Program Naprawy Finansów


Program Naprawy Finansów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Program Naprawy Finansów Rzeczypospolitej (PNFR) – strategia rozwoju społeczno-gospodarczego autorstwa Grzegorza Kołodki mający na celu reformę systemu finansowego Polski i poprawę sytuacji gospodarczej Polski.

PNFR został ujęty w ośmiu rozdziałach[1]:

I. Podstawowe makroproporcje rozwoju gospodarczego

II. Finanse publiczne a akcesja do Unii Europejskiej

III. Budżet państwa

IV. Dochody jednostek samorządu terytorialnego

V. Państwowe fundusze celowe i agencje Skarbu Państwa

VI. Samodzielne publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej (ZOZ)

VII. Funkcjonowanie jednostek szkolnictwa wyższego i nauki

VIII. System podatkowy i daniny publicznoprawne

Programowi towarzyszył pakiet 10 ustaw. Dokument, który miał istotne znaczenie w końcowej fazie przygotowań polskiego systemu gospodarczego do integracji w ramach Unii Europejskiej, został przedłożony Radzie Ministrów na wiosnę 2003 roku. Był on wdrażany także w latach następnych, również w ramach programów kolejnych rządów[2].

PNFR zakładał głęboką, prorozwojowo zorientowaną, reformę systemu finansowego, która stanowić miała instrument służący sukcesywnej poprawie sytuacji gospodarczej, w szczególności warunków życia ludności i konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Realizacja programu miała sprzyjać poprawie zdolności akumulacyjnych gospodarki i poprawie efektywności alokacyjnej.

PNFR zawiera zestaw propozycji odnośnie do zmian w systemie i polityce fiskalnej, zarówno w odniesieniu do podatków, jak i w wydatków.

W zakresie sfery podatkowej program przewidywał ujednolicenie opodatkowania działalności gospodarczej, tzn. objęcie podatkiem CIT:

  • dochodów z działalności gospodarczej podatników ustalających dochód na podstawie prowadzonych ksiąg podatkowych (dla osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych i spółek partnerskich zaproponowano prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów),
  • dochodów z działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej podatników opłacających podatek w formach zryczałtowanych,
  • dochodów z działalności rolniczej.

Ponadto w PNFR zakładano stosowanie w szerokim zakresie uproszczonych (zryczałtowanych) form opodatkowania. Przewidziano w nim następujące rodzaje zryczałtowanych form opodatkowania:

  • karta podatkowa – skierowana do podatników spełniających warunki obecnie przewidziane do opodatkowania w formie karty podatkowej,
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – ta forma opodatkowania na zasadzie wyboru skierowana byłaby jedynie do podatników, których przychody za poprzedni rok podatkowy nie przekraczają kwoty 800 tysięcy euro,
  • zryczałtowany podatek dochodowy – obliczany od dochodu ustalonego na podstawie przychodów wykazanych w ewidencji przychodów pomniejszonych o zryczałtowane koszty uzyskania przychodów określone w przepisach ustawy (koszty ustalane normami szacunkowymi, z podziałem na branże).

Pierwszym znaczącym krokiem w restrukturyzacji wydatków budżetu, jakie zakładał Program Naprawy Finansów Rzeczypospolitej, było zwiększenie elastyczności ich struktury, co w praktyce oznaczać miało zwiększenie pola swobodnych decyzji Rady Ministrów przy konstruowaniu budżetu oraz Parlamentu przy uchwalaniu ustawy budżetowej[3].

W związku z rozbudowanym mechanizmem indeksacji i/lub waloryzacji prawie wszystkich wydatków budżetu, co usztywniało wydatki budżetu państwa, a także wydatki innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych, PNFR zakładał radykalne ograniczenie tych praktyk, pozostawiając rządowi i parlamentowi decyzje o sposobie kształtowania indeksacji i waloryzacji w danym okresie w zależności od sytuacji gospodarczej kraju.

PNFR proponował także nowe zasady podziału środków publicznych pomiędzy budżetem państwa a budżetami jednostek samorządu terytorialnego, które miały mieć zwiększone udziały w podatkach dochodowych, a dzięki temu większą samodzielność w dostosowaniu swych budżetów do potrzeb lokalnych społeczności. Program proponował nie tylko zmianę struktury wydatków sektora finansów publicznych, lecz dodatkowo wzbogacenie sposobu wydatkowania środków publicznych nowymi instrumentami umożliwiającymi uruchomienie i wykorzystanie istniejących w kraju zasobów (np. kapitałów otwartych funduszy emerytalnych, funduszy prywatnych, części rezerw państwowych administrowanych przez NBP). Powinno to umożliwić skuteczną absorpcję środków Unii Europejskiej. W ten sposób uruchomione zostałyby mechanizmy akceleracji tempa wzrostu gospodarczego.

Ponadto PNFR zawierał szereg propozycji zwiększających nadzór nad pozyskaniem i wydatkowaniem środków publicznych, co umożliwiało lepsze, bardziej efektywne wykorzystanie tych środków w interesie gospodarstw domowych i społeczności lokalnych[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. Kołodko 2004 ↓.
  2. Kołodko 1994 ↓.
  3. Postuła 2007 ↓.
  4. Kosikowski 2011 ↓.

Bibliografia | edytuj kod

  • Grzegorz W.G.W. Kołodko Grzegorz W.G.W., Strategia dla Polski, Warszawa: Poltex, 1994 .
  • Grzegorz W.G.W. Kołodko Grzegorz W.G.W., O Naprawie Naszych Finansów, Toruń: Dom Organizatora, 2004 .
  • C.C. Kosikowski C.C., Naprawa finansów publicznych w Polsce, Białystok: Wydawnictwo Temida 2, 2011 .
  • MałgorzataM. Postuła MałgorzataM., W tyglu naszych finansów, Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego, 2007 .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Program Naprawy Finansów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy