artykuł o Sochaczewie.

Komunikacja | edytuj kod

Drogi

Przez teren powiatu sochaczewskiego przebiegają drogi międzynarodowe, krajowe i wojewódzkie. Do najważniejszych z nich zalicza się:

System ten jest wspomagany przez liczną sieć dróg gminnych i powiatowych.

Kolej

Stacja kolejowa w Sochaczewie

Przez powiat sochaczewski przebiega linia kolejowa E 20 (BerlinKunowicePoznańWarszawaTerespolMoskwa) ze stacją w Sochaczewie. Stąd można dostać się pociągami osobowymi do Warszawy i Łowicza Głównego. Zatrzymuje się tutaj szereg pociągów pośpiesznych i TLK dzięki czemu można dojechać z Sochaczewa do Lublina, Zamościa, Chełma, Białegostoku, Poznania, Zielonej Góry, Szczecina i Świnoujścia. Poza tym na terenie powiatu znajdują się przystanki kolejowe w następujących miejscowościach: Seroki, Nowa Piasecznica, Kornelin, i Leonów oraz stacja kolejowa Teresin (Teresin-Niepokalanów).

Komunikacja samochodowa

Uzupełnieniem i alternatywą dla pociągów jest rozwinięty system komunikacji samochodowej. Do Warszawy można dostać się busami (przewoźnik prywatny) oraz autobusami (PKS). Kursują także autobusy rejsowe którymi można dojechać do różnych miast na terenie Mazowsza i Polski, a także europejskich – w tym na Wyspy Brytyjskie. Lokalne połączenia autobusowe obsługuje PPKS Żyrardów. Na terenie Sochaczewa i najbliższych okolic funkcjonuje komunikacja miejska (Zakład Komunikacji Miejskiej w Sochaczewie).

Komunikacja lotnicza

Różnorodność połączeń drogowych i kolejowych z Sochaczewem oraz dysponowanie odpowiednim terenem – byłym lotniskiem wojskowym, sprawiły, że rozpatrywana jest możliwość utworzenia tu nowego portu lotniczego dla Warszawy.

 Osobny artykuł: Lotnisko Sochaczew-Bielice.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
  3. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_sochaczewski, w oparciu o dane GUS.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Powiat sochaczewski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy