Reakcja Cruma


Reakcja Cruma w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Reakcja Crumareakcja chemiczna, z grupy analitycznych reakcji charakterystycznych redoks, zachodząca w dość ostrych warunkach, dzięki której wykryć można obecne w roztworze związki manganu na +II i +IV stopniu utlenienia, takie jak jony Mn2+ oraz MnO2. Do jej wykonania używa się silnych utleniaczy: tlenku ołowiu(IV) (PbO2) lub Pb3O4.

Sposób wykonania testu | edytuj kod

Schemat wykonania testu Cruma

Do probówki z niewielką ilością stałego tlenku manganu(IV) (MnO2) lub około 1 ml roztworu jonów Mn2+ (lekko różowy lub bezbarwny, zależnie od stężenia) dodać nieco PbO2, około 2 ml stężonego kwasu azotowego (HNO3) i ogrzać do wrzenia. Zawartość probówki należy utrzymać we wrzeniu jeszcze przez co najmniej 1 minutę. Ostudzić. Po ostudzeniu, dopełnić probówkę wodą destylowaną (ewentualnie odwirować, gdyż łatwiej będzie poczynić obserwacje) i obserwować zabarwienie roztworu. Roztwór przybiera fioletowe zabarwienie.

W opisanym doświadczeniu zachodzi następująca reakcja:

  • jeżeli użyto roztworu jonów Mn2+:
2Mn2+(lekko różowy/bezbarwny) + 5PbO2 + 4H+ → 2MnO4- (fioletowy) + 5Pb2+ + 2H2O
  • jeżeli użyto stałego MnO2:
2MnO2 (brunatno-czarny) + 3PbO2 + 4H+ → 2MnO4- (fioletowy) + 3Pb2+ + 2H2O

Niekiedy zamiast PbO2 używa się tlenku podwójnego PbO2 ∙ 2PbO (czyli Pb3O4) zwanego minią. Jest to pomarańczowy proszek, nierozpuszczalny w wodzie (podobnie jak PbO2). Dzięki zawartości ołowiu na (+IV) stopniu utlenienia zarówno PbO2 jak i Pb3O4 mają w kwaśnych roztworach silne właściwości utleniające.

W przypadku użycia minii, reakcję można przedstawić następująco:

  • jeżeli użyto roztworu jonów Mn2+:
2Mn2+(lekko różowy/bezbarwny) + 5Pb3O4 + 24H+ → 2MnO4- (fioletowy) + 15Pb2+ + 12H2O
  • jeżeli użyto stałego MnO2:
2MnO2 (brunatno-czarny) + 3Pb3O4 + 16H+ → 2MnO4- (fioletowy) + 9Pb2+ + 8H2O

Bibliografia | edytuj kod

  • M. Żołnowski: Nieorganiczna chemia analityczna. Część 1: Kationy. skrypt AM Warszawa.
Na podstawie artykułu: "Reakcja Cruma" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy