Prasoznawstwo


Prasoznawstwo w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prasoznawstwo – nauka o szeroko pojętej prasie, środkach masowego przekazu. Nauka o tworzeniu, zawartości, przekazywaniu i odbiorze prasy (drukowanej, radia i telewizji); w szerszym znaczeniu jest to wiedza o periodycznym komunikowaniu masowym.

Spis treści

Początki prasoznawstwa | edytuj kod

Początki badań nad prasoznawstwem datuje się na koniec XVII w. gdy w 1695 r. Kasper von Stieler wygłosił referat nad społecznym aspektem prasy i tym samym oddzielił prasę jako zjawisko odmienne od literatury. Jednak dopiero pod koniec XIX w. zaczęto dokładniej badać fenomen i znaczenie prasy:

  • 1806 Uniwersytet Wrocławski – seria wykładów z zakresu teorii prasy;
  • 1884 na Uniwersytecie w Bazylei Karl Bücher wygłosił wykład dotyczący socjologii prasy;
  • 1892 opublikowano książkę Stanisława Czarnowskiego Literatura periodyczna i jej rozwój w Polsce;
  • 1910 Max Weber jako pierwszy stworzył tzw. socjologię czasopiśmiennictwa;
  • 1916 powstaje pierwsza placówka prasoznawcza w Niemczech;
  • lata 70. w USA powstaje termin komunikowanie masowe;

Prasoznawstwo w Polsce | edytuj kod

Termin prasoznawstwo wprowadził do Polski Stanisław Jarkowski, uznawany przez Mirosława Kafela za pioniera polskiego prasoznawstwa, na równi z Wincentem Trzebińskim i Józefem Wasowskim.[1] Jeszcze przed I wojną światową zainicjował prowadzenie badań prasoznawczych oraz utworzenie archiwum prasowego. Po II wojnie był organizatorem Polskiego Instytutu Prasoznawczego. Ponadto stworzył serię Biblioteki Prasowej Polskiej.

Wielką rolę w polskim prasoznawstwie odegrał również Mieczysław Kafel (1912-1971), który jest autorem pierwszego w Polsce podręcznika o prasoznawstwie.

Instytucje prasoznawcze w Polsce | edytuj kod

Kierunki badań prasoznawczych | edytuj kod

Badania prawoznawcze zajmują się oddziaływaniem pomiędzy:

  • nadawcą – dziennikarze, redakcja;
  • zawartością – treściami i formami przekazu;
  • mediami – gazetami, czasopismami, radiem, tv;
  • skutkami oddziaływania mediów.

Badanie odbioru mediów polega m.in. na ankietowaniu odbiorców, analizie zawartości mediów, w tym językoznawstwa, a dokładniej badania perswazyjności i zrozumiałości języka, gatunkami dziennikarskimi.

Prawo prasowe | edytuj kod

W Polsce obowiązuje Prawo prasowe – jest to ustawa z 26.01.1984 r. zaś funkcjonowanie pozostałych mediów reguluje ustawa o radiofonii i telewizji z 29.12.1992 r.

Polskie prawo prasowe gwarantuje m.in. wolność wypowiedzi, prawo do informowania i zbierania, pozyskiwania informacji, ochronę informatorów. Mówi również o jawności życia publicznego (zakaz zatajania faktów) i o zasadzie prawdy.

Przypisy | edytuj kod

  1. MieczysławM. Kafel MieczysławM., Z historii badań nad prasą w Polsce, „Zeszyty prasoznawcze”, IV (1/2), Kraków 1963 .

Bibliografia | edytuj kod

  • Jan Załubski: Media i medioznawstwo: studia i szkice. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2006. ISBN 978-83-744-1370-1.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Prasoznawstwo" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy