Przełom cholinergiczny


Zespół cholinergiczny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Przełom cholinergiczny) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zespół cholinergiczny (inaczej przełom cholinergiczny, toksydrom cholinergiczny) – zespół objawów chorobowych, będących efektem zatrucia związkami fosforoorganicznymi lub przedawkowaniem leków cholinergicznych[1][2], np. w miastenii rzekomoporaźnej[3]. Aktywacja receptorów muskarynowych i nikotynowych przez nadmiar acetylocholiny daje charakterystyczne objawy nadmiernego pobudzenia układu przywspółczulnego, natomiast blok depolaryzacyjny w złączu nerwowo-mięśniowym wywołuje objawy porażenia mięśni[1][2][3].

Do wzrostu poziomu acetylocholiny w przebiegu zatrucia związkami fosfororganicznymi dochodzi na skutek zahamowania acetylocholinesterazy, w wyniku fosforylacji jej cząsteczki. Brak acetylocholinesterazy uniemożliwia rozkład acetylocholiny do kwasu octowego i choliny, która pozostaje w przestrzeni synaptycznej neuronów układu przywspółczulnego i powoduje jego nadmierne pobudzenie.

Spis treści

Objawy | edytuj kod

Objawy wynikają z pobudzenia receptorów dwojakiego rodzaju:

Przy zatruciu związkami fosforoorganicznymi dodatkowymi objawami są[5]:

Rozpoznanie | edytuj kod

W przypadku intoksykacji pestycydami lub gazami bojowymi zawierającymi związki fosforoorganiczne bądź karbaminianami, rozpoznanie stawia się na podstawie oznaczenia aktywności acetylocholinesterazy w erytrocytach lub osoczu. Ciężkość zatrucia nie koreluje ze stopniem zmniejszenia aktywności acetylocholinesterazy; objawy mogą ustąpić, lecz mimo to jej aktywność może pozostać obniżona przez wiele tygodni[2].

Leczenie | edytuj kod

  • Atropina dożylnie 1-5 mg; należy powtarzać co kilka minut aż do zmniejszenia duszności (łączna dawka powinna sprawić, by odsysanie zawartości oskrzeli było konieczne rzadziej niż raz na godzinę). Częstotliwość rytmu serca powinna być wyższa niż 80/min; wzrost powyżej 120/min oznacza przedawkowanie atropiny[2].
  • W przypadku zatrucia związkami fosforoorganicznymi, po wstępnej dawce atropiny stosuje się oksymy, np. obidoksym w dawce 250 mg co 4–6 godzin lub pralidoksym w dawce 30 mg/kg co 4–6 godzin[2].
  • W razie nadmiernego pobudzenia lub drgawek należy podać dożylnie 10 mg diazepamu i powtarzać w razie potrzeby[2].
  • Nie należy stosować sukcynylocholiny, aminofiliny, teofiliny, morfiny, glikokortykoidów, furosemidu[2].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b PiotrP. Burda PiotrP., Wstępna diagnostyka w ostrych zatruciach i podejrzeniach zatruć ksenobiotykami, „Medycyna po Dyplomie” (07-08), 2013 [dostęp 2020-04-12] .
  2. a b c d e f g h i PiotrP. Gajewski PiotrP., Interna Szczeklika 2016, Kraków: Medycyna Praktyczna, 2016, ISBN 978-83-7430-490-0, OCLC 958212590 [dostęp 2020-04-12] .
  3. a b Przełom miasteniczny i przełom cholinergiczny [dostęp 2020-04-12] .
  4. BeataB. Marciniak BeataB. i inni, Zatrucia wybranymi grzybami o działaniu neurotropowym i halucynogennym, „Medycyna Pracy”, 61 (5), 2010 [dostęp 2020-04-12] .
  5. a b c BogdanB. Kowalczyk BogdanB., Zatrucie pestycydami fosforoorganicznymi, 2001 [dostęp 2020-04-12] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Na podstawie artykułu: "Przełom cholinergiczny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy