Raul Chadżymba


Raul Chadżymba w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Raul Dżumkowicz Chadżymba (abch. Рауль Џьумка-иҧа Ҳаџьымба: ur. 1958 w Tkwarczeli) – abchaski polityk, minister obrony w latach 2002–2003, premier nieuznanej Abchazji od 2003 do 2004, wiceprezydent Abchazji w latach 2005–2009. Kandydat w wyborach prezydenckich w 2004, 2009, 2011 oraz w 2014. Prezydent nieuznanej Abchazji od 25 września 2014[1] do 12 stycznia 2020.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Raul Chadżymba urodził się w Tkwarczeli w ówczesnej Abchaskiej ASRR w ZSRR. W 1965 rozpoczął naukę w miejscowej szkole podstawowej, następnie kształcił się w gimnazjum (1972–1975). Po ukończeniu szkoły pracował krótko jako ślusarz. W latach 1976–1978 odbywał służbę wojskową w siłach obrony przeciwlotniczej[2].

Od 1978 do 1978 pracował ponownie jako ślusarz w domu wypoczynkowym w okolicach Suchumi. Od 1979 do 1984 studiował prawo na Abchaskim Uniwersytecie Państwowym. Po studiach podjął pracę jako radca prawny w fabryce chemicznej w Suchumi. Od 1985 do 1986 studiował w Szkole KGB w Mińsku, po czym, w latach 1986–1992, był agentem KGB w Tkwarczeli. W czasie wojny gruzińsku-abchaskiej w latach 1992–1993, był szefem wywiadu wojskowego i kontrwywiadu na froncie wschodnim. Po wojnie, od 1995 do 1996, pracował jako szef departamentu bezpieczeństwa Republiki Abchazji. W latach 1996–1998 pełnił funkcję szefa wydziału ds. zwalczania przemytu w Państwowym Komitecie Celnych Abchazji. Od 1998 do 1999 był wicedyrektorem Państwowego Komitetu Celnego[2].

W latach 1999–2001 zajmował stanowisko szefa Służby Bezpieczeństwa Abchazji. Od 2001 do 2003 pełnił funkcję wicepremiera. Dodatkowo od 2002 do 22 kwietnia 2003 był ministrem obrony. Od 22 kwietnia 2002 do 6 października 2004 zajmował urząd premiera Abchazji[2].

Raul Chadżymba jest żonaty, ma dwoje dzieci[2].

Wybory prezydenckie 2004 i mandat wiceprezydenta | edytuj kod

W ostatnich latach prezydentury Władysława Ardzinby zastępował chorego prezydenta w pełnieniu licznych obowiązków głowy państwa. Otrzymał także jego poparcie przed październikowymi wyborami prezydenckimi w 2004. Jego kandydaturę poparł także prezydent Rosji Władimir Putin. W wyborach z 3 października 2004 jego głównym rywalem był kandydat opozycji, Siergiej Bagapsz, który sprzeciwiał się zbyt dużym wpływom rosyjskim w nieuznawanej republice[3]. Wybory doprowadziły do ostrego kryzysu politycznego w Abchazji.

Pierwsze sondażowe wyniki wyborów exit polls wskazywały na zwycięstwo Chadżymby na poziomie 61% głosów, daleko przed Bagapszem (22%)[4]. W sytuacji przeciągającego się oczekiwania na wynik wyborów, każdy z kandydatów ogłosił swoje własne zwycięstwo[5].

11 października 2004 komisja wyborcza ogłosiła zwycięstwo Bagapsza, który według jej wyników zdobył 50,08% głosów, co oznaczało wygraną już w I turze głosowania. Chadżymba nie uznał tych wyników, zapowiedział zaskarżenie ich do Sądu Najwyższego i zażądał ponownego przeliczenia głosów[6]. W celu zażegnania kryzysu powołana została specjalna komisja, złożona z przedstawiciela Chadżymby, Bagapsza i komisji wyborczej, której zadaniem było powtórne przeliczenie głosów. 28 października 2004 Sąd Najwyższy potwierdził zwycięstwa Bagapsza stosunkiem głosów 44000 do 30800. W odpowiedzi na orzeczenie sądu, zwolennicy Chadżymby otoczyli jego budynek i zażądali zmiany decyzji. Pod ich presją, następnego dnia Sąd Najwyższy anulował wcześniejsze orzeczenie i ogłosił zwycięzcą wyborów Chadżymbę. Jednak wkrótce potem oświadczył, że działał pod groźbą i przywrócił swoje pierwotne orzeczenie o zwycięstwie Bagapsza. Głos w konflikcie zabrał również prezydent Ardzinba, który 6 października 2004 zdymisjonował Chadżymbę ze stanowiska premiera, a 29 października 2004 zarządził przeprowadzenie nowych wyborów w dniu 6 grudnia[7]. Bagapsz odrzucił decyzję prezydenta i zapowiedział na 6 grudnia 2004 inaugurację swojej prezydentury[8].

21 listopada Chadżymba odrzucił ofertę Bagapsza objęcia stanowiska premiera lub wiceprezydenta w zamian za uznanie porażki w wyborach. 23 listopada zwycięstwo Bagapsza uznała Rada Starszych, a trzy dni później parlament[9]. Do porozumienia między Chadżymbą a Bagapszem doszło dopiero 5 grudnia 2004. Bagapsz zgodził się wówczas na ponownie wybory w styczniu 2005, w których miał wystartować wspólnie z Chadżymbą jako kandydatem na stanowisko wiceprezydenta[8]. W powtórnych wyborach prezydenckich z 12 stycznia 2005 duet Bagapsz-Chadżymba uzyskał 91,54% głosów poparcia[10]. 12 lutego 2005 Chadżymba został zaprzysiężony na stanowisku wiceprezydenta[11].

28 maja 2009 Chadżymba podał się do dymisji w proteście przeciw polityce prezydenta Bagapsza i braku sukcesów jego rządu w kluczowych sprawach. Stwierdził, że kraj cierpi na „kryzys władzy” z powodu stylu i metod rządzenia obranych przez prezydenta i jego krąg. Zarzucił mu naruszenie warunków porozumienia o podziale władzy między prezydentem a wiceprezydentem z 2004, a także skrytykował zawarcie porozumienia z Rosją o ochronie granic. Stwierdził, że nie był w stanie kontynuować walki z korupcją i wzmacniania bezpieczeństwa państwa z powodu braku wsparcia ze strony Bagapsza i ograniczania mu pola manewru[12].

Wybory prezydenckie 2009 | edytuj kod

Na początku listopada 2009 Chadżymba został jednym z pięciu kandydatów w wyborach prezydenckich w grudniu 2009. Jego głównym rywalem ponownie był Siergiej Bagapsz[13][14].

Według oficjalnych wyników, Chadżymba w I turze wyborów z 13 grudnia 2009 zajął drugie miejsce, zdobywając 15,4% głosów. Wybory wygrał prezydent Bagapsz, który uzyskał 61,16% głosów, zapewniając sobie tym samym reelekcję na stanowisku[15][16]. Chadżymba odrzucił wyniki wyborów, oskarżając władze o fałszerstwa wyborcze i liczne nieprawidłowości w czasie głosowania. Wybory nie zostały uznane przez społeczność międzynarodową (oprócz trzech państw uznających niepodległość Abchazji) i potępione przez Gruzję. W ich kontroli nie uczestniczyli obserwatorzy z żadnych organizacji międzynarodowych. Obserwatorzy z Rosji i Wenezueli uznali je za „wolne i uczciwe”[17][18].

Wybory prezydenckie 2011 | edytuj kod

Chadżymba wziął w udział w wyborach prezydenckich zorganizowanych 26 sierpnia 2011 po śmierci prezydenta Siergieja Bagapsza. Zajął w nich trzecie miejsce z wynikiem 19,83% głosów, przegrywając z wiceprezydentem Aleksandrem Ankwabem (54,86%) i premierem Siergiejem Szambą (21,04%). Rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych nazwało wybory „sukcesem”. Wybory nie zostały oficjalne uznane przez zdecydowaną większość państw oraz organizacji międzynarodowych (jako że Abchazję uznawały tylko 4 państwa na świecie), w tym NATO i OBWE[19][20].

Wybory prezydenckie 2014 | edytuj kod

W 2014 roku Chadżymba po raz czwarty wziął udział w wyborach prezydenckich. Według informacji komisji wyborczej, Chadżymba zwyciężył w pierwszej turze zdobywając ponad 50% głosów, przy frekwencji wynoszącej ok. 70%[21].

Wybory prezydenckie 2019 i rezygnacja | edytuj kod

We wrześniu 2019 został ponownie wybrany na prezydenta kraju, zdobywając 26,33% głosów w pierwszej turze i 48,68% w drugiej. W styczniu 2020 wybuchły w Abchazji protesty przeciw jego prezydenturze. 10 stycznia Sąd Najwyższy Abchazji unieważnił wyniki wyborów prezydenckich. 12 stycznia Chadżymba podał się do dymisji[22].

Przypisy | edytuj kod

  1. Abkhazia (pol.). Worldstatesmen.org, 25 września 2014. [dostęp 2014-10-28].
  2. a b c d Хаджимба Рауль Джумкович (ros.). kvkaz-uzel.ru. [dostęp 2009-11-18].
  3. Namaszczony przez Moskwę separatysta wygrywa wybory w Abchazji (pol.). gazeta.pl, 4 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  4. Raul Chadżimba nowym prezydentem separatystycznej Abchazji (pol.). yahoo/PAP, 3 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  5. Abchazja: Wyniki wyborów prezydenckich wciąż nieznane (pol.). psz.pl, 5 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  6. Opozycjonista Siergiej Bagapsz odniósł sensacyjne zwycięstwo w Abchazji (pol.). gazeta.pl, 12 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  7. Abchazja/ Wyborczy skandal (pol.). psz.pl, 31 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  8. a b Abchazja/ Bagapsz ustąpił (pol.). psz.pl, 11 grudnia 2004. [dostęp 2009-11-18].
  9. Abchazja/ Wyborczy kryzys trwa (pol.). psz.pl, 1 grudnia 2004. [dostęp 2009-11-18].
  10. Abkhazia: Victory of the frontrunner Sergey Bagapsh on the elections held on January 12th, 2005 (ang.). Caucaz Europenews, 13 stycznia 2005. [dostęp 2009-11-18].
  11. Abchazja/ Inauguracja prezydenta Bagapsza (pol.). psz.pl, 12 lutego 2005. [dostęp 2009-11-18].
  12. Abkhazia’s vice president resigns over dispute with leader (ang.). RiaNovosti, 28 maja 2009. [dostęp 2009-11-18].
  13. „Kommiersant”: koniec zapisów na kandydatów na prezydenta Abchazji (pol.). tf.pl, 2 listopada 2009. [dostęp 2009-11-18].
  14. Five Presidential Candidates Registered In Abkhazia (ang.). Radio Free Europe/Radio Liberty, 7 listopada 2009. [dostęp 2009-11-18].
  15. Bagapsh’s poll result upped to over 61 percent (ang.). The Voice of Russia, 14 grudnia 2009. [dostęp 2010-02-13].
  16. Abchazja wybrała prezydenta (pol.). wp.pl, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-13].
  17. Sergei Bagapsh re-elected president of Abkhazia (ang.). BBC News, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-14].
  18. Separatist leader Bagapsh ‘re-elected’ in controversial poll (ang.). France24, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-14].
  19. Александр Анкваб набрал 54,86% голосов избирателей (ros.). apsnypress.info, 27 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-29].
  20. Georgia rebel region vice president wins election (ang.). Reuters, 27 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-30].
  21. Polskatimes.pl – Dziennik Polska. Najnowsze Informacje, www.polskatimes.pl [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
  22. Abkhaz Leader Resigns Amid Ongoing Election-Fraud Protests in Breakaway Region. RFE/RL. [dostęp 12 stycznia 2020].
Na podstawie artykułu: "Raul Chadżymba" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy