Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy


Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Spis treści

Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy uwzględnia kilka specyficznych cech ukształtowania powierzchni tej części świata:

  • znaczne rozczłonkowanie,
  • znaczną różnorodność ukształtowania powierzchni,
  • dwoistość budowy tektonicznej,
  • pasmowy układ zasadniczych jednostek geograficznych.

Wcześniejsze regionalizacje | edytuj kod

Poglądy geografów co do wydzielenia wielkich jednostek podziału fizycznogeograficznego Europy nawet przed ujednoliceniem było w zasadzie zgodne, choć ich hierarchia i nazewnictwo były rozbieżne.

I tak, podsumowując dorobek geografii rosyjskiej i radzieckiej, Borys F. Dobrynin w 1948 wydzielił następujące wielkie krainy geograficzne:

  • w Europie Zachodniej (tzn. poza granicami ówczesnego Związku Radzieckiego):
    • Europa Północna
    • północna równina Europy Środkowej (Nizina Niemiecko-Polska)
    • hercyńska Europa Środkowa
    • obszary trzeciorzędowych gór fałdowych Europy Środkowej (Alpy i Karpaty)
    • obszary aluwialnych równin w zapadliskach tektonicznych pasa fałdowań alpejskich
    • grupa obszarów południowo-europejskich
  • na obszarze ZSRR:
    • równina wschodnio-europejska
    • Ural
    • Krym

Autorzy pięciotomowej polskiej "Geografii powszechnej" z 1965 roku wydzielili następujące wielkie krainy geograficzne Europy:

  • Europa Zachodnia
    • obszar północnoeuropejski
    • Niż Środkowoeuropejski
    • stare góry i baseny Europy Zachodniej
    • Wyspy Brytyjskie
    • młode góry fałdowe i obniżenia podgórskie
      • strefa alpejsko-karpacka
      • półwyspy południowe (Europa Śródziemnomorska)
  • Europa Wschodnia
    • Niż Wschodnioeuropejski
    • Ural
    • Krym
    • Góry Krymskie
    • Kaukaz

Regionalizacja według UKD | edytuj kod

Podział Europy na megaregiony i prowincje Podział Europy na podprowincje

Najpowszechniej obecnie używana regionalizacja fizycznogeograficzna Europy zgodna z uniwersalną klasyfikacją dziesiętną została przedstawiona w 1971.

Europa Północna | edytuj kod

0 Archipelagi Europy Północnej 01 Archipelagi Arktyczne 02 Wyspy Morza Norweskiego 1 Półwysep Fennoskandzki 11 Półwysep Skandynawski 12 Masyw Fińsko-Karelski i Półwysep Kolski 13 Wyspy Morza Bałtyckiego

Europa Zachodnia | edytuj kod

2 Wyspy Brytyjskie 21 Irlandia 22 Wielka Brytania 3 Pozaalpejska Europa Środkowa 31 Niż Środkowoeuropejski 32 Średniogórze Niemieckie (Środkowoeuropejskie) 33 Masyw Czeski 34 Wyżyny Polskie 35 Francuskie Masywy i Kotliny 4 Region alpejski (Alpy wraz z obniżeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi) 41 Jura Szwajcarsko-Francuska 42 Północne Przedgórze Alp 43 Alpy 44 Nizina Padańska 5 Region karpacki (Karpaty wraz z obniżeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi) 51 Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem Zachodnim i Północnym 52 Karpaty Wschodnie z Podkarpaciem Wschodnim 53 Karpaty Południowe z Wyżyną Getycką 54 Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska 55 Kotlina Panońska (Basen Panoński) 56 Równiny Południoworumuńskie

Europa Południowa | edytuj kod

6 Wyspy i półwyspy Morza Śródziemnego 61-63 - Półwysep Iberyjski 61 Północne obszary peryferyjne 62 Wewnętrzne obszary półwyspu 63 Masyw Galicyjsko-Portugalski (Zachodnie obszary peryferyjne) 64 Półwysep Apeniński 65-68 - Półwysep Bałkański 65 Region Gór Dynarskich (Dynarydy) 66 Bałkan 67 Masyw Tracko-Macedoński 68 Góry Grecko-Albańskie (Hellenidy) 69 Wyspy Śródziemnomorskie i Azory

Europa Wschodnia | edytuj kod

7 Krym i Kaukaz 71 Półwysep Krymski 72 Kaukaz Północny 73 Wielki Kaukaz 74 Nizina Kolchidzka 75 Nizina Kurańska 76 Mały Kaukaz 8 Nizina Wschodnioeuropejska 81 Podstrefa tundry i tundry lesistej 82 Podstrefa północnej tajgi 83 Strefa lasów mieszanych i podstrefa południowej tajgi - Nizina Środkoworosyjska 84 Strefa lasów mieszanych i podstrefa południowej tajgi - Niż Wschodniobałtycko-Białoruski 85 Strefa leśno-stepowa - Wyżyny Ukraińskie 86 Strefa stepowa 9 Ural 91 Nowa Ziemia i Wajgacz 92 Ural Polarny 93 Ural Północny 94 Ural Środkowy 95 Ural Południowy

Bibliografia | edytuj kod

  • B.F. Dobrynin Geografia fizyczna Europy Zachodniej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1954
  • Borys Dobrynin Geografia fizyczna ZSRR, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1956
  • Bolesław Augustowski Wielkie regiony naturalne Europy w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia powszechna - tom III. Europa (bez ZSRR), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
  • Mieczysław Hess, Bogumił Rychłowski Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w: August Zierhoffer (red.) Geografia powszechna - tom IV. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Azja. Afryka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
  • Jerzy Kondracki W sprawie fizycznogeograficznego podziału Europy w klasyfikacji dziesiętnej, "Przegląd Geograficzny" tom XXXVII, z.3, 1965, str. 539-547
  • Jerzy Kondracki Podstawy regionalizacji fizycznogeograficznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969
  • Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Europy Wschodniej w układzie dziesiętnym, "Przegląd Geograficzny", tom LXVII, z. 3-4, 1995, str. 349-354
  • Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, "Przegląd Geograficzny", tom LXVIII, z 3-4, 1996, str. 457-466
  • Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Niemiec i terenów przyległych w układzie dziesiętnym, "Przegląd Geograficzny" tom LXIX z. 102, 1997, str. 141-147
  • Podręczny leksykon państw świata, Wydawnictwo RTW, Słowenia 1997 (tłum. Agnieszka Kowalik)
  • Jan Mordawski (red.), Mieczysław Cukierski, Michał Siwicki Atlas geograficzny Polski dla klas VIII / III gimnazjum, Wydawnictwo M. RoŜak, Gdańsk 1999
  • Michał Kucharski, Katarzyna Bischoff, Agnieszka Momot, Tomasz Płatek, Jarosław Talacha (red.) Atlas świata, Pascal 2002
  • Marzena Wieczorek, Beata Byer (red.) Atlas geograficzny liceum Świat. Polska, Demart, Warszawa 2003
  • Atlas – Świat w zasięgu ręki, DeAgostini 2005-2008 (215 zeszytów w 17 zakładkach, 10 segregatorów)
  • J. Makowski Geografia fizyczna świata, PWN, Warszawa 2007
Na podstawie artykułu: "Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy