Przedwojenne Rozgrywki Piłkarskie Województwa Białostockiego


Przedwojenne Rozgrywki Piłkarskie Województwa Białostockiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Teren Białostockiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej w latach 1929-1939 Drużyny według miast występujące w Białostockiej A klasie w latach 1929-1939

Przedwojenne Rozgrywki Piłkarskie Województwa Białostockiego rozpoczęły się w latach 1920-1924 wraz z formowaniem pierwszych klubów. Na początku miały głównie charakter meczów towarzyskich, bądź rozgrywek miejskich. Pierwszym występem w regularnych rozgrywkach zalicza się start Cresovi Grodno w rozgrywkach B klasy w roku 1923. Cresovia zwyciężyła rywalizację, ale ze względu na koszta i "niechęć" Wileńskiego OZPN-u nie przystąpiła do rozgrywek klasy A.

Rok 1924 to już start dwóch klubów reprezentujących województwo białostockie, Cresovi oraz drużyny WKS 42 Pułku Piechoty w rozgrywkach klasy B Wileńskiego OZPN. Był to dobry start, gdyż oba kluby awansowały do klasy A. W 1925 nastąpiła roczna pauza w rozgrywkach A, B i C klasy.

W 1926 roku beniaminkowie z białostocczyzny dość dobrze radzili sobie z drużynami z Wilna, jak się okazało później, tylko na boisku. Po rozgrywkach działacze Wileńskiego OZPN-u z sobie tylko znanych powodów zmienili wyniki kilku meczów przyznając walkowery drużynom Wileńskim. I tak 42 PP, który w rywalizacji zajął 3 miejsce został zdegradowany, a Wilja Wilno zajmująca ostatnie miejsce utrzymała się w A klasie.

Fakt ten sprawił, że w następnym sezonie kluby z Białegostoku zorganizowały rozgrywki B klasy pod patronatem Warszawskiego OZPN. WKS 42 Pułk Piechoty wygrał swoją grupę, ale w barażach do A klasy przegrał z drużyną z Siedlec. Cresovia w tym czasie walczyła w Wileńskiej A klasie, niestety zajęła ostatnie miejsce. Po sezonie drużyny Grodzieńskie postanowiły wspólnie z Białymstokiem przenieść się do Warszawskiego OZPN.

W roku 1928 w ramach B klasy stworzono 2 grupy: białostocką (7 drużyn) i grodzieńską (6 drużyn). Zwyciężyły zespoły WKS 42 Pułku Piechoty oraz 76 PP Grodno. Dnia 24 marca 1929 powstał Białostocki OZPN, powołana została Białostocka Klasa A, także II grupy klasy B oraz III grupy klasy C. Do klasy A awansowały 3 drużyny z Białegostoku i 3 drużyny z Grodna (najlepsze drużyny z poprzedniego sezonu).

Utworzenie BOZPN w 1929 roku przyczyniło się to do rozwoju piłki nożnej oraz powstawania nowych klubów w województwie. Była to także jedyna realna możliwość awansu do najwyższej klasy rozgrywkowej. Głównym motorem napędowym lig białostockich były dwa ośrodki - Grodzieński i Białostocki. Przy czym bez wątpienia sportowo wygrywali piłkarze z Grodna, głównie z WKS Grodno. Przez 11 lat swojego działania żadna z drużyn z białostocczyzny nie zdołała się zakwalifikować do MP lub Ligi. Ten fakt pokazuje, że poziom piłki nożnej na białostocczyźnie nie był zbyt wysoki. Kluby nie były zbyt bogate,a w końcówce lat 30. kilka z nich wycofało się lub zostało zdegradowanych z powodów finansowych. Znamiennym był także fakt, że trenerami drużyn np. białostockich byli grający piłkarze. Pomimo trudności finansowych oraz braku ogólnopolskich sukcesów, piłka nożna stawała się coraz popularniejsza, a na mecze przychodziły tłumy.

Duży wkład w dziedzictwo sportowe i piłkarskie wniosły żydowskie kluby sportowe. Najsilniejsze z nich to ŻKS Białystok, Makabi Grodno i Makabi Białystok.

W latach 30. do klubów z Białegostoku i Grodna dołączyły zespoły z Łomży, Grajewa i Suwałk. Największy sukces odniosła drużyna z Grajewa, Warmia w swoim debiucie w A klasie zdobyła Mistrzostwo Okręgu i walczyła w eliminacjach do Ligi.

Ze względu na wybuch II wojny światowej oraz oględnie prowadzone statystyki, rozgrywki nie posiadają dostatecznej dokumentacji. Oznacza to, że mogą w przyszłości nastąpić pewne zmiany w tabelach i wynikach meczów. Dotyczy to głównie klasy B i C, choć także brakuje wyników poszczególnych meczów w A klasie.

Spis treści

Białostocki OZPN | edytuj kod

 Główny artykuł: Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Białymstoku.

24 marca 1929 roku powstał Białostocki Okręgowy Związek Piłki Nożnej. W chwili powstania liczył 46 drużyn, w tym tzw. drugie zespoły drużyn grających w A klasie.

Tabela sezony 1923-1939 | edytuj kod

  • Miejsca zajmowane przez kluby w danym sezonie mogą się dublować ze względu na podział na grupy, bądź na pozycje ex aequo.

Sezon 1920 | edytuj kod

Pierwszym polskim klubem założonym w listopadzie 1920 roku w Białymstoku był WKS (Wojskowy Klub Sportowy) 42 Pułku Piechoty.

 Główny artykuł: Okręgowe ligi polskie w piłce nożnej (1920).

Sezon 1921 | edytuj kod

Istniejące kluby: WKS 42 PP Białystok (1920), WKS 2PP Grodno, WKS 4PP Suwałki, Cresovia Grodno (1921), pierwszy cywilny klub powstały na ziemiach województwa białostockiego.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1921).

Sezon 1922 | edytuj kod

Decyzją władz PZPN-u województwo białostockie zostaje podzielone na dwie części:
1) Białystok ma występować w rozgrywkach Warszawskiego OZPN-u.
2) Grodno ma występować w rozgrywkach Wileńskiego OZPN-u.
Do rozgrywek z przyczyn logistycznych nie dochodzi, zespoły rozgrywają mecze towarzyskie.
W Grodnie powstał nowy klub wojskowy WKS Grodno (to inny klub niż późniejszy WKS Grodno.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1922).

Sezon 1923 | edytuj kod

Do rozgrywek B klasy Wileńskiego OZPN przystąpiły drużyny z woj. białostockiego. Z dwóch grup klasy B - białostockiej i grodzieńskiej, znane są wyniki tej drugiej, a WKS Grodno po eliminacjach awansował do A klasy.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1923).

Sezon 1924 | edytuj kod

W rozgrywkach B klasy Wileńskiego OZPN wystąpiły drużyny z Białegostoku i Grodna, awans WKS 42 PP Białystok i Cresovii Grodno do klasy A.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1924).

Sezon 1925 | edytuj kod

W 1924 roku nie dobyły się rozgrywki finałowe Mistrzostw Polski. Mistrzowie okręgów w poszczególnych klasach A wystąpili w Mistrzostwach Polski rok później. Z tego powodu w roku 1925 pauzowała cała klasa A, B i C.

Sezon 1926 | edytuj kod

Wileńska klasa A wzbogacona drużynami z Białegostoku i Grodna zakończyła swoje rozgrywki w dość spektakularny sposób. Mianowicie po zakończonym sezonie przy "zielonym" stoliku zmieniono wyniki poszczególnych meczów przyznając walkowery na korzyść drużyn Wileńskich, w rezultacie czego ostatni klub Wilja Wilno utrzymał się w lidze, a spadł WKS 42 PP Białystok.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1926).

Sezon 1927 | edytuj kod

Po niemiłych doświadczeniach poprzedniego sezonu z Wileńskim OZPN białostockie drużyny organizują nieoficjalne rozgrywki klasy B pod patronatem Warszawskiego OZPN. Cresovia oraz drużyny z grodzieńszczyzny grały w klasie A i B Wileńskiego OZPN.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. wileńskiego (1927).  Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1927).

Sezon 1928 | edytuj kod

W roku 1928 oficjalnie Białystok i Grodno przystępują do rozgrywek w Warszawskim Okręgu. Tworzą się dwie klasy B, jedna grupa białostocka, a druga grodzieńska.
Pomimo zwycięstwa białostockiego WKS-u oraz Cresovi z Grodna drużyny nie przystępują do rozgrywek klasy A w Warszawskim Okręgu. Dzieje się tak za sprawą decyzji o powołaniu samodzielnego okręgowego związku piłki nożnej z siedzibą w Białymstoku.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1928).

Sezon 1929 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1929

1. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
Rok 1929 jest datą utworzenia Białostockiego Okręgowego Związku Piłki nożnej. Wcześnie zespoły z białostocczyzny występowały w Wileńskiej klasie A, B, C. Białostocką klasę A utworzono z 3 klubów z podokręgu białostockiego i 3 z okręgu grodzieńskiego.

  • Według regulaminu przy równej ilości punktów odbył się dodatkowy mecz o 1 miejsce.

Cresovia Grodno : WKS 42 PP Białystok 3:2.

  • Od następnego sezonu klasę A powiększono do 8 zespołów. Z klasy B awansowały drużyny Jutrzni Białystok, Kraftu Grodno.
  • Cresovia Grodno wystąpiła w eliminacjach do Ligi, niestety nie zakwalifikowała się kończąc rozgrywki w IV grupie na ostatnim 3 miejscu.
  • W klasie B w dwóch grupach grało 14 zespołów, w klasie C w 4 grupach rywalizowało 26 zespołów.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1929).

Sezon 1930 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1930

2. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
Drugi rok po utworzeniu białostockiej klasy A, która w sezonie 1930 liczyła już 8 zespołów. Beniaminkami z klasy B grupy grodzieńskiej była drużyna Kraftu Grodno, z grupy białostockiej Jutrznia Białystok.

Wojskowi w tym sezonie odnieśli swój największy sukces w II RP wywalczając mistrzostwo okręgu oraz grając w eliminacjach o Ligę.

  • Kolejność tabeli jest prawidłowa, podana na podstawie prasowego komunikatu BOZPN. Z powodu braku wyników poszczególnych meczów nie udało się skompletować wyników całej tabeli.
  • Decyzją władz BOZPN nikt nie spadł do klasy B i żadna drużyna nie awansowała do klasy A.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1930).

Sezon 1931 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1931

3. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
Trzeci rok białostockiej klasy A, rywalizacja toczyła się jak wcześniej pomiędzy drużynami z Białegostoku i Grodna.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1931).

Sezon 1932 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1932

4. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
27 stycznia 1932 w wyniku połączenia WKS 42 Pułku Piechoty, który posiadał sekcję piłki nożnej i lekkoatletyki (1920) oraz Klubu Sportowego Związku Młodzieży Wiejskiej z silną lekkoatletyczną sekcją (1927), powstał nowy klub przejmujący tradycję 42 PP. Ideą połączenia było stworzenie silnego wielosekcyjnego klubu. Pierwszym honorowym prezesem został patron klubu Wojewoda Białostocki Marian Zyndram-Kościałkowski.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1932).

Sezon 1933 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1933

5. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
W roku 1933 władze BOZPN postanowiły zmienić system rozgrywek klasy A. W pierwszej fazie drużyny zostały podzielone na 2 grupy terytorialne (białostocką i grodzieńską), których zwycięzcy spotkali się w dwumeczu o 1 miejsce. O utrzymanie w klasie A walczyły ostatnie drużyny z grup.

  • Po sezonie sekcja piłki nożnej Cresovi oraz WKS 76 PP Grodno połączyły się tworząc klub WKS Grodno
  • Z powodu zwolnienia miejsca przez Cresovię nie rozegrano dwumeczu o pozostanie w klasie A.
  • Z powodu wycofania Cresovi nikt nie spadł, awansował ŁKS Łomża.
  • Po sezonie zespół Makabi Grodno został przesunięty do grupy II A klasy.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1933).

Sezon 1934 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1934

6. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
W roku 1934 jak poprzednio system rozgrywek klasy A był dwufazowy. W pierwszej fazie drużyny zostały podzielone na 2 grupy terytorialne (białostocką i grodzieńską), których zwycięzcy spotkali się w dwumeczu o 1 miejsce. O utrzymanie w klasie A walczyły ostatnie drużyny z grup.

  • Przed sezonem zmiana nazwy 76 PP Grodno na WKS Grodno (połączenie z Cresovią oraz innymy klubami wojskowymi z Grodna).
  • W związku z powiększeniem klasy A do 10 zespołów nikt nie został zdegradowany.
  • Awans z klasy B uzyskały drużyny Warmia Grajewo, Makabi Białystok. Zespół Makabi Białystok przed następnym sezonem połączył się z ŻKS tworząc klub o nazwie ŻKS Makabi Białystok.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1934).

Sezon 1935 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1935

7. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
System rozgrywek klasy A jak w latach poprzednich był dwufazowy. W pierwszej fazie drużyny zostały podzielone na 2 grupy terytorialne (białostocką i grodzieńską), których zwycięzcy spotkali się w dwumeczu o 1 miejsce. O utrzymanie w klasie A walczyły ostatnie drużyny z grup.

Rok 1932 przyniósł niespodziankę, którą było wywalczenie przez piłkarzy Warmii Grajewo mistrzostwa okręgu, przerywając hegemonię wojskowych z Grodna. Niestety jak poprzednio mistrz białostockiego okręgu odpadł w eliminacjach o ligę.

Jagiellonia po zakończonym sezonie 24 listopada 1935 roku głównie ze względów finansowych zmieniła strukturę organizacyjną i wróciła pod opiekę wojska. Zmieniła się nazwa klubu na Wojskowy Klub Sportowy Jagiellonia Białystok.

  • Zespół Makabi Białystok przed sezonem połączył się z ŻKS tworząc klub o nazwie ŻKS Makabi Białystok.

Mecze o utrzymanie się w klasie A

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1935).

Sezon 1936 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1936

8. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
W systemie rozgrywek klasy A pojawiła się mała zmiana, powstała 3 grupa rozgrywkowa. W pierwszej fazie drużyny zostały podzielone na 3 grupy terytorialne (białostocką, grodzieńską, łomżyską), których zwycięzcy stoczyli mecze w grupie o 1 miejsce. O utrzymanie w klasie A walczyły ostatnie drużyny z grup.

Na 1 miejsce okręgu powróciła drużyna z Grodna. Jagiellonia rozegrała słaby sezon, musiała toczyć walkę o utrzymanie się w klasie A. Cel został osiągnięty, ale najwyraźniej klub miał zniżkową tendencję. Najwyraźniej ucieczka pod skrzydła wojskowe nie przyniosła spodziewanych rezultatów, problemy finansowe klubu odcisnęły swoje piętno także na wynikach sportowych.

  • Makabi Suwałki spadło do klasy B.
  • W związku ze zmniejszeniem klasy A do 8 drużyn, nikt nie awansował z klasy B.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1936).

Sezon 1936/1937 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1936/1937

9. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego
Rok 1937 był powrotem do jednej klasy A dla całego okręgu białostockiego. Dodatkową zmianą było przeprowadzenie rozgrywek w systemie jesień-wiosna, miało to na celu lepsze przygotowanie mistrza okręgu do letnich eliminacji o ligę. Klasa A została zmniejszona do 8 zespołów.

  • Z powodu braku wyników kilku meczów tabela jest niekompletna, jednak kolejność na pozycjach 1-8 jest prawidłowa.
  • Do klasy B spadł Makabi Łomża, awansowało Ognisko Białystok.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1936/1937).

Sezon 1937/1938 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1937/1938

10. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1937/1938).

Sezon 1938/1939 | edytuj kod

Klasa A Białystok 1938/1939

11. Edycja okręgowych rozgrywek w piłce nożnej województwa białostockiego

  • Z powody braku wyników kilku meczów tabela jest niekompletna. Brakuje pewności co do kolejności na pozycjach 2-3-4.
  • Większość piłkarzy WKS Jagiellonii Białystok zasiliła klub Strzelca Białystok.
  • Warmia Grajewo za nie uregulowane składki został wykluczony z rozgrywek, wszystkie ich mecze anulowano.
  • Ognisko Białystok wycofał się z rozgrywek, wszystkie mecze anulowano.
  • Z klasy B awansowały Hapoel Białystok, Puszcza Hajnówka, oraz zwycięzca dwumeczu Makabi Suwałki vs Strzelec Suwałki. Z powodu wybuchu wojny mecze nie zostały rozegrane.
 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1938/1939).

Sezon 1939/1940 | edytuj kod

  • Z powodu wybuchu wojny rozgrywki nie zostały rozegrane.

(*) Z klasy B awansowały Hapoel Białystok, Puszcza Hajnówka, oraz nie wyłoniony zwycięzca dwumeczu Makabi Suwałki vs Strzelec Suwałki.

 Główny artykuł: Okręgowe rozgrywki w piłce nożnej woj. białostockiego (1939/1940).

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalnie w Wileńskim OZPN, już pod patronatem Warszawskiego OZPN.
  2. Oficjalnie w Warszawskim Okręgowym Związku Piłki Nożnej.
  3. Klubowa historia polskiej piłki nożnej do 1939 roku Tom I, regiony, baraże, frekwencja. Jan Goksiński, ​ISBN 978-83-935604-3-1
  4. GKS (Gimnazjalny Klub Sportowy), później Grodzieński Klub Sportowy.
  5. Fuzja z WKS Grodno
  6. Inne nazwy: GKS (Gimnazjalny Klub Sportowy), GKS (Grajewski Klub Sportowy)
  7. Do 1926 roku jako Hasmonea Grodno. Pełna nazwa: Żydowski Klub Sportowy Makabi Grodno.
  8. W roku 1930 odbył się 12 jubileusz powstania ŻKS Białystok (Dziennik Białostocki nr.153 z dn.4.06.1930r.)
  9. Pełna nazwa: Żydowski Robotniczy Klub Sportowy „Kraft”
  10. Inne nazwy klubu:Strzelec,Łomżynianka,ŁKS,Legja
  11. a b c Początki piłki nożnej w Łomży
  12. Pełna nazwa: Żydowskie Towarzystwo Gimnastyczno-Sportowe Makabi Suwałki
  13. Pełna nazwa: Kolejowe Przysposobienie Wojskowe "Ognisko" (KPW)
  14. Pełna nazwa:Policyjny Klub Sportowy Sparta Białystok
  15. Informacje na temat klubu Supraślanka Supraśl
  16. Pełna nazwa: Białostocka Okręgowa Straż Ogniowa, później BOSP (Białostocka Okręgowa Straż Pożarna).
  17. a b Polskie Kluby Żydowskie
  18. Makabi Wołkowysk
  19. a b "70 lat klubu Puszcza Hajnówka" Ryszard Pater
  20. Inne nazwy klubu: Legja, Strzelec, Rezerwa.
  21. Makabi Sokółka
  22. Makabi Szczuczyn

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Przedwojenne Rozgrywki Piłkarskie Województwa Białostockiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy