Przenicowany świat


Przenicowany świat w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przenicowany świat (ros. Обитаемый остров) – powieść science fiction wydana w 1969 roku, napisana przez braci Arkadija i Borysa Strugackich. Wraz z powieściami Żuk w mrowisku i Fale gaszą wiatr stanowi trylogię o przygodach pilota Maksyma Kammerera. Polskie wydania ukazały się w tłumaczeniu Tadeusza Goska.

Powieść ukazująca działanie totalitarnej antyutopii, widzianej oczami ziemskiego pilota, który rozbił się na obcej planecie.

Spis treści

Wydania | edytuj kod

Powieść ukazała się najpierw w 1969 roku w odcinkach w miesięczniku „Newa”. Pierwsza wersja książkowa ukazała się w 1971. W ZSRR powieść w wersji książkowej opublikowano jeszcze w 1983 i 1989 r. W Rosji (od 1992 roku) ponad dwadzieścia razy.

Polskie wydania | edytuj kod

Polski tytuł nie nawiązuje do tytułu oryginalnego (Обитаемый остров – Zamieszkała/zaludniona wyspa).

Różnice w wydaniach | edytuj kod

W pierwszej wersji powieści, opublikowanej w czasopiśmie „Newa” Maksym nosił nazwisko Rościsławski, które autorzy wybrali tak, by mieszkańcom planety trudno było je wymówić (takie samo nazwisko nosi bohater w pierwszym polskim wydaniu). Jednak podczas przygotowywania wersji książkowej interwencja radzieckiej cenzury spowodowała, że zastąpiono ją nazwiskiem o niemieckim brzmieniu, Kammerer tak, by czytelnicy nie mieli antyradzieckich skojarzeń z fabułą książki. Gdy po zniesieniu cenzury bracia Strugaccy mieli możliwość przywrócenia bohaterowi pierwotnego nazwiska, nie zrobili tego, by nie wprowadzać zamieszania w innych powieściach z tym samym bohaterem[1]. Także w kolejnych polskich wydania bohater nosi nazwisko Kammerer.

Fabuła | edytuj kod

Maksym Kammerer wciąż posiada duszę dziecka. Nie chce podjąć obowiązków dorosłego życia. Aby ich uniknąć zgłosił się do jednostki Kosmicznego Zwiadu. Tutaj korzystając z najnowszych zdobyczy ziemskiej cywilizacji, może włóczyć się po kosmosie wedle własnej fantazji.

Niespodziewana kosmiczna katastrofa przerywa jego beztroskie życie. Rozbija się na planecie, gdzie ideały w których się wychował: humanizm, wolność, człowieczeństwo i wiedza, nic nie znaczą. Tu liczy się tylko brutalna siła i poddana technologicznej perfekcji – manipulacja. Wszystko ma inne oblicze. Mimo wysokiego rozwoju technologii na planecie nie zdają sobie sprawy z kulistości planety. Jest to spowodowane silną refrakcją światła w atmosferze, przez co powierzchnia planety wydaje się być wklęsła (autorzy korzystają tutaj prawdopodobnie z ówczesnych hipotez o refrakcji w atmosferze Wenus). Maksym będzie musiał porzucić beztroski stan Piotrusia Pana, w którym dotychczas żył. Pomogą mu w tym genetyczne zmiany, jakim został poddany gatunek ludzki na Ziemi, niosące za sobą dużą sprawność fizyczną, odporność na urazy i zabójcze toksyny.

Pomimo swojej początkowej naiwności, stanie twardo do walki w obronie swoich ideałów, broniąc dyskryminowanych pariasów zwanych wyrodkami i pewnej kobiety, która skradła mu serce. Jednak stawanie się mężczyzną nie jest bezbolesne i nigdy nie trwa chwilę. Maksym przekona się o tym podczas ostatniej walki.

Ekranizacja | edytuj kod

 Osobny artykuł: Przenicowany świat (film).

W 2008 roku rosyjski aktor i reżyser Fiodor Bondarczuk nakręcił dwuczęściowy film, pod takim samym tytułem (Обитаемый остров). Film zyskał nieoficjalną aprobatę Borysa Strugackiego. Film jest dosyć wierny powieści. Na ekrany rosyjskich kin pierwsza część weszła w styczniu 2009 roku, zaś druga w kwietniu 2009. W filmie w dużym zakresie stosowane są efekty specjalne, co nie pozostało bez wpływu na koszty produkcji (obie części), które wyniosły 36,3 mln dolarów. W scenach masowych wystąpiło do 7 tys. statystów, wykorzystano 300 modeli pojazdów i obiektów, oraz 3 tys. specjalnych kostiumów. Dla potrzeb filmu przebudowano 13 pojazdów opancerzonych, a także stworzono 300 szt. broni.

Przypisy | edytuj kod

  1. Б. Стругацкий: КОММЕНТАРИИ К ПРОЙДЕННОМУ (ros.). Русская фантастика. [dostęp 2019-06-12].
Na podstawie artykułu: "Przenicowany świat" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy