Rhizaria


Rhizaria w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rhizariatakson eukariotów należący do Sar[2], na początku XXI w. przejściowo traktowany jako samodzielna supergrupa[3]. Skupia głównie[4] jednokomórkowe organizmy tradycyjnie zaliczane do pierwotniaków, choć niektóre posiadają endosymbiotyczne glony (zoochlorelle), u chlorarachniofitów przekształcone w chloroplasty (niehomologiczne z chloroplastami innych glonów[3]) i bywają traktowane jak glony[5]. W większości mają postacie pełzakowate lub wiciowcowate, czasem okryte skorupkami. Żyją wolno jako element planktonu, bentosu i edafonu lub pasożytniczo (niektóre z nich były uważane za tzw. grzyby niższe), tak u zwierząt, jak i roślin[3].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Rhizaria jest jedną z najbardziej zróżnicowanych grup eukariontów[6] (jedno- i wielokomórkowych, posiadających jedno lub wiele jąder, mających chloroplasty lub nie); z tego powodu została zdefiniowana jedynie na podstawie badań filogenetycznych[7]. Organizmy tego kladu w zasadzie nie posiadają synapomorfii, jednakże w znakomitej większości przypadków ich cechami wspólnymi (acz nie charakterystycznymi) są: jednokomórkowość, rurkowate grzebienie mitochondrialne, oraz cienkie nibynóżki typu filopodia, retikulopodia lub aksopodia[8]. Badania filogenetyczne niepewnego taksonu wielokomórkowego organizmu pleśniopodobnego Guttulinopsis vulgaris wykazały jego przynależność do tego kladu, mimo niespełniania przez niego żadnego z podanych kryteriów[4]. Jednym z najmniejszych gatunków jest osiągający wielkość 1,4 µm Minorisa minuta[9], a największym – osiągający wielkość 20 cm Syringammina fragilissima, będący również największym znanym organizmem jednokomórkowym (choć wielojądrowym)[10]. Część z nich (przynależąca do otwornic) posiada skorupki o różnorakich kształtach niekiedy przypominających zwierzęce[11].

Systematyka | edytuj kod

System taksonomiczny z pierwszego dziesięciolecia XXI w. Rhizaria umieszczone są obok Excavata jako odrębna supergupa wyróżniona szarym kolorem. Od przełomu pierwszej i drugiej dekady XXI w. przeważa pogląd, że należy łączyć je z kladami Stramenopile i Alveolata (na diagramie wyróżnione ciepłym odcieniem zieleni) jako Sar

Według Adla należą tutaj[1]:

Historia taksonu | edytuj kod

Wyróżniając ten takson, Thomas Cavalier-Smith nadał mu rangę infrakrólestwa w obrębie Protozoa[12], uznawszy je za bliskie podkrólestwu Excavata (z którym współtworzyło w tym systemie takson bez formalnej rangi – Cabozoa), jednak na skutek nowszych odkryć, zdecydował o przeniesieniu go do Chromista[13]. W międzyczasie inni taksonomowie (Sina Adl, Alastair Simpson i in.) nadali mu rangę supergrupy[14], którą następnie połączono z supergrupą Chromalveolata w supergrupę Sar[15].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Sina M. Adl, Alastair G. B. Simpson, Christopher E. Lane i inni. The Revised Classification of Eukaryotes. „J. Eukaryot. Microbiol.”. 59(5), s. 429–493, 2012. 
  2. Giselle Walker, Richard G. Dorrell, Alexander Schlacht and Joel B. Dacks. Eukaryotic systematics: a user’s guide for cell biologists and parasitologists. „Parasitology”. 138, s. 1638–1663, 2011. 
  3. a b c Alastair G.B. Simpson, Andrew J. Roger. The real ‘kingdoms’ of eukaryotes.. „Current Biology”. 14 (17), s. R693-6, 7 września 2004. DOI: 10.1016/j.cub.2004.08.038. PMID: 15341755
  4. a b Matthew W.M.W. Brown Matthew W.M.W. i inni, Aggregative Multicellularity Evolved Independently in the Eukaryotic Supergroup Rhizaria, 19 czerwca 2012 .
  5. Cercozoa (ang.). AlgaeBase. [dostęp 2013-01-18].
  6. JanJ. Pawlowski JanJ., The twilight of Sardodina: a molecular perspective on the polyphyletic origin of amoeboid protists, s. 14 .
  7. TT. Cavalier-Smith TT., The phagotrophic origin of eukaryotes and phylogenetic classification of Protozoa., „International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology”, 52 (2), 2002, DOI10.1099/00207713-52-2-297#tab2, ISSN 1466-5026 [dostęp 2021-02-08]  (ang.).
  8. JanJ. Pawlowski JanJ., The twilight of Sarcodina: a molecular perspective on the polyphyletic origin of amoeboid protists, s. 7 .
  9. Javier delJ. Campo Javier delJ. i inni, Taming the smallest predators of the oceans, „The ISME Journal”, 7 (2), 2013, s. 351–358, DOI10.1038/ismej.2012.85, ISSN 1751-7370 [dostęp 2021-02-08]  (ang.).
  10. MichaelM. Marshall MichaelM., Zoologger: ‘Living beach ball’ is giant single cell, New Scientist [dostęp 2021-02-08]  (ang.).
  11. James P.J.P. Kennett James P.J.P., M.S.M.S. Srinivasan M.S.M.S., Neogene Planktonic Foraminifera: A Phylogenetic Atlas, Hutchinson Ross, 1983, ISBN 978-0-87933-070-5 [dostęp 2021-02-08]  (ang.).
  12. Thomas Cavalier-Smith. Only six kingdoms of life. „Proc. R. Soc. Lond. B”. 271, s. 1251–1262, 17 maja 2004. DOI: 10.1098/rspb.2004.2705 (ang.). 
  13. Thomas Cavalier-Smith. Kingdoms Protozoa and Chromista and the eozoan root of the eukaryotic tree. „Biology Letters”. 6 (3), s. 342–345, 2010-06-23. DOI: 10.1098/rsbl.2009.0948 (ang.). 
  14. Sina M. Adl, Alastair G. B. Simpson i in. The New Higher Level Classification of Eukaryotes with Emphasis on the Taxonomy of Protists. „Journal of Eukaryotic Microbiology”. 52 (5), s. 399–451, 2005. International Society of Protistologists. DOI: 10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x (ang.). 
  15. Fabien Burki, Kamran Shalchian-Tabrizi, Marianne Minge, Åsmund Skjæveland, Sergey I. Nikolaev, Kjetill S. Jakobsen, Jan Pawlowski. Phylogenomics reshuffles the eukaryotic supergroups. „PLoS One”. 2 (8), s. e790, 2007. DOI: 10.1371/journal.pone.0000790. PMID: 17726520
Na podstawie artykułu: "Rhizaria" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy