Powiat tomaszowski (województwo lubelskie)


Na mapach: 50°27′N 23°25′E/50,450000 23,416667

Powiat tomaszowski (województwo lubelskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powiat tomaszowski – powiat w Polsce (województwo lubelskie) odtworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Tomaszów Lubelski.

Spis treści

Podział administracyjny | edytuj kod

Miasta | edytuj kod

Na terenie powiatu znajdują się cztery miasta:

oraz sześć wsi, które w przeszłości były miastami:

  • Bełżec (ok. 2700 mieszk.) miasto 1607–1670
  • Jarczów (ok. 900 mieszk.) miasto 1775–1869
  • Łaszczówka (ok. 750 mieszk.) miasto 1610–1764
  • Mosty Małe (ok. 90 mieszk.) miasto 1750–1785
  • Potoki (ok. 150 mieszk.) miasto 1763–1789
  • Rachanie (ok. 1700 mieszk.) miasto 1426–1772

Historia | edytuj kod

Pod okupacją niemiecką powiat tomaszowski został zniesiony a jego obszar wszedł w skład następujących powiatów (należących do dystryktu lubelskiego Generalnego Gubernatorstwa)[2]:

Na mocy dekretu PKWN z 21 sierpnia 1944 (Art. 12) uchylono podział administracyjny wprowadzony przez okupanta[3] przez co powstał ponownie powiat tomaszowski. W związku z likwidacją pobliskiego powiatu rawskiego (po przejęciu większej części jego obszarów przez ZSRR), następujące gminy przyłączono do powiatu tomaszowskiego:

W ramach korekty, władze polskie przeniosły do powiatu tomaszowskiego 9 sierpnia 1945 roku także gminę Tarnoszyn[4], należącą przed wojną do powiatu rawskiego, a podczas wojny włączoną przez okupanta do powiatu hrubieszowskiego (Landkreis Hrubieszów, dystrykt lubelski)[2]; gmina Tarnoszyn leżała dużo bliższej Tomaszowa Lubelskiego niż Hrubieszowa (w skład gminy Tarnoszyn wszedł także pas przedzielonej granicą gminy Bruckenthal). Po wojnie nie przywrócono natomiast praw miejskich Uhnowowi, zachowując równocześnie utworzoną przez Niemców gminę Uhnów (nie przywrócono gminy Wierzbica).

Na mocy umowy o zmianie granic z 15 lutego 1951, Polska odstąpiła ZSRR fragment województwa lubelskiego z miejscowościami Bełz (obecnie Белз), Uhnów (Угнів), Krystynopol (Червоноград), Waręż (Варяж), Chorobrów (Хоробрів) oraz lewobrzeżną część SokalaŻwirkę (Жвирка), wraz z linią kolejową Rawa RuskaKrystynopol. Obecnie miasta te znajdują się na terenie rejonu sokalskiego w obwodzie lwowskim (Сокальський район, Львівська область). Korekta dotyczyła 7 gmin: Bełz, Chorobrów, Dołhobyczów, Krystynopol, Uhnów, Tarnoszyn i Waręż, z których tylko gmina Krystynopol została włączona w całości do ZSRR[5].

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu tomaszowskiego w 2014 roku[6].


Gospodarka | edytuj kod

W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie obejmowała ok. 2,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 5,9% do aktywnych zawodowo[7].

Sąsiednie powiaty | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. a b Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
  3. Dz.U. z 1944 r. nr 2, poz. 8
  4. Dz.U. z 1945 r. nr 26, poz. 160
  5. Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (rozdział II – Terytorium i podział administracyjny). Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, 2005.
  6. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_tomaszowski_lubelskie, w oparciu o dane GUS.
  7. GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r., stat.gov.pl [dostęp 2019-12-06]  (pol.).
Na podstawie artykułu: "Powiat tomaszowski (województwo lubelskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy