Przejście przez Morze Czerwone (powieść)


Przejście przez Morze Czerwone (powieść) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przejście przez Morze Czerwonepowieść Zofii Romanowiczowej ukazała się jesienią 1960 roku nakładem oficyny wydawniczej „Libella”. Okładkę zaprojektował Władysław Szomański.

Spis treści

O powieści | edytuj kod

Akcja powieści rozgrywa się w ciągu kilku dni, kilka lat po zakończeniu II wojny światowej, najprawdopodobniej w Paryżu. Przedstawione wydarzenia rozgrywają się jednak na dwóch płaszczyznach czasoprzestrzennych: w teraźniejszości – obejmującej okoliczności przyjazdu jednej z dwóch głównych bohaterek do Paryża, spotkania po latach rozłąki przyjaciółek, byłych więźniarek kacetu; oraz w przeszłości, to jest we wspominanym na jawie lub we śnie pobycie w obozie koncentracyjnym. Zwornikiem obu poziomów są postaci Lucyny oraz bezimiennej narratorki. Ich spotkanie doprowadzi do finalnej katastrofy.

Problematyka powieści | edytuj kod

Przejście przez Morze Czerwone jest jedną z bardziej udanych prób literackiego ujęcia tego, czym było doświadczenie obozowe w dziejach polskiego piśmiennictwa. W ujęciu Kazimierza Wierzyńskiego Przejście przez Morze Czerwone to „głęboka penetracja w przepaść człowieka, rzecz o zdumiewającej odwadze i ambicji”[1]. Główna bohaterka nie potrafi odnaleźć się w poobozowej rzeczywistości, w której granice moralne i poznawcze uległy rozmyciu. Jej historia pokazuje trudy egzystencji posttraumatycznej[2]. Jednym z oryginalniejszych wątków powieści jest również przedstawienie narodzin miłości homoseksualnej między kobietami uwięzionymi w obozie.

Kwestie genologiczne | edytuj kod

Przejście przez Morze Czerwone powszechnie uznawane jest za powieść psychologiczną. Część krytyków dostrzegła w niej również podobieństwa z nowoczesną, w tym awangardową, prozą europejską, zwłaszcza francuską. Za literackich patronów tej powieści uznaje się Marcela Prousta, Alberta Camusa, Nathalie Sarraute[3].

Recepcja powieści | edytuj kod

Przejście przez Morze Czerwone spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem krytyki, zarówno tej emigracyjnej, jak i krajowej. W plebiscycie Radia Wolna Europa na najlepszą polską książkę 1960 roku zajęło drugie miejsce wśród książek wydanych poza granicami Polski. Powieść została również zgłoszona przez Tadeusza Nowakowskiego, Tymona Terleckiego i Józefa Wittlina do nagrody „Wiadomości” za rok 1960. Książka została przetłumaczona na język francuski, angielski, niemiecki. Niemiecki przekład był trzykrotnie wznawiany. W 1995 roku ukazał się również w Izraelu przekład na język hebrajski. Największy rozgłos zdobyła edycja francuska, dystrybuowana również w Belgii i Szwajcarii. W prasie zagranicznej (w tym w prestiżowych periodykach literackich) znalazło się dwadzieścia osiem not oraz omówień, poświęconych francuskiemu tłumaczeniu Przejścia[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. Kazimierz Wierzyński: Przejście przez Morze Czerwone. Londyn: Wiadomości, 1961, s. 2.
  2. Natalia Królikowska: Eksperyment w prozie Zofii Romanowiczowej. Łódź: 2015, s. 44.
  3. Julian Rogoziński: Ważkie impoderabilia. Warszawa: Przegląd Kulturalny, 1961, s. 4.
  4. Arkadiusz Morawiec: Zofia Romanowiczowa. Pisarka nie tylko emigracyjna. Łódź: 2016, s. 125-151.
Na podstawie artykułu: "Przejście przez Morze Czerwone (powieść)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy