Pruszcz (gmina)


Na mapach: 53°20′N 18°12′E/53,332778 18,197222

Pruszcz (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pruszczgmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

Siedziba gminy to Pruszcz. Część gminy znajduje się na terenie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego.

Według danych z 1 stycznia 2012 gmina liczyła 9562 mieszkańców[2].

Spis treści

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z roku 2005[3] gmina Pruszcz ma obszar 141,96 km², w tym:

  • użytki rolne: 87%
  • użytki leśne: 3%

Gmina stanowi 9,64% powierzchni powiatu.

Demografia | edytuj kod

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Pruszcz w 2014 roku[1].


Transport | edytuj kod

Komunikacja publiczna | edytuj kod

Od 1 września 2020 funkcjonujące na terenie gminy i organizowane przez nią linie autobusowe są bezpłatne dla pasażerów[5][6].

Transport drogowy | edytuj kod

Drogi przebiegające przez teren gminy:

Transport kolejowy | edytuj kod

Przez teren gminy przebiegają dwie linie kolejowe o znaczeniu państwowym[7]:

Sport | edytuj kod

W Gminie Pruszcz działają następujące kluby:

Ochrona przyrody | edytuj kod

Parki krajobrazowe | edytuj kod

Wschodnia część gminy położona jest na terenie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Obszar ten wynosi 1975 ha i obejmuje zbocze doliny Wisły oraz jej dolinę stanowiącą korytarz ekologiczny o znaczeniu kontynentalnym. Występują tutaj liczne siedliska chronionych ptaków, chrząszczy i roślin[8].

Rezerwaty przyrody | edytuj kod

Od 1991 roku projektowany jest rezerwat krajobrazowy Parów Cieleszyński obejmujący najatrakcyjniejszy fragment parowu. Na jego terenie znajdują się 3 wychodnie piaskowców i zlepieńców plejstoceńskich wraz z nie w pełni wykształconymi jaskiniami. Na zboczach zachodzą dynamiczne procesy denudacyjne, a w Strudze Niewieścińskiej korytowe. Pod względem roślinnym rosną tutaj: szczawik zajęczy, śledziennica skrętolistna, skrzyp zimowy oraz turzyca prosowa rosnąca na torfowiskach źródliskowych[9].

Użytki ekologiczne | edytuj kod

W granicach jednostki administracyjnej znajdują się takie użytki ekologiczne jak[8]:

  • bagno na terenie wsi Serock, Nadleśnictwo Zamrzenica (zachodnie krańce gminy), na oddziałach leśnych nr 173Ah, Bb, Bd, Bg
  • łąki na terenie wsi Topolno, Nadleśnictwo Żołędowo (wschodnia część gminy), na oddziałach leśnych nr 1Ab, Ad, Ah, Ai, Al

Obszary chronionego krajobrazu | edytuj kod

Na obszarze gminy zlokalizowane są dwa fragmenty obszarów chronionego krajobrazu[10][11]:

Natura 2000 | edytuj kod

Wschodnią część gminy zajmują dwa obszary Natura 2000[8]:

Pomniki przyrody | edytuj kod

Na terenie gminy znajduje się 37 pomników przyrody ożywionej i 2 nieożywionej.

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w gminie Pruszcz.

Rosnąca na terenie gminy aleja jarzębów szwedzkich z okazami powyżej 300 cm w obwodzie była jedyną aleją drzew tego gatunku w woj. kujawsko-pomorskim[12].

Turystyka | edytuj kod

Walory antropogeniczne | edytuj kod

Walory antropogeniczne gminy Pruszcz[13]:

  • wczesnośredniowieczne grodzisko Talerzyk
  • kościół sakralny pw. Nawiedzenia NMP w Topolnie zbudowany w latach 1681 – 1683 z fundacji Adama Konarskiego dla sprowadzonych tu w 1649 roku Paulinów z Jasnej Góry. Nieopodal tej barokowej, murowanej i bogato dekorowanej świątyni znajduje się zespół pałacowo – parkowy z okresu Rzeczypospolitej Obojga Narodów – siedziba Zgromadzenia Sióstr Pasterek oraz pozostałości zabudowy dawnego folwarku
  • kościół pw. św. Jakuba z 1865 roku znajdujący się w Niewieścinie
  • w Łowinie znajduje się dom z kuźnią pochodzący z XIX wieku. Z wyposażenia kuźni zachował się skórzany miech i pień pod kowadło oraz nieliczne narzędzia kowalskie
  • kościół poewangelicki pw. św. Andrzeja Bobolii w Wałdowie z XIX wieku będący kościołem filialnym parafii Pruszcz
  • w Gołuszycach znajduje się Zespół Dworsko – Parkowy. Obejmuje dwór wzniesiony około 1880 roku, kaplicę z 1929 roku i park krajobrazowy ze zbiornikiem wodnym oraz zabytkowym drzewostanem z dwoma pomnikami przyrody

Miejscowości w Gminie Pruszcz | edytuj kod

Sołectwa | edytuj kod

Bagniewko, Brzeźno, Cieleszyn, Gołuszyce, Grabówko, Luszkówko, Łaszewo, Łowin, Łowinek, Małociechowo, Mirowice, Niewieścin, Parlin, Pruszcz, Rudki, Serock, Topolno, Wałdowo, Zawada, Zbrachlin.

Pozostałe miejscowości | edytuj kod

Bagniewo, Grabowo, Konstantowo, Luszkowo, Nieciszewo, Trępel.

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Powiat bydgoski | edytuj kod

Dobrcz, Koronowo

Powiat chełmiński | edytuj kod

Chełmno, Unisław

Powiat świecki | edytuj kod

Bukowiec, Świecie, Świekatowo

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Gmina Pruszcz w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-14]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Pruszcz na lata 2012-2015 z perspektywą do 2019, s.24. [dostęp 2013-07-17].
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  5. Wieś Pruszcz uruchamia darmową komunikację. Kursy po całej gminie
  6. Bezpłatny transport na terenie gminy
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 552)
  8. a b c Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Pruszcz na lata 2012-2015 z perspektywą do 2019. [dostęp 2013-07-17].
  9. dokumentacja projektowanego rezerwatu
  10. Mapa kujawsko-pomorskie obszary chronione, Wyd. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, red. M. Dąbrowski, ​ISBN 978-83-920944-3-2
  11. GEOSERWIS GDOŚ. [dostęp 24-10-2012].
  12. Rejestr pomników przyrody Regionalnego Konserwatora Przyrody
  13. Zabytki (pol.). pruszcz.pl. [dostęp 2011-10-07].
Gmina Pruszcz

Powiat świecki

Powiat świecki (1919–1975)
Na podstawie artykułu: "Pruszcz (gmina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy