Radziechowy


Na mapach: 49°38′46″N 19°07′51″E/49,646111 19,130833

Radziechowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Radziechowywieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz.

Przez wieś przepływa potok Wieśnik, który jest częściowo uregulowany.


Spis treści

Pochodzenie nazwy | edytuj kod

Pochodzenie nazwy Radziechowy nie jest jednoznaczne. W jednej wersji wskazuje się pochodzenie tej nazwy od tego, iż zmarłych „radzi tu byli chować” – być może ze względu na fakt, że parafia radziechowska była najstarsza po żywieckiej i rozciągała się aż po granicę w Zwardoniu. Druga, bardziej prawdopodobna wersja wskazuje na wywodzenie się nazwy od imienia Radziesza, Radziecha, Radzicha albo Radzieja. Najprawdopodobniej chodzi o Macieja Radwana ze śląskiego rodu Radwanitów. Nabyli oni tę ziemię i osadzili wieś na prawie polskim (ius polonicae).

Poprawna odmiana nazwy Przyjeżdżający do Radziechów mają często kłopoty z poprawnym odmienianiem tej nazwy. Odwołując się do zasad poprawności języka polskiego, o tym jak poprawnie odmieniać nazwy własne decydują użytkownicy języka najczęściej stosujący daną nazwę - czyli mieszkańcy. Radziechowianie mówią: Mieszkam w Radziechowach. Pochodzę z Radziechów. Radziechowom potrzebna jest pilnie kanalizacja. O Radziechowach należy mówić dobrze.[potrzebny przypis]

Części wsi | edytuj kod

W skład wsi wchodzi również nieofic. przysiółek Suchedla

Historia | edytuj kod

Jest to jedna z najstarszych wsi na Żywiecczyźnie, liczy sobie ok. 600 lat. W kronikach i dokumentach występuje jako arena wielu tragicznych zdarzeń. W roku 1656 podczas potopu szwedzkiego miejscowość została prawie całkowicie spalona, a ludność w dużej części wymordowana.

W latach trzydziestych XX w. miejscowość miała charakter typowo turystyczny i letniskowy, goszczono tu wielu wczasowiczów, nazywanych wówczas letnikami.

W czasie II wojny światowej w 1940 r. niemal cała ludność wsi została wysiedlona w ramach Akcji Saybusch na Lubelszczyznę, wiele budynków zostało zniszczonych.

W roku 1954 odłączono od wsi przysiółek Twardorzeczka, który został osobną wsią i wszedł w obszar administrowany przez Gminę Lipowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

W 2004 roku Przybędza również przestała być radziechowskim przysiółkiem, pozostając jednak w granicach administracyjnych Gminy Radziechowy-Wieprz.

Turystyka i sport | edytuj kod

Widok na Radziechowy z Kopą Radziechowską w tle

Radziechowy to miejsce, w którym swe pierwsze kroki stawiają paralotniarze. Na zboczach wzgórz Matyska i Kopa Radziechowska (znana również jako Wapiennik) panują warunki do zapoznawania się z tą dyscypliną sportu, ale również do odbywania rekreacyjnych, krótkodystansowych lotów. Oprócz szybowania można również spróbować jazdy konnej oraz powędrować po górach. Stąd rozpoczyna się szlak na Halę Radziechowską, z której to można udać się dalej szlakiem na Baranią Górę lub Skrzyczne.

Ciekawe obiekty i miejsca | edytuj kod

Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej na Starym Cmentarzu w Radziechowach Ruiny pieca wapiennego na północno wschodnim zboczu Kopy Radziechowskiej.

Ludzie związani z miejscowością | edytuj kod

Ludzie Kościoła | edytuj kod

Nagrobek ks. prał. St. Gawlika na cmentarzu w Radziechowach
  • ks. Stanisław Gawlik, ur. 16 października 1935 roku w Małej Wsi koło Wieliczki, zm. 4 sierpnia 2004 roku w Radziechowach, proboszcz parafii radziechowskiej w latach 1977–2004, odnowiciel miejscowego kościoła i budowniczy kaplic w Przybędzy i Ostrem. Przez cały okres sprawowania funkcji proboszcza brał udział w licznych przedsięwzięciach związanych z rozbudową infrastruktury Radziechów. W 2000 roku podjął inicjatywę budowy Krzyża Milenijnego na górze Matyska oraz wiodącej na jej szczyt drogi krzyżowej, którą mieszkańcy okolic zwą Golgotą Beskidów. Rok po jego śmierci Zespół Szkół w Radziechowach wybrał go za swego patrona.
  • biskup Tadeusz Pieronek, były sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski, profesor nauk prawnych, urodzony w Radziechowach.

Ludzie kultury | edytuj kod

  • Marcin Rozynek, polski wokalista rockowy, autor piosenek, producent muzyczny; mieszkał w Radziechowach i uczęszczał tu do szkoły podstawowej.
  • Monika Brodka, piosenkarka; mieszkała w Radziechowach i uczęszczała tu do szkoły podstawowej, później przeprowadziła się do sąsiedniej Twardorzeczki.

Społecznicy | edytuj kod

Władysław Pieronek, 1938

Ulice w Radziechowach | edytuj kod

 Osobny artykuł: Ulice i place w Radziechowach.

W roku 2000 wprowadzono w Radziechowach oficjalne nazwy ulic, pozostawiając starą numerację budynków. Oto niektóre ważniejsze dla lokalnej komunikacji ulice w Radziechowach.

Drewniane domy przy ul. Głównej

Zobacz też | edytuj kod


Przypisy | edytuj kod

  1. Statystyka ludności. Urząd Gminy Radziechowy-Wieprz. [dostęp 2020-12-18].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1070 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .data dostępu?
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • Władysław Pieronek, Kronika Radziechów (do 1966 roku) , Źródła do Historii Ziemi Żywieckiej, Tom III (dokumenty powojenne), Kraków 2008, ​ISBN 978-83-925111-3-7
Na podstawie artykułu: "Radziechowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy