Rataje (Poznań)


Na mapach: 52°23′12,1200″N 16°56′54,9600″E/52,386700 16,948600

Rataje (Poznań) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ratajeczęść miasta Poznania a zarazem jednostka obszarowa Systemu Informacji Miejskiej[1], leżąca na prawym brzegu Warty, położona w dwóch jednostkach pomocniczych Osiedle Rataje[2] i Osiedle Żegrze[3].

Na Ratajach według pierwotnych planów miało mieszkać 110-120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców)[4][5].

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:

Granice i podział | edytuj kod

Jednostkę obszarową Systemu Informacji Miejskiej Rataje wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):[6]

Jednostka obszarowa SIM Rataje podzielona jest na pomniejsze obszary, którymi są:

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Historia budowy Rataj w Poznaniu.

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Poznań w XVI wieku korzystał zwyczajowo z lasku ratajskiego, który rósł w okolicy młyna Topolnego, celem pozyskiwania chrustu i gałęzi do umacniania grobli miejskich. W 1561 doszło nawet do sporu sądowego o korzystanie z tego lasu między miastem, a właścicielami terenu[7]. Wieś szlachecka Rataie położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[8]. Według danych ze spisu powszechnego w 1789 (pierwszego w Polsce) Rataje zamieszkiwało 131 osób, a w 1819 było ich już 196[9].

Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. W latach 1954–1990 teren ten należał do wielkiej dzielnicy administracyjnej Nowe Miasto. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia „Rataje” w obrębie poznańskiego „Miastoprojektu” kierowana przez J. Wellengera.

23 sierpnia 1977 osiedla ratajskie, jako przykład nowoczesnego budownictwa mieszkaniowego, zwiedzał Mohammad Reza Pahlawi – szach Iranu[10].

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

Architektura | edytuj kod

Widok na osiedla: Armii Krajowej, Bohaterów II Wojny Światowej na Ratajach i Orła Białego, Stare Żegrze na Żegrzu. Widoczne ulice: Żegrze, Inlfancka, Pawia, Redarowska (2009)

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. „deski”, czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne „punktowce” ze 128 mieszkaniami.

Edukacja | edytuj kod

Wykaz placówek oświatowych znajdujących się na terenie Rataj:

Transport | edytuj kod

Tramwaj marki Beijnes na ulicy Zamenhofa (2010) Autobus marki Solaris Urbino 12 na ulicy Piłsudskiego (2020) Stacja Roweru Miejskiego na ulicy Piłsudskiego na wysokości osiedli Oświecenia i Powstań Narodowych (2018)

Przez Rataje biegną liczne linie tramwajowe oraz autobusowe.

Linie tramwajowe | edytuj kod

  • 7 Ogrody - Junikowo
  • 11 Unii Lubelskiej – Piątkowska
  • 12 Osiedle Jana III SobieskiegoStarołęka
  • 17 Ogrody - Starołęka
  • 18 Ogrody - Starołęka
  • 201 Osiedle Jana III Sobieskiego – Górny Taras Rataj - Osiedle Jana III Sobieskiego (linia częściowo okrężna)

Linie autobusowe | edytuj kod

  • 152 Rondo RatajeDarzybór
  • 162 Rondo Rataje – Krzesiny – Rondo Rataje (linia okrężna)
  • 165 Kórnicka – Starołęka
  • 166 Rondo Rataje – Zieliniec
  • 174 Osiedle Sobieskiego – Unii Lubelskiej
  • 181 Rondo Rataje – Krzywoustego/Kinepolis
  • 184 Rondo Rataje – Termy Maltańskie
  • 196 Rondo Rataje – Krzesiny – Rondo Rataje (linia okrężna, przeciwna do trasy linii nr 162)
  • Linie nocne MPK Poznań[22]

Bezpieczeństwo | edytuj kod

Na osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej zlokalizowany jest Referat Straży Miejskiej Nowe Miasto[24].

Wspólnoty religijne | edytuj kod

Na Ratajach założono dwie parafie Kościoła rzymskokatolickiego, które są zgrupowane w dekanacie Poznań-Rataje i są to:

Media | edytuj kod

  • Ratajska Telewizja Kablowa (od 1997),
  • Bezpłatny miesięcznik lokalny: „Gazeta ratajska” (nakł. 5 000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa, Żegrza i Malty. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube[25],
  • Darmowy miesięcznik lokalny: „Oferta Rataj”[26],
  • Kwartalnik Rady Osiedla Rataje „Głos Rataj”[27].

Rataje w kulturze popularnej | edytuj kod

Tematykę budowy osiedli ratajskich i dynamicznych przemian społecznych na tym terenie poruszyli:

Znane osoby związane z Ratajami | edytuj kod

Tablica pamiątkowa poświęcona Krystynie Feldman na bloku w którym mieszkała
  • Jerzy Bogdanowski – (1944-2010) dziennikarz radiowy i telewizyjny, współtwórca Ratajskiej Telewizji Kablowej, zamieszkiwał na osiedlu Oświecenia [29]
  • Krystyna Feldman – (1916-2007) aktorka, mieszkała na osiedlu Armii Krajowej
  • Milan Kwiatkowski - (1938-1999) polonista, nauczyciel, dramatopisarz i kierownik literacki teatrów oraz teatroznawca zamieszkiwał na osiedlu Piastowskim[30]
  • Krystyna Łybacka - (1946-2020) polityk i doktor nauk matematycznych oraz wykładowca akademicki Politechniki Poznańskiej, mieszkała na osiedlu Oświecenia 93[31]
  • Mariusz Sabiniewicz – (1963-2007) aktor teatralny, telewizyjny i filmowy[32]

Przypisy | edytuj kod

  1. http://web.archive.org/web/20170922004858/http://zdm.poznan.pl/content/pliki/mapa_jed_obsz.jpg Mapa jednostek obszarowych Systemu Informacji Miejskiej
  2. Osiedle Rataje - Osiedla - Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2019-10-09]  (pol.).
  3. Osiedle Rataje - Osiedla - Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2019-10-09]  (pol.).
  4. Kronika Miasta Poznania, „Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)”, autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: „Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców'” Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: „ponad 110 tys. mieszkańców”
  5. Kronika Miasta Poznania nr 4/1960: Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: „Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego.” („Nowa dzielnica miasta – Poznań-Rataje”, R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt). Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2016-02-12].
  6. http://web.archive.org/web/20170922004858/http://zdm.poznan.pl/content/pliki/mapa_jed_obsz.jpg Mapa jednostek obszarowych Systemu Informacji Miejskiej
  7. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski: W dawnym Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1971, s. 86.
  8. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 43.
  9. red. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 2, PWN, Warszawa-Poznań, 1994, s.222, ​ISBN 83-01-08194-5
  10. Piotr Grzelczak, Szachinszach na Ratajach, w: IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny nr 8(298)/2016, s.43, ISSN 1231-9139
  11. http://www.sp3poznan.pl/ Strona oficjalna Szkoły Podstawowej nr 3
  12. http://www.sp14poznan.pl/ Strona oficjalna Sportowej Szkoły Podstawowej nr 14
  13. XIV Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego (pol.). czternastelo.pl. [dostęp 2016-02-12].
  14. Forum - Szkoła Podstawowa Im Kazimierza Wielkiego, Poznań, nk.pl [dostęp 2019-08-16]  (pol.).
  15. Szkoła podstawowa nr. 20 im. Stefana Batorego w Poznaniu (pol.). sp20.pl. [dostęp 2016-02-12].
  16. Szkoły Salezjańskie w Poznaniu (pol.). szkola-poznan.salezjanie.pl. [dostęp 2016-02-12].
  17. Szkoła Podstawowa nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Szarych Szeregów w Poznaniu, sp2poznan.pl [dostęp 2019-09-21]  (pol.).
  18. Społeczna Czwórka (pol.). ssp4.pl. [dostęp 2016-02-12].
  19. SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 IM. STANISŁAWA STASZICA W POZNANIU (pol.). sp19poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  20. Szkoła Podstawowa nr 18 w Poznaniu (pol.). sp18.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  21. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci tramwajowej (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-10-29. [dostęp 2020-10-25].
  22. a b Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci połączeń nocnych ZTM Poznań (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-11-01. [dostęp 2020-10-25].
  23. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci połączeń ZTM Poznań (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-11-01. [dostęp 2020-10-25].
  24. Referat Nowe Miasto (pol.). sm.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  25. Gazeta ratajska (pol.). gazetaradajska.pl. [dostęp 2016-02-12].
  26. Oferta Rataj i Winograd (Poznań) wydawca gazetek ogłoszeniowych - O firmie, oferta.poznan.pl [dostęp 2017-11-26] .
  27. Głos Rataj – Rada Osiedla Rataje, rataje.poznan.pl [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
  28. T.J., I kryminał, i dokument, w: IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny nr 9(299)/2016, s.95, ISSN 1231-9139
  29. Zmarł Jerzy Bogdanowski, współtwórca programu „Spacerkiem przez Poznań” (pol.). epoznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  30. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09]  (pol.).
  31. III NIEDZIELA WIELKANOCNA 26.04.2020 – Parafia pw. Najświętszej Bogarodzicy Maryi, www.zegrze.archpoznan.pl [dostęp 2020-07-09]  (pol.).
  32. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rataje (Poznań)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy