Pułk KOP „Zdołbunów”


Pułk KOP „Zdołbunów” w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pułk KOP „Zdołbunów” - oddział piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Pułk KOP „Zdołbunów” został sformowany na podstawie rozkazu L. 500/tjn. Og. Org./37 dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 23 lutego 1937 roku w sprawie przeprowadzenia I fazy reorganizacji KOP, która odbywała się pod kryptonimem „R3”.

Oddział został zorganizowany na bazie zlikwidowanej Brygady KOP „Wołyń”. Dowództwo pułku stacjonowało w Zdołbunowie, mieście powiatowym ówczesnego województwa wołyńskiego. Zimą 1937 roku dowództwo pułku przeniesiono do Równego.

Po przeprowadzonej mobilizacji i odtworzeniu, pułk ochraniał granicę z ZSRR o długości 274,927 km[2].

Walki pułku | edytuj kod

Walki o strażnice:
Na pułk KOP „Zdołbunów”, strzegący siłami trzech batalionów granicznych, dywizjonu i szwadronu kawalerii granicy na Wołyniu, uderzyły jednostki 8 Korpusu Strzeleckiego kombriga Josifa Rubina i 36 Brygady Pancernej kombriga Michaiła Bogomołowa, 2 Korpusu Kawalerii komdiwa Fiodora Kostienki i 24 Brygady Pancernej płk. Fotczenkowa oraz pododdziały 20. i 21. Oddziału Wojsk Pogranicznych NKWD.

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Organizacja pokojowa pułku KOP „Zdołbunów” w 1937 roku

Struktura pułku KOP „Zdołbunów” po mobilizacji w 1939 roku

Żołnierze pułku | edytuj kod

Dowódcy pułku

Obsada personalna pułku w czerwcu 1939[6]:

  • dowódca pułku – płk Józef Adam Pecka
  • I adiutant – kpt. Zygmunt Barcik[d]
  • dowódca łączności – mjr Franciszek II Chmura[e]
  • komendant rejonu PW KOP „Wołyń” – kpt. Eugeniusz Konstanty Dyaczyński
  • dowódca kompanii saperów KOP „Hoszcza” – kpt. Tadeusz Henryk Janiczek[f]
  • dowódca szwadronu KOP „Dederkały” – rtm. Edward Rudnicki[g]
  • dowódca dywizjonu kawalerii „Niewirków” – mjr Wacław Kryński[h]
  • dowódca szwadronu młodych koni – rtm. Zbigniew Piotrowski[i]
  • dowódca szwadronu liniowego – rtm. Jan Józef Suchcicki[j]
  • dowódca szwadronu „Mizocz” – rtm. Jan Maciejowski[k]
Obsada 303 Rejonu PW „Wołyń” w Równem

Obsada oficerska rejonu PW przy pułku KOP „Zdołbunów” w maju 1939[16][l]:

  • komendant rejonu PW „Wołyń” – kpt. adm. (piech.) Eugeniusz Konstanty Dyaczyński
  • komendant pasa graniczego PW „Hoszcza” – kpt piech. Kazimierz Skrzydlewski
  • komendant powiatowy PW „Zdołbunów” – kpt. piech. Stefan Aleksander Zieliński
  • komendant powiatowy PW „Krzemieniec” – kpt piech. Ignacy Gronowski

Uwagi | edytuj kod

  1. Zarządzenie szefa sztabu KOP ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna w sprawie używania w dowództwie KOP kryptonimów zamiast nazw jednostek KOP[1].
  2. Władysław Węgrzyński (ur. 1894), ppłk piech., 1914-1918 żołnierz armii austriac­kiej. W KOP od 1928 roku. Do mobilizacji dowódca baonu KOP „Hoszcza". We wrześniu 1939 roku na dotychczasowym stanowisku. Zaginął na Kresach wschodnich po wkroczeniu Armii Czerwonej[4].
  3. Prochwicz przyjął, że dowódcą pułku był najstarszy stopniem oficer oddziału[5].
  4. Zygmunt Barcik, kpt. piech., w KOP od 1934 roku. Do mobilizacji I adiutant pułku KOP „Zdołbunów”. We wrześniu 1939 roku dowódca 2 kompanii ckm II batalionu piechoty 98 pułku piechoty[7].
  5. Franciszek II Chmura (ur. w 1898 roku) mjr łączności, w KOP od 1933 roku. Do mobilizacji dowódca łączności pułku KOP „Zdołbunów". We wrześniu 1939 zastępca dowódcy łączności Armii „Kraków"[8].
  6. Tadeusz Henryk Janiczek, kpt. sap., w KOP od 1938 roku. Dowódca kompanii saperów KOP „Hoszcza". W marcu 1939 roku wraz z kompanią skierowa­ny do dyspozycji Zgrupowania „Chojnice". Poległ w walkach z Niemcami 11 września 1939 roku we wsi Lubień koło Łęczycy[9].
  7. Edward Rudnicki (1901-1942), rtm., w KOP od 1938 roku. Do mobilizacji dowódca szwadronu kawalerii KOP „Dederkały". W bliżej nieznanych okolicznościach dostał się do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, gdzie zo­stał zamordowany w 1942 roku[10].
  8. Wacław Kryński (1898-1980), mjr kaw., w KOP od 1937 roku. Do mobilizacji dowódca dyonu kawalerii KOP „Niewirków". We wrześniu 1939 roku na dotychczas zajmowanym stanowisku. Wraz z dyonem brał udział w walkach z oddziała­mi Armii Czerwonej 27 września 1939 roku w m. Domaszewo nad Bugiem, a następnie dołączył do Podlaskiej Brygady Kawalerii. W skła­dzie brygady brał udział w walkach z od­działami Armii Czerwonej w dniach 29-30 września 1939 roku pod m. Jabłoń. W końcowych walkach SGO „Polesie" brał wraz z dyonem udział w wal­kach z niemiecką 13 DP Zmot[11].
  9. Rotmistrz Zbigniew Piotrowski ur. 12 sierpnia 1903 roku. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi. W 1938 roku został przeniesiony do KOP. Do mobilizacji był dowódcą szwadronu młodych koni dyonu kawalerii KOP „Niewirków". W kampanii wrześniowej dowodził 2 szwadronem 5 pułku ułanów[12][13].
  10. Jan Józef Suchcicki, rtm., w KOP od 1937 roku. Do mobilizacji dowódca szwadronu liniowego dyonu kawalerii KOP „Niewirków". We wrześniu 1939 roku dowódca 2 szwadronu liniowego dyonu kawalerii KOP „Niewirków"[14].
  11. Jan Maciejowski (1904-1944), ppłk (po­śmiertnie), w KOP od 1934 roku. Do marca 1939 roku dowódca szwadronu kawalerii KOP „Mizocz". Po wejściu szwadronu w skład 1 pkaw. KOP dowódca 3 szwadronu liniowego. Po zakończeniu kampanii wrześniowej przedostał się na zachód. 20 sierpnia 1944 roku jako dowódca pułku rozpoznawczego (10 PSK 1 DPanc. ) zginął od kuli snajpera podczas walk z Niemcami we Francji na wzgórzu 113 pod Chambois[15].
  12. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[17].

Przypisy | edytuj kod

  1. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 425.
  2. Prochwicz 2003 ↓, s. 167.
  3. a b Wiśniewska i Promińska 2013 ↓, s. 8.
  4. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 756.
  5. Prochwicz 2003 ↓, s. 168.
  6. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 656.
  7. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 710.
  8. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 713.
  9. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 721.
  10. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 745.
  11. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 727.
  12. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 741.
  13. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 139, 944.
  14. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 751.
  15. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 731.
  16. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 943.
  17. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.

Bibliografia | edytuj kod

  • Jerzy Prochwicz, Andrzej Konstankiewicz, Jan Rutkiewicz: Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Barwa i Broń, 2003. ISBN 83-900217-9-4.
  • Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część I. Powstanie i przemiany organizacyjne KOP do 1939 r. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (149), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182
  • Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część II. Przemiany organizacyjne i przygotowania wojenne KOP w 1939 roku. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (150), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182
  • Jerzy Prochwicz: Formacje Korpusu Ochrony Pogranicza w 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003. ISBN 83-88973-58-4.
  • Jerzy Prochwicz. Walki oddziałów KOP na obszarach północno-wschodniej Polski. „Białoruskie Zeszyty Historyczne”. 13, 2000. Białystok. ISSN 1232-7468
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • IwonaI. Wiśniewska IwonaI., KatarzynaK. Promińska KatarzynaK., Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Brygada Korpusu Ochrony Pogranicza «Wołyń»”, Szczecin: Archiwum Straży Granicznej, 2013 .
  • Marek Jabłonowski, Włodzimierz Jankowski, Bogusław Polak, Jerzy Prochwicz: O niepodległą i granice. Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Wybór dokumentów. Warszawa-Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, 2001. ISBN 83-88067-48-8.
Na podstawie artykułu: "Pułk KOP „Zdołbunów”" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy