Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn


Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 12 sie 2019. Od tego czasu wykonano 2 zmiany, które oczekują na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzndrużyna piłkarska reprezentująca Rzeczpospolitą Polską w zawodach międzynarodowych. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Polski Związek Piłki Nożnej, organ zarządzający piłką nożną w Polsce. W reprezentacji mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo polskie. Drużyna potocznie nazywana jest Biało-Czerwonymi. Selekcjonerem zespołu od 1 sierpnia 2018 jest Jerzy Brzęczek.

Reprezentacja Polski swój pierwszy mecz międzypaństwowy rozegrała w 1921 przeciwko Węgrom. Głównym stadionem, na którym podejmuje rywali w roli gospodarza, jest obecnie Stadion Narodowy w Warszawie. Z kolei jedynym obiektem posiadającym nadane przez PZPN miano narodowego jest Stadion Śląski w Chorzowie.

Polska bierze udział w rozgrywkach Pucharu Świata FIFA (mistrzostw świata) oraz mistrzostw Europy UEFA (EURO), które odbywają się naprzemiennie co dwa lata. Uczestniczyła w ośmiu z dwudziestu jeden turniejów finałowych MŚ oraz w trzech z piętnastu turniejów finałowych ME. Najlepszym wynikiem Polski w turnieju FIFA jest dwukrotnie trzecie miejsce osiągnięte w 1974 i 1982, a w ME – ćwierćfinał w 2016. W 1974 polski napastnik Grzegorz Lato został królem strzelców MŚ (7 trafień). W 2012 Polska wraz z Ukrainą organizowała ME 2012.

W przeszłości Polacy, w ramach reprezentacji A, sześciokrotnie brali również udział w turniejach olimpijskich, zdobywając w nich mistrzostwo w 1972 oraz wicemistrzostwo w 1976. Od 1992 w IO startują jednak tylko reprezentacje do lat 23 (w tej kategorii Polacy sięgnęli po wicemistrzostwo w 1992).

Reprezentacja błędnie nazywana jest również często kadrą, która jest szerszym pojęciem. Kadra powoływana jest przez właściwego trenera lub selekcjonera w kategorii klubu, okręgu lub związku i stanowi bazę do wyłonienia reprezentacji. Z kolei reprezentacja to grupa wyłoniona spośród członków kadry, czynnie uczestnicząca w rozgrywce sportowej[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

 Osobne artykuły: Historia reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyznHistoria występów reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn w rozgrywkach międzynarodowych.

1921–1939: Początki | edytuj kod

Reprezentacja Polski przed swoim pierwszym meczem w historii, 18 grudnia 1921. Mecz Brazylii i Polski podczas MŚ 1938.

Koncepcja utworzenia piłkarskiej reprezentacji Polski pojawiła się w 1919 podczas założycielskiego zgromadzenia Polskiego Związku Piłki Nożnej. Za jeden ze swoich głównych celów władze PZPN postawiły sobie udział drużyny narodowej w turnieju piłkarskim igrzysk olimpijskich w Antwerpii. Planom olimpijskiego debiutu przeszkodziła jednak agresja bolszewicka, dlatego ze startu zrezygnowano[2]. Swój inauguracyjny pojedynek międzypaństwowy Biało-Czerwoni rozegrali dopiero 18 grudnia 1921 na stadionie Hungária körúti w Budapeszcie, w towarzyskim meczu przeciwko Węgrom, zakończonym porażką 0:1.

Pierwsze zwycięstwo Polacy odnieśli 28 maja 1922 w towarzyskiej potyczce na Stadionie w Sztokholmie nad Szwecją (2:1), a historyczną premierową bramkę uzyskał z rzutu karnego Józef Klotz. 20 kwietnia 1923 PZPN stał się członkiem FIFA podczas kongresu tej organizacji w Genewie. W maju 1924 reprezentacja Polski zadebiutowała na światowej imprezie – Letnich Igrzyskach Olimpijskich. W Paryżu Polacy rozegrali jedno spotkanie, ulegając Węgrom 0:5. W październiku 1933 Biało-Czerwoni po raz pierwszy przystąpili do eliminacji mistrzostw świata, w których walczyli z Czechosłowacją. W pierwszym spotkaniu na warszawskim Stadionie WP goście okazali się lepsi, zwyciężając 2:1. Bramkę dla Polski zdobył Henryk Martyna z rzutu karnego. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zakazało polskim piłkarzom wyjazdu do Pragi na mecz rewanżowy.

Cztery lata później, w eliminacjach MŚ 1938 Polacy wyeliminowali Jugosławię[3]. Debiut w finałach mistrzostw świata miał miejsce 5 czerwca 1938 na Stade de la Meinau w Strasburgu w przegranym po dogrywce 5:6 spotkaniu 1/8 finału z Brazylią. W 1936 Polacy prowadzeni przez Józefa Kałużę wywalczyli 4. miejsce w turnieju olimpijskim w Berlinie. Największą gwiazdą przedwojennej reprezentacji był Ernest Wilimowski, zdobywca czterech goli w jednym meczu MŚ, co pozostawało rekordem mundiali do 1994. Sukcesem polskiej reprezentacji było również pokonanie w sierpniu 1939 wicemistrzów świata Węgrów 4:2.

1947–1970 | edytuj kod

Pierwszy po II wojnie światowej mecz polska reprezentacja rozegrała 11 czerwca 1947 w Oslo, przegrywając 1:3 z Norwegią. Największym sukcesem Polaków w pierwszych powojennych latach było towarzyskie zwycięstwo 3:1 nad jedną z czołowych wówczas drużyn europejskich, Czechosłowacją (1948). W tym samym roku, 26 czerwca 1948 w Kopenhadze reprezentacja Polski doznała najwyższej porażki w swojej historii, przegrywając z Danią 0:8[4].

Do połowy lat 50. reprezentacja narodowa rozegrała tylko jedno spotkanie o wyższą stawkę. Doszło do niego w 1952 w 1/8 finału igrzysk olimpijskich w Finlandii przeciwko Danii, a zakończył się on porażką 0:2 (wcześniej Polska pokonała występujący w kategorii amatorskiej zespół Francji). Jednym z najważniejszych piłkarzy w składzie reprezentacji był wówczas Gerard Cieślik. Polska miała przystąpić do eliminacji MŚ 1954, ale po wylosowaniu Węgier (jednej z najsilniejszych drużyn na świecie) wycofała się. Dnia 2 marca 1955 w Wiedniu PZPN przystąpił do nowo zawiązanej Europejskiej Unii Piłkarskiej.

W 1957 drużyna prowadzona m.in. przez Henryka Reymana rywalizowała ze Związkiem Radzieckim o awans do finałów MŚ 1958. Po porażce w Moskwie i rewanżowej wygranej w Chorzowie, w dodatkowym meczu na neutralnym terenie w Lipsku Polacy przegrali i nie wystąpili w MŚ. W 1959 zespół zadebiutował w eliminacjach do Pucharu Narodów Europy 1960, przegrywając rywalizację z Hiszpanią. Jesienią powodzeniem zakończyły się z kolei eliminacje do IO 1960, w których Polacy nie wyszli z grupy. Ważną postacią zespołu był wówczas napastnik Ernest Pol.

W 1961 reprezentacja Polski wzięła udział w eliminacjach do MŚ 1962, przegranych po dwumeczu z Jugosławią. Rok później Polacy dwukrotnie przegrali z Irlandią Północną w eliminacjach Pucharu Narodów Europy 1964. 4 września 1963 w Szczecinie Polacy pokonali Norwegów 9:0, co przez następne 45 lat było najwyższym zwycięstwem polskiego zespołu. Swojego pierwszego gola w reprezentacji strzelił wtedy Włodzimierz Lubański, czołowa postać tej drużyny w kolejnych latach. Polska przegrała również kolejne eliminacje, tym razem do MŚ 1966. W decydującym meczu uległa w Rzymie Włochom 1:6.

W następnych latach piłkarze zaliczali kolejne przegrane eliminacje, kolejno do PNE 1968 oraz IO 1968. W 1969 w zespole pojawił się Kazimierz Deyna. Pomimo obecności w składzie kilku klasowych graczy, Polska nie przebrnęła fazy eliminacji MŚ 1970.

1970–1986 | edytuj kod

Kazimierz Górski (z prawej) podczas spotkania z dziennikarzami (1985).

Początek nowej dekady stał się początkiem serii sukcesów polskiego futbolu. Jesienią 1970 ze stanowiskiem selekcjonera kadry narodowej pożegnał się ostatecznie Ryszard Koncewicz. 1 grudnia władze PZPN po raz drugi powierzyły tę funkcję Kazimierzowi Górskiemu, tym razem miał podejmować samodzielne decyzje (wcześniej był członkiem trzyosobowego kapitanatu). Pierwszym sprawdzianem były rozgrywane równolegle eliminacje ME 1972 oraz IO 1972. W tych pierwszych Polacy zanotowali kolejną porażkę[5], lepiej wiodło im się w meczach o awans na olimpiadę w Monachium. W decydujących o promocji Polski spotkaniach zawodnicy Górskiego pokonali Bułgarów, a amatorska reprezentacja Hiszpanii z nimi zremisowała. W pierwszej rundzie igrzysk Polacy odnieśli komplet zwycięstw, pokonując Kolumbię, Ghanę i NRD. W drugiej rundzie zremisowali z Danią oraz pokonali ZSRR i Maroko. W rozegranym 10 września 1972 finale Polacy wygrali z drużyną Węgier 2:1 i zdobyli tytuł mistrza olimpijskiego. Kazimierz Deyna z 9 bramkami został królem strzelców turnieju. Po powrocie do kraju wszyscy piłkarze kadry i trenerzy zostali odznaczeni Złotymi Odznakami PZPN, a władze centralne związku podjęły uchwałę o ustanowieniu 10 września „Dniem Polskiego Piłkarza”[6].

Polacy w meczu o 3. miejsce mistrzostw świata, lipiec 1974. Grzegorz Lato w walce o piłkę z Marinho Chagasem, lipiec 1974.

W 1973 Polacy rywalizowali z Walijczykami i Anglikami o awans do MŚ 1974. Eliminacje rozpoczęli od przegranej w Cardiff, natomiast w kolejnym meczu, 6 czerwca 1973 na Stadionie Śląskim w Chorzowie pokonali faworyzowanych Anglików 2:0. Jesienią w rewanżowym spotkaniu z Walią zwyciężyli 3:0 i do awansu potrzebowali już tylko remisu w Londynie[7]. Mecz na Wembley zakończył się remisem 1:1 po bramce Jana Domarskiego. Znacznie więcej okazji do zdobycia bramki mieli gospodarze, lecz dzięki skutecznej postawie bramkarza Jana Tomaszewskiego, który otrzymał po meczu przydomek Człowieka, który zatrzymał Anglię, udało im się uzyskać tylko jedno trafienie. Mundial Biało-Czerwoni rozpoczęli od wygranej z Argentyną 3:2. W kolejnych spotkaniach ograli Haiti 7:0 oraz wicemistrzów świata Włochów 2:1. W drugiej rundzie okazali się lepsi od Szwedów (1:0) i Jugosłowian (2:1). W spotkaniu ze Szwecją Tomaszewski obronił rzut karny wykonywany przez Staffana Tappera. O awansie do finału decydował mecz Polski z Niemcami. Toczył się on w trudnych warunkach, na zalanym po ulewnym deszczu boisku – z tego względu spotkanie to przeszło do historii jako Mecz na wodzie (niem. Wasserschlacht von Frankfurt). Tomaszewski znów obronił rzut karny, tym razem wykonywany przez Uliego Hoeneßa. Na kwadrans przed końcem decydujące trafienie uzyskał Gerd Müller. Polacy tym samym odpadli z rywalizacji o złoty medal. Kilka dni później, w grze o 3. miejsce polscy piłkarze pokonali obrońców tytułu, drużynę Brazylii 1:0 po golu Grzegorza Laty, który z 7 bramkami został królem strzelców turnieju. Prócz niego, do najlepszych zawodników mistrzostw zaliczano Deynę i Roberta Gadochę[8].

Niepowodzeniem dla Polaków zakończyły się kolejne eliminacje do ME 1976 w silnie obsadzonej grupie z m.in. Włochami i Holandią. 10 września 1975 drużyna Górskiego wygrała u siebie z wicemistrzami świata Holendrami 4:1. W rewanżu w Amsterdamie lepsi okazali się jednak Pomarańczowi, którzy wygrali 3:0. Oba mecze Polaków z Włochami zakończyły się wynikiem bezbramkowym. Latem 1976 Polacy wzięli udział w IO 1976 w Montrealu, w których jako obrońcy tytułu mieli zapewniony udział. Na inaugurację bezbramkowo zremisowali z Kubą, potem pokonali kolejno Iran, Koreę Północną, a w półfinale amatorską Brazylię. W finałowym spotkaniu z NRD przegrali 1:3 i zdobyli ostatecznie srebrny medal. Andrzej Szarmach z 6 bramkami został królem strzelców turnieju. Wyniki zmagań uznano w kraju za porażkę i w tej atmosferze Kazimierz Górski odszedł ze stanowiska.

Nowym selekcjonerem wybrano Jacka Gmocha. W eliminacjach do MŚ 1978 Biało-Czerwoni tylko raz stracili punkty (po remisie 1:1 w ostatnim spotkaniu z Portugalią). Na turniej finałowy do Argentyny jechali z aspiracjami sięgającymi mistrzowskiego tytułu. W meczu otwarcia z broniącymi złota Niemcami zremisowali 0:0. W kolejnych spotkaniach piłkarze wygrali z Tunezją 1:0 i z Meksykiem 3:1, dzięki czemu awansowali do drugiej rundy mistrzostw. Trafili w niej do grupy z gospodarzami turnieju Argentyną oraz z Peru i Brazylią. Mecz z Argentyńczykami przegrali 0:2, nie wykorzystując rzutu karnego. Mecz z Peru wygrali 1:0, a w kolejnym ulegli 1:3 Brazylijczykom i zostali ostatecznie sklasyfikowani poza strefą medalową. Gmocha obarczono odpowiedzialnością za słaby względem wysokich oczekiwań występ reprezentacji[9] i wkrótce potem opuścił stanowisko.

Kolejnym selekcjonerem władze PZPN wybrały Ryszarda Kuleszę. Pod jego kierunkiem drużyna przystąpiła do eliminacji EUROPA 80. Tak jak cztery lata wcześniej, decydujące były spotkania ze znów będącymi wicemistrzami świata Holendrami. W Chorzowie gospodarze wygrali 2:0, lecz po stratach punktowych w meczach z NRD, w ostatnim spotkaniu eliminacji w Amsterdamie Polacy musieli wygrać. Długo utrzymywał się korzystny wynik, jednak mecz ostatecznie zakończył się remisem 1:1. W ostatnim meczu tej fazy Holendrzy pokonali NRD, zdobywając promocję do finałów ME. Po wydarzeniach afery na Okęciu Kulesza w grudniu 1980 przestał pełnić funkcję selekcjonera, a zastąpił go Antoni Piechniczek.

W 1981 zawodnicy wznowili grę w eliminacjach hiszpańskiego mundialu. W maju w Chorzowie pokonali NRD, ponownie lepsi okazali się w październikowym spotkaniu rewanżowym w Lipsku. Awans Polacy zapewnili sobie po wygranej z Maltą. W międzyczasie pokonali też 2:1 w towarzyskim spotkaniu w Buenos Aires obrońców tytułu, Argentyńczyków. Premierowy pojedynek MŚ 1982 z Włochami zakończył się bezbramkowym remisem, podobnie jak następne spotkanie z Kamerunem. W ostatnim meczu pierwszej rundy z Peru Polacy wygrali 5:1. W drugiej rundzie ich przeciwnikami byli Belgowie i Związek Radziecki. W wygranym 3:0 meczu z Belgami wszystkie trzy bramki zdobył Zbigniew Boniek. Decydujące o awansie do półfinału spotkanie z ZSRR zakończyło się bezbramkowym remisem, co premiowało do dalszej gry Polaków. W grze o finał nie byli oni jednak w stanie zatrzymać Włochów (0:2), przyszłych mistrzów świata, a zwłaszcza Paolo Rossiego, autora dwóch bramek. 10 lipca w Alicante drużyna Piechniczka zmierzyła się z Francuzami w spotkaniu o 3. miejsce, które zakończył się zwycięstwem Polski 3:2.

Drużyna słabo zagrała się w eliminacjach ME 1984 wygrywając tylko jeden mecz. Sukcesem po raz czwarty z rzędu zakończyły się za to eliminacje MŚ 1986. W decydującym spotkaniu we wrześniu 1985 Polacy bezbramkowo zremisowali z Belgią, co premiowało ich awansem do finałów. W listopadzie w towarzyskim spotkaniu wygrali ponadto 1:0 z mistrzami świata Włochami. Meksykański turniej zaczęli od bezbramkowego remisu z Marokiem. Jedyna bramka strzelona przez Polaków w tej imprezie padła w kolejnym meczu z Portugalią (1:0). W ostatnim meczu grupowym Polacy przegrali 0:3 z Anglią. Mimo zajęcia 3. miejsca w grupie, dzięki korzystnemu bilansowi reprezentacji udało się uzyskać awans do 1/8 finału. W tejże ulegli jednak wysoko Brazylii (0:4). Piechniczek podał się do dymisji, która została przyjęta.

1986–2000 | edytuj kod

Po dymisji Piechniczka stanowisko selekcjonera zostało po raz pierwszy w historii obsadzone w drodze konkursu. Jego zwycięzcą został Wojciech Łazarek. Bez sukcesu prowadził on reprezentację w eliminacjach Euro 1988 i MŚ 1990. Po wyjazdowej porażce z Anglią w czerwcu 1989 selekcjoner złożył dymisję.

Przed kolejnymi grami eliminacyjnymi stanowisko objął Andrzej Strejlau. Polacy mieli jeszcze szanse awansu na mundial, lecz nie udało im się go wywalczyć – w turnieju finałowym zabrakło ich po raz pierwszy od 1970. Jesienią 1990 prowadzeni przez Strejlaua zawodnicy przystąpili do eliminacji Euro 1992. Tym razem również nie udało się wywalczyć awansu do turnieju finałowego. W eliminacjach do MŚ 1994 szanse promocji Polacy stracili w przegranych meczach wyjazdowych z Anglią i Norwegią we wrześniu 1993. Strejlau przegrywając trzecie z rzędu eliminacje do turnieju mistrzowskiego podał się do dymisji, a w ostatnich spotkaniach tamtej fazy mistrzostw drużynę prowadził jego dotychczasowy asystent, Lesław Ćmikiewicz.

Jego następcą został mianowany Henryk Apostel, który również bez powodzenia prowadził piłkarzy w eliminacjach Euro 1996. O ostatecznej przegranej zdecydowała porażka 1:4 ze Słowacją w Bratysławie.

W pierwszej połowie 1996 cztery towarzyskie mecze bez zwycięstwa reprezentacja rozegrała pod wodzą Władysława Stachurskiego. Selekcjoner odszedł po remisie z Białorusią, a zastąpił go Antoni Piechniczek. Drugie podejście do pracy z kadrą tego trenera nie było tak udane jak pierwsze[10], a Polacy odpadli w eliminacjach do finałów MŚ 1998. Po domowej porażce w maju 1997 z Anglią, zakończyła się druga kadencja Piechniczka. Tymczasowo funkcję selekcjonera powierzono jego asystentowi, Krzysztofowi Pawlakowi. Pod jego wodzą Polacy pokonali Gruzję w meczu eliminacyjnym.

Pod koniec lipca 1997 władze PZPN ogłosiły decyzję o powierzeniu funkcji selekcjonera Januszowi Wójcikowi. Szkoleniowiec ten od czasu zdobycia przez prowadzoną przez niego w 1992 reprezentację U23 srebrnego medalu olimpijskiego w Barcelonie wielokrotnie był faworytem mediów do objęcia stanowiska trenera dorosłej kadry. Po dokończeniu przegranych eliminacji MŚ 1998 Polacy rozpoczęli udział w eliminacjach Euro 2000. O końcowym niepowodzeniu zdecydowały porażki w meczach z Anglikami i Szwedami. Po wyjazdowej porażce ze Skandynawami w ostatnim spotkaniu eliminacji PZPN zrezygnował z usług Wójcika.

2000–2013 | edytuj kod

Po odejściu Wójcika władze federacji podjęły współpracę z Jerzym Engelem, który swoją pracę prowadził pod hasłem futbol na tak. Eliminacje MŚ 2002 w wykonaniu prowadzonego przezeń zespołu zakończyły się powodzeniem po raz pierwszy od 16 lat; dodatkowo Polacy wywalczyli promocję do finałów jako pierwsza drużyna z Europy. Awans zapewnili sobie wygraną 3:0 z Norwegią we wrześniu 2001. Mundialowe mecze zawiodły jednak oczekiwania kibiców: Polacy przegrali w fazie grupowej z Koreą Południową 0:2 oraz z Portugalią 0:4. W ostatnim spotkaniu z USA grająca w rezerwowym składzie polska reprezentacja okazała się lepsza, pokonując rywali 3:1. Po powrocie do kraju drużynę i selekcjonera poddano mocnej krytyce, domagano się dymisji Engela. Trener odpierał zarzuty i zgłaszał chęć kontynuowania pracy. Federacja zdecydowała się jednak zakończyć współpracę.

Maciej Żurawski (z lewej) podczas meczu z Kostaryką na MŚ 2006.

Następcą Engela został Zbigniew Boniek. Już po pięciu spotkaniach reprezentacji, w grudniu 2002 przebywający za granicą ogłosił on swoją dymisję. W tym samym miesiącu zdecydowano o zatrudnieniu Pawła Janasa. Nowy szkoleniowiec kontynuował rywalizację w eliminacjach Euro 2004. Przed ostatnią kolejką spotkań Polacy mieli jeszcze szansę zająć miejsce barażowe, lecz w tym samym czasie Łotysze nieoczekiwanie wygrali 1:0 z pewnymi awansu Szwedami i mimo pokonania przez Polaków w wyjazdowym meczu Węgrów to Łotysze zajęli drugie miejsce w grupie. Jesienią 2004 Polska rozpoczęła eliminacje MŚ 2006. W dziesięciu spotkaniach odniosła osiem zwycięstw i pomimo dwóch porażek z Anglią, dzięki korzystnym rezultatom w innych grupach, awansowała do turnieju głównego bezpośrednio z drugiego miejsca. Rozgrywany w Niemczech mundial nie był dla polskich zawodników udany. Przegrali wówczas z Ekwadorem 0:2 oraz z Niemcami 0:1. Jedyne zwycięstwo Polacy odnieśli w ostatnim meczu fazy grupowej przeciwko Kostaryce 2:1.

Radość Polaków po zdobyciu zwycięskiej bramki w meczu el. ME 2008 z Armenią, marzec 2007. Mecz Polski z Czechami podczas ME, 16 czerwca 2012.

PZPN zwolnił Janasa i zatrudnił na stanowisku selekcjonera reprezentacji Holendra Leo Beenhakkera, któremu postawiono za cel awans do finałów Euro 2008. Po słabych pierwszych spotkaniach, reprezentacja zaczęła odnosić lepsze wyniki (m.in. wygrywając ze znacznie wyżej notowaną Portugalią oraz Belgią), co poprawiło wizerunek zespołu oraz trenera. Decydująca runda meczów eliminacyjnych przyniosła pierwszy w historii awans Polski do finałów mistrzostw Europy. Stało się tak m.in. po wrześniowym remisie wyjazdowym z Portugalią oraz listopadowej wygranej z Belgią. W samym turnieju Polacy zagrali jednak słabo; przegrali pierwszy mecz z Niemcami 0:2, a następnie zremisowali z Austrią 1:1. W trzecim meczu przegrali z Chorwacją 0:1, kończąc udział w turnieju na rundzie grupowej. Po nieudanych mistrzostwach Europy Polacy przystąpili do eliminacji MŚ 2010. Notowali w nich jednak dużo gorsze wyniki niż w poprzednich eliminacjach. 1 kwietnia 2009 w Kielcach Polska pokonała 10:0 San Marino, ustanawiając tym samym najwyższe zwycięstwo w swojej historii. Po wrześniowej porażce w Mariborze ze Słowenią zarząd PZPN zwolnił Beenhakkera i zastąpił go Stefanem Majewskim. Dwa ostatnie mecze eliminacyjne pod jego wodzą zostały przez Polaków przegrane i nie uzyskali oni awansu do finałowych rozgrywek.

Reprezentanci Polski przed meczem z Irlandią, 19 listopada 2013.

W październiku 2009 wybrano nowego selekcjonera kadry, którym został Franciszek Smuda[11]. Miał on przygotować i poprowadzić zespół w finałach Euro 2012, którego współorganizatorem miała być Polska i do którego nie musiała się ona kwalifikować. Mecz otwarcia tego turnieju rozegrany na Stadionie Narodowym w Warszawie zakończył się remisem 1:1 z Grecją. W drugiej połowie rzut karny dla gości został wybroniony przez Przemysława Tytonia. Kolejny mecz, tym razem z Rosją również zakończył się wynikiem 1:1. Biało-Czerwoni aby awansować do ćwierćfinału musieli wygrać w ostatnim spotkaniu z Czechami we Wrocławiu; przegrali go jednak 0:1[12]. Franciszek Smuda podał się do dymisji.

Po zakończeniu mistrzostw PZPN wybrał nowego selekcjonera, którym został Waldemar Fornalik. Prowadzona przez niego drużyna brała udział w eliminacjach MŚ 2014, które zakończyły się dla niej porażką. Definitywnie szansę awansu stracili w październiku 2013 po porażce z Ukrainą. Dzień po przegranym meczu z Anglią prezes PZPN zdymisjonował trenera.

2013–2018 | edytuj kod

Łukasz Piszczek i Cristiano Ronaldo, 30 czerwca 2016. Wyjściowa jedenastka przed meczem z Japonią, 28 czerwca 2018.

W listopadzie 2013 funkcję selekcjonera kadry objął Adam Nawałka[13]. W pierwszym meczu pod wodzą nowego trenera Polska przegrała ze Słowacją 0:2. We wrześniu 2014 Biało-Czerwoni rozpoczęli eliminacje Euro 2016. W ramach tych rozgrywek 11 października 2014 reprezentacja Polski pierwszy raz w historii pokonała zespół Niemiec (2:0). Awans do finałów Polacy zapewnili sobie wygraną z Irlandią 2:1 w październiku 2015. Pierwszy mecz fazy grupowej ME Polska rozegrała z Irlandią Północną i zwyciężyła 1:0. W kolejnym spotkaniu z Niemcami drużyna Nawałki zremisowała 0:0, a w ostatnim meczu fazy grupowej z Ukrainą wygrała 1:0. W meczu 1/8 finału Polacy zmierzyli się ze Szwajcarią (1:1). O ich awansie do ćwierćfinału zdecydowała zwycięska seria rzutów karnych (5-4). W kolejnej rundzie Polacy zagrali z Portugalią, a ten mecz również zakończył się wynikiem 1:1. Rzuty karne lepiej wykonali tym razem przeciwnicy, którzy wygrali w nich 5-3.

W eliminacjach MŚ 2018 Polska zajęła pierwsze miejsce w grupie, wygrywając osiem spotkań, jedno remisując i jedno przegrywając. W decydującym meczu zwyciężyła Czarnogórę 4:2. Najwięcej bramek w eliminacjach zdobył Robert Lewandowski – 16, co było najlepszym wynikiem na świecie. W fazie grupowej turnieju finałowego Polska przegrała z Senegalem 1:2 i Kolumbią 0:3 oraz wygrała z Japonią 1:0, nie uzyskując tym samym awansu do fazy pucharowej mistrzostw. Nawałka nie zdecydował się na przedłużenie kontraktu i z końcem lipca rozstał się z reprezentacją.

Od 2018 | edytuj kod

12 lipca 2018 PZPN ogłosił, iż nowym selekcjonerem zostanie Jerzy Brzęczek[14][15]. Dwa dni później jego wybór został zatwierdzony przez zarząd federacji[16]. Oficjalna prezentacja nowego trenera odbyła się 23 lipca[17], a obowiązki podjął on 1 sierpnia.

Jesienią 2018 polska drużyna wzięła udział w pierwszej edycji nowo powstałej Ligi Narodów UEFA. Polacy występujący w najwyższej Dywizji A zajęli w swojej grupie ostatnie miejsce, za Portugalią i Włochami i spadli do Dywizji B.

Identyfikacja zespołu | edytuj kod

Barwy i stroje | edytuj kod

Polscy kibice podczas ME 2012, Plac Defilad w Warszawie.

Kolorystyka ubiorów reprezentantów Polski jest odzwierciedleniem barw państwowych RP oraz flagi i herbu państwa, a więc związana z barwą białą i czerwoną.

Stroje domowe tradycyjnie składają się z białej koszulki, czerwonych spodenek i białych getrów, natomiast najczęściej wszystkie elementy zestawu wyjazdowego są czerwone (choć w przeszłości niekiedy na wyjazdach grano w białych spodenkach). Na przestrzeni lat różnice w projekcie i kolorystyce strojów dotyczyły zwykle szczegółów, a ogólny wzór ubioru pozostaje niezmienny od 1921[18]. W latach 1948–1970 stosowana była biało-czerwona, pasiasta wersja getrów.

W rzadkich przypadkach używano odmiennego od dwóch podstawowych zestawu kolorystycznego. W 1961 Polacy w meczu z ZSRR zagrali w błękitnych strojach, w 1998 z Chorwacją w granatowych koszulkach i czerwonych spodenkach[19], również w tym samym roku z Luksemburgiem w czarnych koszulach i białych szortach[20], następnie w 2002 z Danią w jednolitym granatowym stroju[21], w 2005 z Austrią w białych koszulkach i czarno-granatowych spodenkach[22], a w 2006 z Chorwacją w jednolicie niebieskich kostiumach[23]. Po raz ostatni Polacy zagrali w innych, niż białe i czerwone barwach w 2010 z Bułgarią (jednolite granatowe z czerwono-białymi rękawkami[24]).

Koszulki reprezentacji Polski (2015). Tradycyjne stroje reprezentacji Polski Zestaw domowy. Zestaw wyjazdowy.

W latach 2014–2015 domowe stroje reprezentacji Polski były białe z pionowym czerwonym pasem pośrodku, spodenki natomiast były jednolicie białe. Na zestaw wyjazdowy składały się koszulka w kolorze czerwonym z białym pasem pośrodku oraz czerwone spodenki[25][26]. Pierwszy występ w odzieży z tym wzorem Polacy zanotowali 5 marca 2014 na Stadionie Narodowym w Warszawie w meczu ze Szkocją[27].

Od 2016 reprezentacja występuje w białych koszulkach i czerwonych spodenkach (zestaw domowy) oraz w czerwonych koszulkach i spodenkach (zestaw wyjazdowy)[28].

Historia strojów | edytuj kod

Stroje domowe

Stroje wyjazdowe

Logo |

Ubiór reprezentacji tradycyjnie ozdabiany jest polskim herbem państwowym. Odróżnia to polski zespół od wielu innych drużyn narodowych, u których umieszcza się na piersiach graczy znaki krajowych federacji piłkarskich (oprócz reprezentacji Polski stroje ozdobione znakiem państwowym, a nie logotypem krajowego związku używają m.in. Słowacy i Węgrzy, a do niedawna także Czesi). Jedynie na początku istnienia reprezentacji Polski na koszulkach umieszczano nie herb, a samo godło (orła).

W latach 20. orzeł (bez tarczy, niebędący dokładnym odwzorowaniem ani godła ani herbu RP) umieszczany był na lewej piersi piłkarzy i zajmował całą jej powierzchnię[18]. W latach 30. orzeł uległ zmniejszeniu, upodobniono go też do oficjalnego wzoru ustawowego. W latach 50. doszło do kolejnej zmiany i symbol został przesunięty z wysokości serca na środek torsu. Od połowy lat 90. orzeł umieszczany był naprzemiennie na środku lub z lewej strony koszulki, na wysokości serca stale zaczęto umieszczać go od 2002. Podczas meczu z Holandią w 1975 Polacy przez pomyłkę producenta wystąpili w koszulce z czerwonym orłem[29].

Na początku lat 60. w tarczy nad godłem (orłem) pojawił się napis „POLSKA”[18], wpisywano go w tarczę herbową do końca 2005. W latach 2006–2007 koszulki zawierały z przodu motyw husarza, a prócz herbu Polski, po prawej stronie piersi umieszczono ówczesny logotyp reprezentacji: piłkę i skrzydło z napisem „POLSKA” pod spodem[30]. Znak ten pojawił się również na kolejnym wzorze koszulek, obowiązującym w 2008.

Po raz pierwszy polskiego herbu lub godła zabrakło na koszulkach reprezentantów w 1992. Ich producent (Admiral) zastąpił znak państwowy wariacją ówczesnego logotypu PZPN ze zmienionym graficznie wyglądem orła (ptak był skierowany w swoją lewą stronę, lecz z przekręconym w prawo łbem)[31]. W listopadzie 2011 na Stadionie Miejskim we Wrocławiu zaprezentowano nowy wzór ubiorów, w których reprezentacja Polski rozgrywać miała spotkania ME 2012 (zestaw wykorzystano po raz pierwszy podczas meczu z Włochami 11 listopada we Wrocławiu). Na koszulkach znalazło się nowe logo PZPN, z napisem „POLSKA” (zamiast „PZPN”) pod spodem, logo producenta odzieży, a na ramieniu okrągła naszywka z marką EURO 2012[32]. Wygląd nowych trykotów (umieszczenie związkowego znaku zamiast herbu było pomysłem działaczy PZPN) spotkał się z ogromną falą krytyki wśród kibiców, którzy zapowiedzieli bojkot nowych strojów[33]. W wyniku protestów kibiców (w trakcie meczu z Włochami oraz cztery dni później z Węgrami w Poznaniu skandowano Gdzie jest orzeł?[34]) symbol państwowy został przed kolejnymi meczami naszyty pomiędzy logotypem związku i marką producenta stroju[35]. Kilka miesięcy później umieszczanie godła państwowego na strojach reprezentantów kraju stało się obowiązkiem ustawowym[36].

Od 2014 koszulki reprezentacji nie zawierają już marki PZPN[37]. Dotyczy to całego sprzętu meczowego zawodników, logo pozostało na niektórych elementach ubioru członków sztabu, marynarkach i dokumentach.

Stadion domowy | edytuj kod

Stadiony reprezentacji Polski Stadion Narodowy w Warszawie przed półfinałowym meczem ME 2012 Niemców z Włochami. Stadion WP w Warszawie (2015). Stadion Śląski w Chorzowie w trakcie przebudowy (2011). Stadion Dziesięciolecia w Warszawie (lata 60.).

Polska drużyna podejmowała dotąd rywali na 51 obiektach rozmieszczonych w 30 polskich miastach[38]. Najwięcej spotkań w roli gospodarza piłkarska reprezentacja Polski rozegrała na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie (72); po raz pierwszy wystąpiła na nim 26 października 1930 w meczu z Łotwą, a po raz ostatni jak dotąd 2 czerwca 2012 z Andorą.

Drugą pozycję wśród polskich stadionów pod względem liczby rozegranych spotkań międzypaństwowych zajmuje Stadion Śląski w Chorzowie (58 meczów; pierwszy 22 lipca 1956 z NRD, ostatni 14 października 2018 z Włochami). Obiekt ten najbardziej ze wszystkich krajowych aren kojarzony jest z sukcesami reprezentacji[39], m.in. ze zwycięstwami nad ZSRR (1957), Anglią (1973), Holandią (1975 i 1979), Włochami (1985) i Portugalią (2006); również w spotkaniach na Śląskim polska drużyna zapewniała sobie awanse na MŚ 1978, MŚ 1986, MŚ 2002 i ME 2008. Po meczu z Anglią w 1973 brytyjscy dziennikarze określili stadion Kotłem Czarownic[40], co do dziś pozostaje w użyciu wśród dziennikarzy i kibiców. W latach 2009–2017 obiekt był w przebudowie, po ponownym otwarciu posiada pojemność 54 378 miejsc[41].

Z kolei 25 spotkań Polska rozegrała na warszawskim Stadionie Dziesięciolecia (pierwszy 28 października 1956 z Norwegią, ostatni 17 kwietnia 1983 z Finlandią). Po tym meczu obiekt ten nie był już wykorzystywany w celach sportowych, a w latach 90. na jego koronie powstało targowisko. W latach 2008–2012 stadion zburzono i w jego miejscu postawiono Stadion Narodowy o pojemności 58 500 miejsc[42]. Na nowym obiekcie reprezentacja rozegrała dotąd 24 spotkania[b].

Stadion Śląski decyzją Polskiego Związku Piłki Nożnej z 10 lipca 1993 posiada, jako jedyny w kraju, status stadionu narodowego[43]. Określenie narodowy nie jest jednak częścią oficjalnej nazwy tej areny. Z kolei oddany do użytku w 2012 obiekt, pomimo faktu zarejestrowania pod nazwą Stadion Narodowy w Warszawie, nie posiada nadawanej z woli PZPN godności stadionu narodowego[44][45].

Co najmniej 10 spotkań domowych polska reprezentacja rozegrała także na Stadionie Miejskim w Poznaniu (16 gier w latach 1986–2018), Stadionie Olimpijskim we Wrocławiu (14 gier w latach 1950–1987[c]), Stadionie Henryka Reymana w Krakowie (13 gier w latach 1956–2016), Stadionie ŁKS w Łodzi (10 gier w latach 1924–1983), Stadionie Zdzisława Krzyszkowiaka w Bydgoszczy (10 gier w latach 1972–2009) oraz na Stadionie Miejskim we Wrocławiu (10 gier w latach 2011–2018).

Najwyższą frekwencję na domowym meczu Polaków zanotowano 28 czerwca 1959 na Stadionie Śląskim – mecz el. ME 1960 z Hiszpanią obserwowało ponad 100 000 widzów[46]. Z kolei najwyższa frekwencja w meczu za granicą to ponad 130 000 widzów w Rio de Janeiro podczas towarzyskiej gry Brazylii z Polską 8 czerwca 1966[47].

Zasięg medialny | edytuj kod

Polskie Radio transmituje mecze polskiej drużyny od lat 30. XX wieku.

Pierwsze relacje ze spotkań reprezentacji Polski publikowane były w prasie sportowej, m.in. w Przeglądzie Sportowym, który na początku swego istnienia był oficjalnym organem PZPN[48]. Z kolei pierwsze bezpośrednie transmisje radiowe zaczęto przeprowadzać w latach 30. Jednym ze sprawozdawców Polskiego Radia był wtedy Michał Frank, który komentował na żywo rozgrywane w 1938 we francuskim Strasburgu spotkanie mistrzostw świata Polska−Brazylia[49]. Jego relację emitowaną z odbiorników wystawianych na ulicach i zainstalowanych na stadionach głośników śledziły w Polsce miliony osób[50][51]. PR od lat jest jedynym nadawcą radiowym transmitującym w całości spotkania polskiej drużyny. Na przełomie XX i XXI wieku głównymi sprawozdawcami byli Tomasz Zimoch (do 2016) i Andrzej Janisz[52].

TVP1 emituje mecze reprezentacji od 1957 (z okresowymi przerwami).

Pierwszym meczem polskiej reprezentacji transmitowanym przez telewizję był pojedynek Polska−Turcja z 19 maja 1957 (TVP, dziś TVP1). Komentowali je Stefan Rzeszot, Karol Hig i Zbigniew Smarzewski[53]. W kolejnych latach liczba spotkań drużyny narodowej emitowanych w telewizji rosła. Największą popularność wśród widzów osiągnęły w czasie sukcesów piłkarzy na igrzyskach olimpijskich i mistrzostwach świata w latach 70. i 80. Mecz otwarcia mundialu w 1978 Polska−Niemcy miało w polskiej telewizji śledzić 23 miliony widzów[54]. Czołowym sprawozdawcą w tym okresie był Jan Ciszewski, który komentował m.in. mecz eliminacji mundialu Anglia−Polska (1973) oraz spotkania Polaków na IO 1972, MŚ 1974, IO 1976, MŚ 1978 i MŚ 1982. Dziś uznawany jest za najsłynniejszego polskiego komentatora sportowego[55]. Spotkania reprezentacji Polski w TVP na przestrzeni lat komentowali również m.in. Andrzej Zydorowicz, Dariusz Szpakowski, Tomasz Jasina i Jacek Laskowski.

Po raz pierwszy mecz drużyny narodowej poza TVP transmitowano na antenie Wizja TV, a miało to miejsce 6 września 1998 (Bułgaria−Polska)[56]. Stacja ta przeprowadzała transmisje ze spotkań reprezentacji do końca 2001 (od jesieni 1999 na antenie kanału Wizja Sport). W TVP niektóre ze spotkań w tym czasie było retransmitowanych z opóźnieniem, transmitowanych równocześnie lub nieemitowanych w ogóle. W 1999 mecz Anglia−Polska został nadany na żywo przez Canal+[56].

Polsat Sport – nadawca spotkań reprezentacji w latach 2002, 2006, 2008, 2014–2017 i od 2018.

Występy Polaków na MŚ 2002 i MŚ 2006 były pokazywane jednocześnie w kanałach Polsatu oraz w TVP2. W drugim programie Telewizji Polskiej nadawano w tamtym okresie wszystkie mecze reprezentacji (na początku 2008 przeniesiono je ponownie do programu pierwszego; wyjątkiem były ME 2008, do których prawa miał tylko Polsat[57]). W latach 2014−2017 wszystkie mecze eliminacji ME i MŚ oraz finałów mistrzostw kontynentu emitowano w Polsacie (w tym w Polsacie Sport[58], którego podstawowym komentatorem był Mateusz Borek). Z kolei wszystkie gry towarzyskie w tym czasie pokazywała TVP[59]. Mecze Polski na ME 2016 były transmitowane przez TVP i Polsat równocześnie. W tym samym roku Telewizja Polska zakupiła prawa emisji wszystkich spotkań polskiej drużyny w latach 2018−2022[60]. Występy Polaków na MŚ 2018 były emitowane również w TVP 4K[61].

Obecnie wszystkie mecze reprezentacji Polski transmitowane są w całości na żywo na antenach PR Program I oraz TVP1, TVP Sport i Polsat Sport.

Sztab szkoleniowy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Selekcjonerzy reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn.

Stan na 1 sierpnia 2018[62].

Jerzy Brzęczek, obecny selekcjoner reprezentacji Polski.

Zawodnicy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Reprezentanci Polski w piłce nożnej mężczyzn.

Obecny skład | edytuj kod

Następujący piłkarze zostali powołani przez selekcjonera Jerzego Brzęczka na mecze eliminacji ME 2020 z Macedonią Północną i Izraelem:

Mecze i gole wg stanu z 10 czerwca 2019 po meczu z Izraelem.

Ostatnio powołani | edytuj kod

Następujący piłkarze zostali również powołani do polskiej kadry w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy i wzięli udział w jej zgrupowaniach:

1 zakończył karierę w reprezentacji
2 wycofany z kadry z powodu kontuzji
3 wycofany z kadry A z powodu przesunięcia do kadry U-21

Składy w turniejach międzynarodowych | edytuj kod

Składy na mistrzostwach świata

Składy na mistrzostwach Europy

Składy na igrzyskach olimpijskich

Kapitanowie | edytuj kod

Lista zawodników, którzy wyprowadzali reprezentację Polski na boisko w co najmniej 10 spotkaniach[63]:

Rekordzistą w liczbie występów z kapitańską opaską od początku spotkania jest Deyna (57 meczów[63]).

Obecnym kapitanem reprezentacji jest Lewandowski (wyznaczony przez trenera Adama Nawałkę w grudniu 2014[64]).

Mecze i wyniki | edytuj kod

 Osobne artykuły: Lista meczów reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn (1921–2000)Lista meczów reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn (od 2001).

2018 | edytuj kod

2019 | edytuj kod

Udział w turniejach międzynarodowych | edytuj kod

Igrzyska olimpijskie | edytuj kod

 Osobny artykuł: Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn na igrzyskach olimpijskich.

Przez wiele lat w piłkarskich turniejach olimpijskich mogli brać udział wyłącznie zawodnicy amatorscy, nie profesjonalni. W praktyce jednak niektóre kraje wystawiały swoje najsilniejsze zespoły, inne zaś były reprezentowane przez drużyny znacząco słabsze od potencjalnie najmocniejszej ekipy. Było to związane ze znacznie się od siebie różniącymi przepisami regulującymi kwestię amatorstwa w różnych państwach (FIFA pozostawiła kwestię uznawania piłkarza za amatora federacjom członkowskim[65]), a także z często fikcyjnym amatorstwem (piłkarze-amatorzy otrzymywali nieoficjalnie wynagrodzenie za grę). W latach 20. XX wieku piłkarskie turnieje olimpijskie miały rangę nieoficjalnych mistrzostw świata[66].

Po odzyskaniu przez Polskę państwowości, jej reprezentacja miała zadebiutować w igrzyskach olimpijskich w 1920, jednak z powodu wojny z bolszewikami na miesiąc przed olimpiadą PKOl zrezygnował ze startu[67]. Po raz pierwszy Polacy wystąpili na igrzyskach w 1924, odpadając w pierwszej rundzie. Cztery lata później, z powodu niskiego poziomu drużyny narodowej i rozbudowanego kalendarza rozgrywek ligowych, nie wystawiono reprezentacji do igrzysk w Amsterdamie[68]. Powrót nastąpił w 1936 – prowadzeni przez Józefa Kałużę Polacy w Berlinie zajęli czwartą pozycję, przegrywając półfinał oraz mecz o trzecie miejsce różnicą jednej bramki.

W pierwszych po II wojnie światowej igrzyskach polska reprezentacja po rezygnacji PZPN nie wzięła udziału – przyznano wówczas walkower drużynie amerykańskiej, z którą Polacy mieli zagrać w pierwszej rundzie[69]. Kolejny start olimpijski nastąpił w 1952 (Polacy odpadli w 1/8 rozgrywek). Cztery lata później po raz pierwszy przeprowadzono eliminacje do turnieju olimpijskiego, z których Polska była zwolniona[70], ale z wyjazdu do Melbourne i tak zrezygnowała, prawdopodobnie z powodów politycznych bądź finansowych[69]. W 1960 po przejściu eliminacji Polacy zagrali w turnieju we Włoszech, jednak nie wyszli w nim z grupy. W fazie kwalifikacyjnej do kolejnej olimpiady w Tokio polska drużyna okazała się słabsza od Italii. Włosi zostali jednak zdyskwalifikowani za grę w tym dwumeczu profesjonalnych piłkarzy i MKOl przyznał awans Polsce. Piłkarski związek w Warszawie odrzucił jednak możliwość uczestnictwa w igrzyskach[71][72]. Do igrzysk w Meksyku Polacy również się nie dostali.

Sukcesem zakończyły się za to dwa kolejne starty – w Monachium drużyna trenera Kazimierza Górskiego zdobyła złoty, a cztery lata później w Montrealu srebrny medal (do drugiego z tych turniejów jako obrońca tytułu Polska nie musiała się kwalifikować[73]).

Do 1976 włącznie PZPN wystawiał zarówno w turniejach finałowych, jak i w eliminacjach reprezentację Polski A. Rywale Polaków niejednokrotnie przeciwstawiali jej drużynę kategorii amatorskiej, z tego powodu niektóre mecze w tych rozgrywkach (między zespołami różnych kategorii) uznane są za nieoficjalne. W latach 1980–1988 w eliminacjach olimpijskich brała udział polska reprezentacja olimpijska o innym składzie osobowym od pierwszej drużyny (wprowadzono bowiem nowe przepisy, które zabraniały uczestnictwa w rozgrywkach olimpijskich piłkarzom, którzy zagrali choć jeden mecz w eliminacjach lub finałach MŚ[74]), prowadzona również przez innego selekcjonera (Polska odpadała w eliminacjach do trzech kolejnych igrzysk: 1980, 1984 i 1988[75]). Od 1992 kwalifikacjami do IO są kontynentalne mistrzostwa drużyn do lat 21. Podczas turnieju finałowego wiek zawodników w dniu rozpoczęcia igrzysk nie może przekroczyć 23 lat[76]. Od 1996 w kadrze może się znaleźć dodatkowo trzech starszych graczy. Reprezentacje olimpijskie nazywane są obecnie też reprezentacjami U23.

Polska drużyna po raz ostatni wzięła udział w igrzyskach w 1992 i w turnieju w Barcelonie zdobyła srebrny medal (trenerem był Janusz Wójcik). Do siedmiu kolejnych edycji igrzysk Polakom poprzez ME U21 nie udało się awansować.

Mistrzostwa świata | edytuj kod

 Osobny artykuł: Reprezentacja Polski na mistrzostwach świata w piłce nożnej.

Polska drużyna ośmiokrotnie brała udział w turniejach finałowych MŚ, najlepszy wynik – trzecie miejsce – osiągając w 1974 (w spotkaniu o brązowy medal Polacy pokonali Brazylię 1:0) i w 1982 (w decydującym meczu wygrali z Francją 3:2). Jest jednym z dwudziestu zespołów narodowych, które zdobyły medal MŚ. W najlepszej ósemce turnieju Polska znalazła się też w 1978. Na ostatnim mundialu, w którym Polska brała udział (MŚ 2018) odpadła w fazie grupowej, przegrywając z Senegalem 1:2, Kolumbią 0:3 oraz zwyciężając Japonię 1:0.

Zwycięsko przez eliminacje polski zespół nie przeszedł dziesięciokrotnie, przy czym runda kwalifikacyjna MŚ 1934 nie została przez Polskę dokończona: rewanżowy mecz z Czechosłowacją Polska oddała walkowerem z powodów politycznych (konflikt o Zaolzie[77]). Polacy nie wystartowali w trzech edycjach mundialu: w MŚ 1930 (rozegranych bez eliminacji), MŚ 1950 oraz MŚ 1954 (wycofali się z eliminacji po ich rozlosowaniu).

Mistrzostwa Europy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Reprezentacja Polski na mistrzostwach Europy w piłce nożnej.

Reprezentacja Polski wzięła udział we wszystkich dotąd rozegranych edycjach mistrzostw kontynentu, lecz w dwunastu z nich nie przechodziła eliminacji. W turnieju finałowym startowała trzykrotnie – w 2008 i w 2012 odpadła w fazie grupowej, z kolei w 2016 doszła do ćwierćfinału, remisując w nim z Portugalią 1:1 i żegnając się z mistrzostwami po przegranych rzutach karnych. W 2012 Polska była wraz z Ukrainą współgospodarzem finałów EURO.

Liga Narodów | edytuj kod

Pozostałe turnieje | edytuj kod

1 mecz półfinałowy oficjalny, mecz o 3. miejsce nieoficjalny (z reprezentacją amatorską)
2 wszystkie mecze nieoficjalne (z reprezentacjami amatorskimi)
3 turniej niedokończony
4 oficjalne trzy mecze fazy grupowej oraz finał, dwa mecze fazy grupowej nieoficjalne (z drużyną klubową oraz z reprezentacją U21)
5 mecz półfinałowy oficjalny, mecz o 3. miejsce nieoficjalny (z reprezentacją ligi)
6 mecz półfinałowy nieoficjalny, mecz o 3. miejsce zakończony rzutami karnymi

Sukcesy | edytuj kod

Tomaszewski Żmuda GorgońMusiałSzymanowskiMaszczykDeynaKasperczakGadochaSzarmachLato Wyjściowe ustawienie reprezentacji Polski podczas MŚ 1974.

Mistrzostwa świata

Mistrzostwa Europy

  • Ćwierćfinał (1): 2016

Igrzyska olimpijskie

Puchar Europy Środkowej amatorów

  • Zwycięstwo (1): 1929/1930 (mecze nieoficjalne)

Nehru Cup

  • Zwycięstwo (1): 1984

Israel Tournament

  • Zwycięstwo (1): 1988

Marlboro Cup

  • Trzecie miejsce (1): 1990

Carlsberg Cup

  • Trzecie miejsce (1): 1996

Cyprus International Football Tournaments

  • Zwycięstwo (1): 1997

Turniej Czterech Narodów

  • Trzecie miejsce (1): 1999

Trofej Marjana

  • Zwycięstwo (1): 2003

Memoriał Walerego Łobanowskiego

  • Zwycięstwo (1): 2005

Puchar Króla Tajlandii

  • Drugie miejsce (1): 2010

Ranking FIFA | edytuj kod

Pozycje reprezentacji Polski w rankingu FIFA i w rankingu Elo.

Pod koniec 1990 FIFA po raz pierwszy opublikowała ranking reprezentacji narodowych członków światowej federacji za miniony rok[93]. Ranking roczny opublikowano również na koniec 1991 i 1992, natomiast od sierpnia 1993 zestawienie opracowywane jest i publikowane co miesiąc (z rzadkimi wyjątkami, kiedy ranking nie był publikowany[94]). Zestawienie wykorzystywane jest przy ustalaniu koszyków przed losowaniami eliminacji oraz finałów MŚ i ME. Reprezentacja Polski najwyższe miejsce w tym zestawieniu (5.) osiągnęła w sierpniu 2017[95], z kolei najniższe w listopadzie 2013 (78.)[96]. Średnia pozycja zajmowana przez Polskę od czasu utworzenia rankingu to 37. Największy awans Polska zanotowała w październiku 2014 (o 26 pozycji), natomiast największy spadek nastąpił w październiku 2009 (o 20 miejsc).

Pozycje reprezentacji Polski w rankingu FIFA:

Innym rankingiem stosowanym do określenia mocy reprezentacji narodowych jest ranking Elo, oparty na rankingu szachowym Elo. W przeciwieństwie do rankingu FIFA nie jest on wykorzystywany przez oficjalne władze piłkarskie; ponadto możliwy jest do ustalenia w dowolnym momencie historii od 1872. Reprezentacja Polski największą liczbę punktów miała we wrześniu 1974; zajmowała wtedy drugie miejsce na świecie.

Rekordy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Klub Wybitnego Reprezentanta.

Lista zawodników z największą liczbą oficjalnych gier w polskiej drużynie narodowej w kategorii A[97] (wg stanu z 10 czerwca 2019 po meczu z Izraelem). Pogrubiono piłkarzy obecnie aktywnych w grze reprezentacyjnej. Graczy z taką samą liczbą występów uszeregowano w kolejności chronologicznej.

Najwięcej występów | edytuj kod

Jakub Błaszczykowski, współrekordzista Polski w liczbie występów reprezentacyjnych (106 gier). Michał Żewłakow zaliczył 102 występy w reprezentacji. Grzegorz Lato zagrał dla reprezentacji Polski w oficjalnych meczach 100 razy.

Najlepsi strzelcy | edytuj kod

Robert Lewandowski z 57 golami jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Polski, jest też współrekordzistą w liczbie występów (106). Włodzimierz Lubański uzyskał w barwach Polski 48 trafień. Kazimierz Deyna w polskiej drużynie państwowej zdobył 41 goli.  Osobne artykuły: Strzelcy bramek dla reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyznStrzelcy bramek dla reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn - wykaz szczegółowy.

Lista zawodników z największą liczbą zdobytych bramek w polskiej drużynie narodowej w oficjalnych spotkaniach kategorii A[98] (wg stanu z 11 czerwca 2019 po meczu z Izraelem). Pogrubiono piłkarzy obecnie aktywnych w grze reprezentacyjnej. Graczy z taką samą liczbą goli uszeregowano w kolejności chronologicznej.

Zawodnicy z największą liczbą zdobytych bramek w meczach o punkty (eliminacje i finały MŚ oraz eliminacje i finały ME)

Zawodnicy z największą liczbą zdobytych bramek w mistrzostwach świata (eliminacje i finały)

Zawodnicy z największą liczbą zdobytych bramek w mistrzostwach Europy (eliminacje i finały)

Rekordy krajowe | edytuj kod

  • 13 kolejnych meczów bez porażki (16.08.2000–01.09.2001[100] oraz 06.06.2016–10.06.2017),
  • 7 kolejnych zwycięstw (29.05.2005–07.10.2005)[101],
  • 5 kolejnych remisów (01.02.1993–31.03.1993)[101],
  • 6 kolejnych porażek (15.10.1933–09.09.1934)[101],
  • 13 kolejnych meczów bez zwycięstwa (29.06.1995–09.10.1996)[102],
  • 14 kolejnych meczów o punkty bez porażki (02.05.1979–04.07.1982 oraz 07.09.2015–10.06.2017).

Rekordy międzynarodowe | edytuj kod

Bilanse meczów międzypaństwowych | edytuj kod

 Osobny artykuł: Bilans reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn.

Stan na 10 czerwca po meczu z Izraelem.

kursywą państwa nieistniejące

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Stan aktualny na 29 czerwca 2019.
  2. Stan na 10 czerwca 2019.
  3. Nie licząc wyjazdowego meczu z Niemcami z 1935, kiedy Wrocław znajdował się w granicach Niemiec.
  4. a b c Wspólnie jako trzyosobowy kapitanat.
  5. Kulesza prowadził zespół w jednym meczu eliminacyjnym, Piechniczek w trzech pozostałych meczach eliminacyjnych oraz w turnieju finałowym.
  6. Łazarek prowadził zespół w trzech meczach eliminacyjnych, Strejlau w trzech pozostałych meczach eliminacyjnych.
  7. Strejlau prowadził zespół w siedmiu meczach eliminacyjnych, Ćmikiewicz w trzech pozostałych meczach eliminacyjnych.
  8. Piechniczek prowadził zespół w pięciu meczach eliminacyjnych, Pawlak w jednym, a Wójcik w dwóch pozostałych meczach eliminacyjnych.
  9. Beenhakker prowadził zespół w ośmiu meczach eliminacyjnych, Majewski w dwóch pozostałych meczach eliminacyjnych.
  10. Nowak oraz Brzeżańczyk i Górski prowadzili zespół w dwóch meczach eliminacyjnych, Matyas w czterech pozostałych meczach eliminacyjnych.
  11. Koncewicz prowadził zespół w pierwszym meczu eliminacyjnym, Górski w pięciu pozostałych meczach eliminacyjnych.
  12. Gmoch prowadził zespół w pierwszym meczu eliminacyjnym, Kulesza w siedmiu pozostałych meczach eliminacyjnych.
  13. Boniek prowadził zespół w dwóch pierwszych meczach eliminacyjnych, Janas w sześciu pozostałych meczach eliminacyjnych.
  14. W 2002 dwa rzuty karne na MŚ obronił też Brad Friedel, z kolei Iker Casillas obronił po jedenastce w 2002 i 2010.
  15. Rekord wyrównał później Diego Maradona.
  16. Wcześniej 13 bramek w eliminacjach ME 2008 strzelił też David Healy.
  17. Do 1929 jako Królestwo SHS.
  18. Do 2019 jako Macedonia.

Przypisy | edytuj kod

  1. Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie (1918-1939). 100 lat prawdziwej historii (1). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2017, s. 226. ISBN 978-83-88232-61-9.
  2. Magdalena Żmuda-Pałka, Monika Bigosińska, Renata Żabecka-Chowaniec: Antwerpia 1920 jako najważniejsze igrzyska olimpijskie w dziejach Polski. МОЛОДА СПОРТИВНА НАУКА УКРАЇНИ. 2013. Т.2 С. 286-290. [dostęp 2018-01-06].
  3. Mecze z Serbią: Nie przegraliśmy od 27 lat!. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-10)].
  4. Łukasz Szpyrka: Dania – Polska 8-0. Pamiętny blamaż z 1948 roku. eurosport.interia.pl. [dostęp 2018-01-11].
  5. Andrzej Gowarzewski, Stefan Szczepłek: Biało-Czerwoni. Dzieje reprezentacji Polski. T. 3: 1971–1980. Katowice: GiA, 1996, s. 21-22, seria: Encyklopedia piłkarska FUJI. (pol.)
  6. Sport. 10 września – Dniem Polskiego Piłkarza. „Nowiny”. Nr 263, s. 2, 21 września 1972. 
  7. Dariusz Wołowski: Brawo, panie Janie! Krótka historia meczów Anglia – Polska (pol.). sport.pl, 2003-10-16.
  8. Andrzej Gowarzewski, Stefan Szczepłek: Biało-Czerwoni. Dzieje reprezentacji Polski. T. 3: 1971–1980. Katowice: GiA, 1996, s. 74-75, seria: Encyklopedia piłkarska FUJI. (pol.)
  9. Jacek Szczerba: Górski i Gmoch o kulisach mundiali – wywiad-rzeka (pol.). sport.pl, 16 października 2003. [dostęp 2016-04-20].
  10. Andrzej Gowarzewski: Biało-Czerwoni. Dzieje reprezentacji Polski. T. 4: 1981–1997. Katowice: GiA, 1997, s. 145-146, seria: Encyklopedia piłkarska FUJI. (pol.)
  11. Smuda trenerem reprezentacji! (pol.). sport.pl, 2009-10-29.
  12. Robert Błoński: Lewandowski dla Sport.pl: Sami ustalaliśmy jak gramy. Trener nie bardzo wiedział, co powiedzieć (pol.). sport.pl, 2012-07-14.
  13. PZPN: Nawałka selekcjonerem reprezentacji Polski! (pol.). pzpn.pl, 2013-10-26.
  14. Łączy Nas Piłka: Jerzy Brzęczek nowym selekcjonerem reprezentacji Polski! (pol.). laczynaspilka.pl. [dostęp 2018-07-12].
  15. PZPN: Jerzy Brzęczek selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski (pol.). Polska Agencja Prasowa, 2018-07-12. [dostęp 2018-07-23].
  16. Łączy Nas Piłka: Zarząd PZPN zatwierdził nowego selekcjonera reprezentacji Polski (pol.). laczynaspilka.pl. [dostęp 2018-07-14].
  17. Jerzy Brzęczek: Bycie selekcjonerem to wyzwanie i marzenie (pol.). Łączy Nas Piłka, 2018-07-23. [dostęp 2018-07-23].
  18. a b c d e Robert Murawski: Historia reprezentacyjnej koszulki (pol.). polsatsport.pl. [dostęp 2017-12-25].
  19. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 273.
  20. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 275.
  21. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 297.
  22. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 313.
  23. euro2012.onet.pl: Polska, biało-niebiescy* (pol.). [dostęp 2017-12-25].
  24. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 344.
  25. footyheadlines.com: Poland 2014 Home and Away Kits Leaked (ang.). [dostęp 2014-02-21].
  26. Tadeusz Kądziela: Piłka nożna. Reprezentacja Polski będzie miała nowe stroje (pol.). [dostęp 2014-02-21].
  27. Oto nowe stroje reprezentacji Polski? (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 2014-02-21].
  28. Nike przedstawia nowe stroje reprezentacji Polski (pol.). Łączy Nas Piłka. [dostęp 2017-12-25].
  29. Antoni Bugajski: Holendrzy ugotowani w kotle. To był najlepszy mecz w historii polskiej kadry (pol.). [dostęp 2017-12-25].
  30. Piłkarskie Mistrzostwa Europy. Warszawa: Ringier Axel Springer Polska, 2012, s. 21-25. ISBN 978-83-7813-270-7.
  31. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 239.
  32. Artur Długosz: Nowe stroje piłkarskiej reprezentacji Polski (foto) (pol.). [dostęp 2014-02-21].
  33. fakt.pl: Walczyli o orła. Kto? (pol.). [dostęp 2014-02-21].
  34. Bartosz Zimkowski: „Gdzie jest orzeł?” – kibice nie odpuszczają, piłkarze łamią się, PZPN knebluje usta (pol.). [dostęp 2017-12-25].
  35. fakt.pl: Orzeł ląduje na koszulkach! (pol.). [dostęp 2014-02-21].
  36. Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 490
  37. wykop.pl: Nowe koszulki reprezentacji Polski w piłce nożnej (pol.). [dostęp 2014-02-21].
  38. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 402.
  39. Andrzej Azyan: Śląski Stadion pamięta: Te mecze Polaków przeszły do historii (pol.). dziennikzachodni.pl. [dostęp 2017-12-27].
  40. Jacek Sroka: Kocioł Czarownic straszył Anglików (pol.). dziennikzachodni.pl. [dostęp 2017-12-27].
  41. Stadion Śląski z legendą w przyszłość (pol.). stadionslaski.pl. [dostęp 2018-03-29].
  42. Protokół weryfikacji boiska (pol.). stadionnarodowy.org.pl. [dostęp 2017-12-27].
  43. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 403.
  44. Gdzie jest Stadion Narodowy? W Warszawie czy Chorzowie? (pol.). sport.dziennik.pl. [dostęp 2017-12-27].
  45. Maciej Stolarczyk: Awantura o Narodowy. Jeden jest w Chorzowie, drugi w Warszawie (pol.). polskatimes.pl. [dostęp 2017-12-27].
  46. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 79.
  47. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 104.
  48. Jakub Radomski: SZEŚCIU ZAŁOŻYCIELI. TAK POWSTAWAŁ „PS” (pol.). przegladsportowy.pl. [dostęp 2017-12-23].
  49. Jeden mecz oglądali, a drugi słuchali (pol.). poznan.sport.pl. [dostęp 2017-12-23].
  50. Leszek Jarosz: Retro TVP: Polska – Brazylia czyli uczta niezrównana (MŚ 1938) (pol.). sport.tvp.pl. [dostęp 2017-12-23].
  51. Przemysław Gajzler: Niewidzialny mecz, który porwał całą Polskę (pol.). sport.onet.pl. [dostęp 2017-12-23].
  52. Tomasz Zimoch, Andrzej Janisz i Henryk Sytner odznaczeni przez prezydenta (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 2017-12-23].
  53. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 73.
  54. Mirosław Skórzewski. „Najwyższe noty dla Deyny, Nawałki, Maculewicza i Gorgonia. Bezbramkowy remis na otwarcie mundialu '78. Biało-czerwoni byli lepsi”. „Przegląd Sportowy”, 1978-06-02. RSW „Prasa-Książka-Ruch”. 
  55. Dariusz Dobek: Człowiek, który stał się legendą za życia (pol.). sport.onet.pl. [dostęp 2017-12-23].
  56. a b Bartosz Nosal: Przygody polskich drużyn piłkarskich z transmisjami telewizyjnymi (pol.). zczuba.pl. [dostęp 2017-12-23].
  57. Arkadiusz Droździel: Polsat nie zarobi na EURO 2008 (pol.). money.pl. [dostęp 2017-12-23].
  58. TVP traci reprezentację. Eliminacje i Euro 2016 w Polsacie! (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2017-12-23].
  59. Patryk Pallus: Mecz piłkarski Polska-Szwajcaria w TVP. Będą kolejne? (pol.). wirtualnemedia.pl. [dostęp 2017-12-23].
  60. Michał Gałęzewski: Oficjalnie: TVP z prawami do reprezentacji w latach 2018-2022 (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2017-12-23].
  61. AnitaA. Kaźmierska AnitaA., Plan transmisji 4K z mundialu | Futbol w TV – SATKurier.pl, SATKurier.pl, 29 maja 2018 [dostęp 2018-06-18]  (pol.).
  62. Sztab szkoleniowy (pol.). pzpn.pl. [dostęp 2018-08-01].
  63. a b Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 424.
  64. Adam Nawałka: Robert kapitanem, czekam na powrót Kuby. laczynaspilka.pl, 2014-12-09. [dostęp 2014-12-09].
  65. Karel Stokkermans: VIII. Olympiad Paris 1924 Football Tournament (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-01-01].
  66. Karel Stokkermans: IX. Olympiad Amsterdam 1928 Football Tournament (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-01-01].
  67. Bartosz Dwernicki: Polska na igrzyskach #1: Trudne początki (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2018-01-01].
  68. Bartosz Dwernicki: Polska na igrzyskach #2: Pierwszy sukces (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2018-01-01].
  69. a b Bartosz Dwernicki: Polska na igrzyskach #3: Powrót do życia (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2018-01-01].
  70. Russell Gerrard: Games of the XVI. Olympiad. Football Qualifying Tournament (Melbourne, Australia, 1956) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-01-01].
  71. Mikael Jönsson: Games of the XVIII. Olympiad. Football Qualifying Tournament (Tokyo, Japan, 1964) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-01-01].
  72. Bartosz Dwernicki: Polska na igrzyskach #4: Stracone pokolenie (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2018-01-01].
  73. Søren Elbech: Games of the XXI. Olympiad. Football Qualifying Tournament (Montreal, Canada, 1976) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-01-01].
  74. Lars Aarhus: Football Tournament of the Olympic Games - Overview (ang.). rsssf.com. [dostęp 2018-06-29].
  75. Bartosz Dwernicki: Polska na igrzyskach #7: Ostatnie takie lato (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2018-01-01].
  76. Piłka nożna na igrzyskach olimpijskich (pol.). opiłcenożnej.pl. [dostęp 2018-01-02].
  77. Leszek Jarosz: 1934: Polska, czyli pierwszy polityczny walkower (pol.). sport.tvp.pl. [dostęp 2018-01-02].
  78. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 17.
  79. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 17-18.
  80. Karel Stokkermans: Central European Cup for Amateurs 1929-1930 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-26].
  81. Guy de Dekker, Karel Stokkermans: Balkan Cup (for Nations) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-26].
  82. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 197-198.
  83. Neil Morrison: Nehru Cup 1984 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-22].
  84. Erik Garin: Querétaro Tournament 1985 (Mexico) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-26].
  85. Neil Morrison: Israel Tournament 1988 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-26].
  86. Cesar Silva, Neil Morrison, Santiago Reis: Marlboro Soccer Cup Series (USA) 1987-1990 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-24].
  87. Yoon Hyung-jin: Carlsberg Cup 1996 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-25].
  88. Neil Morrison: Cyprus International Tournament 1997 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-22].
  89. Neil Morrison: Four Nations' Cup 1999 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-26].
  90. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 300.
  91. Andrea Veronese, Erik Garin: Lobanovsky International Tournament (Kyiv) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2017-12-22].
  92. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 343.
  93. ranking (pol.). gia.pl. [dostęp 2017-12-28].
  94. Andrzej Gowarzewski, Jerzy Cierpatka, Bożena Lidia Szmel: Biało-Czerwoni. Dzieje reprezentacji Polski (6) 2008-2015. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2016, s. 211. ISBN 978-83-88232-48-0.
  95. Polska na 5. miejscu w rankingu FIFA. Tak wysoko nie byliśmy jeszcze nigdy w historii, a już we wrześniu możemy znaleźć się w pierwszej trójce najlepszych reprezentacji świata (pol.). newsweek.pl. [dostęp 2017-12-28].
  96. Ranking FIFA: Polska na 78. miejscu (pol.). pilkanozna.pl. [dostęp 2017-12-28].
  97. a b c Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 422.
  98. a b c Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 423.
  99. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 425.
  100. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 291.
  101. a b c Statystyki meczów reprezentacji Polski, hppn.pl [dostęp 2018-01-06]  (pol.).
  102. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 263.
  103. Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie (1918-1939). 100 lat prawdziwej historii (1). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2017, s. 24. ISBN 978-83-88232-61-9.
  104. Brazil 2014. Księga rekordów ↓, s. 189.
  105. Brazil 2014. Księga rekordów ↓, s. 225.
  106. Brazil 2014. Księga rekordów ↓, s. 236.
  107. Brazil 2014. Księga rekordów ↓, s. 292.
  108. Brazil 2014. Księga rekordów ↓, s. 237.
  109. Euro 2012: Przemysław Tytoń przeszedł do historii mistrzostw Europy (pol.). sport.onet.pl. [dostęp 2018-01-06].
  110. Biało-czerwoni 2017 ↓, s. 317.
  111. Lewandowski wyrównał rekord Healy’ego (pol.). polsatsport.pl. [dostęp 2018-01-07].
  112. El. MŚ 2018: Lewandowski najskuteczniejszy w historii kwalifikacji w Europie (pol.). polsatsport.pl. [dostęp 2018-06-29].

Bibliografia | edytuj kod

  • Andrzej Gowarzewski: Biało-Czerwoni. Dzieje piłkarskiej reprezentacji Polski 1921-2018. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2017. ISBN 978-83-88232-54-1.
  • Andrzej Gowarzewski: Brazil 2014. Księga rekordów mistrzostw świata 1930-2014. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2014. ISBN 978-83-88232-45-9.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy