Profesor


Profesor w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Profesor (z łac. professor 'nauczyciel, retor'; profiteri 'zeznawać publicznie, wyznawać') – termin mający w Polsce następujące znaczenia:

  • tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym
  • stanowisko nauczycieli akademickich
  • tytuł honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego, ponadgimnazjalnego, ponadpodstawowego
  • tytuł używany zwyczajowo w szkolnictwie średnim.

Profesor (tytuł naukowy) | edytuj kod

Tytuł naukowy nadawany jest za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne pracownikom szkół wyższych i instytutów naukowo-badawczych. W Polsce nadaje go Prezydent RP po weryfikacji przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów wniosku uczelni macierzystej lub innej uprawnionej macierzystej jednostki organizacyjnej w sprawie nadania tytułu naukowego. Tytuł ten jest przyznawany w Polsce dożywotnio.

Ponieważ tytuł ten nadaje Prezydent RP, a uroczystość związana z nadawaniem tego tytułu odbywa się niekiedy w Belwederze, to osoba, której ten tytuł został nadany, nazywana jest także przy mniej oficjalnych okolicznościach „profesorem belwederskim” lub coraz częściej „profesorem prezydenckim”.

W Polsce do 1990 roku istniały dwa tytuły naukowe profesora: profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny, oba przyznawane przez Radę Państwa. Obecnie oba te tytuły zostały zastąpione tytułem profesora, a terminy „profesor zwyczajny” i „profesor nadzwyczajny” są jedynie nazwami stanowisk pracy pracowników naukowych.

Profesor (stanowisko) | edytuj kod

Obowiązujące w Polsce od 2018 roku przepisy o szkolnictwie wyższym przewidują dwa stanowiska profesorskie w uczelniach. Są to: profesor oraz profesor uczelni. Na stanowisku profesora może być zatrudniony wyłącznie nauczyciel akademicki z tytułem profesora. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być zatrudniony nauczyciel akademicki posiadający co najmniej stopień naukowy doktora oraz znaczące osiągnięcia[1]. Według przepisów obowiązujących do 2018 roku stanowiskami profesorskimi były: profesor zwyczajny, profesor nadzwyczajny i profesor wizytujący[2].

Profesor oświaty | edytuj kod

Polskich nauczycieli szkół podstawowych i szkół ponadgimnazjalnych oraz ponadpodstawowych (to znaczy liceów, techników, szkół branżowych) obowiązuje system awansu zawodowego, w ramach którego przewidziany jest tytuł honorowy profesora oświaty, nadawany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Profesor (tytuł zwyczajowy) | edytuj kod

W Polsce w szkołach średnich, zwłaszcza w liceach ogólnokształcących tradycyjnie nazywa się wszystkich nauczycieli profesorami. W krajach anglosaskich i byłych koloniach brytyjskich (na przykład w Indiach) tytuł profesora odnosi się zwyczajowo do nauczycieli akademickich.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Dz.U. z 2018 r. poz. 1668, Art. 116.
  2. Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365, Art. 114.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (stanowisko):
Na podstawie artykułu: "Profesor" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy