Rezerwat przyrody Perkuć


Na mapach: 53°53′22″N 23°20′00″E/53,889444 23,333333

Rezerwat przyrody Perkuć w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rezerwat przyrody Perkućrezerwat przyrody położony na terenie gminy Płaska w powiecie augustowskim w województwie podlaskim.

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Rezerwat powołano Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 lipca 1970[1]. Według aktu powołującego powierzchnia rezerwatu wynosiła 64,45 ha[1]. W 1985 powierzchnia rezerwatu została powiększona do 209,82 ha[2]. Według pomiarów nadleśnictwa z lat 2005–2014 powierzchnia ewidencyjna wynosi 208,44 ha i wymaga skorygowania w zarządzeniach[3].

W aktach prawnych nie określono rodzaju, typu i podtypu rezerwatu[4]. W materiałach Nadleśnictwa Płaska określany jest jako rezerwat leśny, zaś typ jego ekosystemu jako leśny i borowy[5].

Celem ochrony w rezerwacie według aktu powołującego było zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych boru sosnowo-świerkowego typowego dla Puszczy Augustowskiej, o charakterze pierwotnym[1]. Zarządzenie z 1985 określiło cel ochrony jako zachowanie naturalnych zbiorowisk roślinnych związanych z zanikającym zbiornikiem wodnym[2]. Program ochrony przyrody nadleśnictwa Płaska uszczegóławia cel ochrony jako zachowanie naturalnych, dobrze wykształconych zbiorowisk borów mieszanych sosnowo-świerkowych, zbiorowisk bagiennych okalających zarastające jezioro Kruglak, ekosystemu wodnego jeziora, jak również całości procesów ekologicznych rezerwatu[5].

Rezerwat leży na obszarze Nadleśnictwa Płaska w obrębie Płaska w leśnictwie Mały Borek (oddziały 98, 99, 115, 116, 132, 133a-h, 150, 151a-h, 152a-f, 168a-f, 169a-h, 170a,b, 171a)[5]. Długość granic rezerwatu wynosi około 8,8 km, z czego około 3,7 km to granica z lasami gospodarczymi, 3,9 km z wodami Kanału Augustowskiego i jeziorem Mikaszewo, a 1,2 km z drogą powiatową nr 1209B[6].

Flora i fauna | edytuj kod

Teren rezerwatu ma bogate ukształtowanie, dzięki czemu występuje w nim duża różnorodność zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla Puszczy Augustowskiej[6].

W północnej i południowo-zachodniej części rezerwatu położone są wyniesienia morenowe, okalające zatorfione obniżenie z jeziorem Kruglak[7]. Porasta je sosnowo-świerkowy bór mieszany z dość ubogim runem, ale dobrze rozwiniętą warstwą mchów[7]. Dużą część jeziora zajmują zbiorowiska roślinności wodnej otoczone pierścieniem szuwaru[7].

W północno-wschodniej części rezerwatu, u podnóża wyniesienia morenowego, występują niewielkie obszary grądu i olsu[7].

Środkową i wschodnią część obniżenia w rezerwacie zajmują zbiorowiska torfowiskowe z brzozowo-świerkowym borem torfowcowym, na który składa się brzoza omszona i świerk pospolity z niewielką domieszką olszy czarnej i sosny[7]. Dość duże powierzchnie zajmuje tu też bór świerkowy torfowcowy z dobrze rozwiniętą warstwą mchów (głównie torfowców) oraz zespoły turzyc[7].

Przeciętny wiek drzew w rezerwacie według danych z 2015 wynosił 117 lat, udział siedlisk borowych 52,5%, zaś gatunków iglastych – 72,3%[8].

Wybrane rośliny i grzyby na terenie rezerwatu objęte ochroną gatunkową:

Badania z 1985 wykazały obecność na terenie rezerwatu przynajmniej ośmiu gatunków mrówek, zakładających gniazda w zmurszałych pniakach, w ziemi pod kamieniami oraz przy pniach świerków[10]. Najliczniej występowała hurtnica pospolita, mniej licznie wścieklica uszatka, gmachówka cieśla i Myrmica laevinodis, zaś sporadycznie wścieklica Schencka, podziemnica cieniolubna, kartonówka zwyczajna i Camponotus vagus[10].

Ochrona i zagrożenia | edytuj kod

Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną[11]. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku[4]. Rezerwat leży też na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Augustowska” (PLB200002) w sieci Natura 2000[12].

Od 2008 obowiązuje dla rezerwatu plan ochrony przyrody[11]. Plan ten identyfikuje zagrożenia dla rezerwatu oraz sposoby ich eliminacji lub ograniczenia[11]:

Drzewostany sosnowe starszych klas wieku są w większości przerzedzone i w znacznym stopniu porażone przez hubę[13]. Naturalne odnawianie się sosny jest hamowane przez dynamicznie rozwijający się świerk, co utrudnia spełnienie głównego celu rezerwatu, czyli zachowania zbiorowisk boru świerkowo-sosnowego[13]. Na drzewostany siedlisk wilgotnych i bagiennych położonych w środkowej części rezerwatu przy jeziorze Kruglak negatywny wpływ mają nagłe zmiany stosunków wodnych, zwłaszcza podtopienia, powodujące usychanie drzew i powstawanie płazowin[13].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 lipca 1970 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. [dostęp 2019-02-13].
  2. a b Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 13 czerwca 1985 r. zmieniające zarządzenie w sprawie uznania za rezerwaty przyrody. [dostęp 2019-02-13].
  3. Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 21,24,108.
  4. a b Rezerwat przyrody Perkuć. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-02-13].
  5. a b c Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 21.
  6. a b Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 24.
  7. a b c d e f g Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 25.
  8. Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 27.
  9. Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 25–26.
  10. a b Krzysztofiak 1985 ↓, s. 140–141.
  11. a b c Rozporządzenie nr 6/08 wojewody podlaskiego z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Perkuć”. Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego. Nr 204. Poz. 2040 s. 17230–17232. [dostęp 2019-02-13].
  12. Natura 2000 – Standardowy formularz danych. Puszcza Augustowska PLB200002. Natura 2000. [dostęp 2019-02-13].
  13. a b c Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Płaska 2015 ↓, s. 26.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rezerwat przyrody Perkuć" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy