Równe (województwo podkarpackie)


Na mapach: 49°35′44″N 21°43′02″E/49,595556 21,717222

Równe (województwo podkarpackie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Równewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla[3]. Leży w dolinie rzeki Jasiołki.

Integralne części wsi Równe: Bałanówka, Baranówka, Bogaczówka, Brajówka, Bronelówka, Dół, Figurówki, Góra, Grzegorczykówka, Kasprzykówka, Kędrówka, Klukówki, Kołodziejówki, Kopalnia, Krawcówka, Księże, Leniówka, Lipkówka, Mikoszówka, Namiastówka, Olejarzówka, Pachanówka, Patlówka, Polnorówka, Popardy, Potoki, Półanki, Ptaszykówka, Rola Patlowa, Sasy, Staraniówki, Stasikówka, Szczepanikówka, Szczepanikówki, Szypałówka, Śniegówka, Tureczkówka, Turkówka, Węgrzynówka, Widacz, Wojtówki, Wygonek, Zajdlówka[4][3].

Na przełomie XVI i XVII wieku wieś Równie położona była w ziemi sanockiej województwa ruskiego[5]. Wieś klucza jaśliskiego biskupów przemyskich[6]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

W Równem urodził się Józef Długosz, żołnierz AK, działacz organizacji Wolność i Niezawisłość oraz Stanisław Uliasz, filolog, rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Centrum wsi

W Równem znaleziono ślady osadnictwa z epoki brązu (1300-800 lat p.n.e.), które świadczą o starym rodowodzie tej miejscowości.

Równe założone zostało jako wieś królewska przez króla Kazimierza Wielkiego na prawie magdeburskim w 1352 roku. Zasadźcą był sanoczanin Dytmar. W 1386 roku biskup przemyski Eryk z Winsen herbu Mora wydał w Krośnie dokument o założeniu wsi. Na jego mocy oddał Michałowi sołtysowi z Równego gaje położone nad rzeką „Jesso” za 22 grzywien polskich i pozwolił na założenie wsi Byskopeswalt. Maria Andegaweńska nadała biskupstwu 2 kwietnia 1384 roku pięć włości: Równe, Brzozów, Cergową, Domaradz w ziemi sanockiej oraz Radymno w przemyskiej. Otrzymał je biskup Eryk z Winsen.

Równe zniszczone zostało w 1624 roku przez Tatarów i w 1657 roku przez Węgrów Jerzego II Rakoczego.

Pod koniec XIX wieku wykryto tu złoża ropy naftowej (obecnie w zdecydowanej większości wyeksploatowane). W 1860 roku dzierżawcą wsi była Maria z Chłędowskich Pomezańska, siostra Adama Tomasza Chłędowskiego i Walentego Chłędowskiego. Od 1867 roku wieś należała do powiatu krośnieńskiego, a przedtem do sanockiego.

W czasie I i II wojny światowej toczyły się tu zacięte walki: m.in. w czasie bitwy o Przełęcz Dukielską.

W 1943 roku oddział por. Franciszka Kochana Obłońskiego OP-15 AK napadł na kopalnie Równe i w 1944 roku w ramach akcji Burza rozbił na Górze Rogowskiej niemieckie tabory. W odwecie Niemcy rozstrzelali 10 zakładników.

Zabytki | edytuj kod

  • Kościół neogotycki z 1905 roku wg projektu Sławomira Odrzywolskiego, częściowo barokowy wystrój wnętrza (prawy boczny ołtarz z 1730 roku) nie zachowany - przeniesiony do jednego z kościółków bieszczadzkich. Na terenie kościoła znajduje się obszar sieci Natura 2000 o nazwie Kościół w Równem.
  • Pomnik mieszkańców zamordowanych przez Niemców w lipcu 1944 roku na cmentarzu parafialnym w Równem.

Przypisy | edytuj kod

  1. Dukla. Dukielski Przegląd Samorządowy Nr 2 luty 2017 s. 4
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie , [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej , Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 4.
  6. Maciej Dalecki: Akta dóbr biskupów przemyskich obrządku łacińskiego 1652–1883. Inwentarz archiwalny zespołu, w: Rocznik Historyczno-Archiwalny. T. XI, Przemyśl 1996, s. 102.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Równe (województwo podkarpackie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy