Rospuda Augustowska


Na mapach: 53°52′32″N 22°58′56″E/53,875556 22,982222

Rospuda Augustowska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rospuda Augustowskajezioro w Augustowie w województwie podlaskim położone na Równinie Augustowskiej.

Położenie | edytuj kod

Rospuda Augustowska leży w obszarze administracyjnym miasta Augustowa (od 1973[1]). Brzegi jeziora stanowią jednocześnie granice miasta z gminami wiejskimi Augustów oraz Nowinka. W odległości ok. 200 m od jeziora przebiega droga krajowa nr 8 oraz linia kolejowa nr 40. Lasy wokół jeziora, będące częścią Puszczy Augustowskiej, położone są w Nadleśnictwie Szczebra[2].

Charakterystyka | edytuj kod

Rospuda ma kształt wydłużony z północnego zachodu na południowy wschód. W północnej części do jeziora wpada rzeka Rospuda. Na południu połączone jest z jeziorem Necko. Linia brzegowa jest rozwinięta. Brzegi są wysokie, w 100% porośnięte lasem. Dno jest słabo zróżnicowane. Najgłębszy punkt (10,5 m) znajduje się w środkowej części jeziora. Woda jeziora nie jest stratyfikowana. Wyspy na jeziorze mają powierzchnię 2 ha i długość linii brzegowej 400 metrów.

Rospuda bywa klasyfikowana razem z Neckiem jako jego odnoga[3][4].

Hydronimia | edytuj kod

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Rospuda Augustowska[5]. Przymiotnik odróżnia jezioro od innego akwenu o podobnej nazwie – Rospuda Filipowska.

Według Knuta Olofa Falka nazwa Rospuda wywodzi się z jaćwieskiej formy *Dau-spūda (dau – dużo, mocno, spūd – ciśnienie, naciskanie). Forma Dowspuda uległa uproszczeniu w Dospuda, a następnie nagłosowe dos- zrównało się z roz-, stąd obecna forma Rospuda[3]. Dawna forma zachowała się w nazwie miejscowości Dowspuda.

Nazwa jeziora wzmiankowana jest w Regestrze spisania jezior Jego Królewskiej Mości z 1569: Iezioro Dowspuda pod Augusztowem[3].

Jakość i czystość wód | edytuj kod

Badania jakości wód Rospudy Augustowskiej według obecnie obowiązującej metodologii przeprowadzono w 2009. Zarówno pod względem stanu ekologicznego, jak i chemicznego jezioro zaliczono do II klasy (stan dobry). Nie zarejestrowano bezpośrednich źródeł zanieczyszczeń.

Wpływ zlewni na jezioro jest bardzo duży. Współczynnik Schindlera wynosi 142, co oznacza III (najwyższą) kategorię podatności na degradację. W przypadku Rospudy Augustowskiej głównymi czynnikami antropopresji (działań człowieka wpływających na środowisko przyrodnicze) są: rolnictwo i rekreacja.

Poprzednie badania z 2002 według ówczesnej metodyki zakwalifikowały jezioro do III klasy czystości.

Ochrona przyrody | edytuj kod

Rospuda Augustowska leży w Obszarze Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie"[6], na północy przylega zaś do Obszaru Chronionego Krajobrazu „Dolina Rospudy”[7].

Strefa ciszy | edytuj kod

Jezioro objęte jest zakazem pływania jednostkami pływającymi przy użyciu silnika spalinowego w okresie od 15 czerwca do 15 września każdego roku (tzw. strefa ciszy), z wyjątkiem jednostek przeznaczonych do: ratownictwa, utrzymania porządku, prac technicznych, inspekcji lub kontroli, gospodarki rybackiej, przewozów pasażerskich lub wycieczkowych, uprawiania żeglarstwa i korzystających z silnika spalinowego przy bezwietrznej pogodzie i prędkości do 5 km/godz[8].

Gospodarka rybacka | edytuj kod

Zgodnie z rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 6 grudnia 2005 Rospuda Augustowska należy do obwodu rybackiego „Jezioro Necko, Kanał Augustowski – nr 4”[9]. Jeziorem gospodaruje Gospodarstwo Rybackie PZW Suwałki. Gatunki ryb żyjące w jeziorze to: szczupak, okoń, węgorz, sum, płoć, leszcz, kleń i jaź[4]..

Turystyka | edytuj kod

Nad Rospudą Augustowską znajduje się niewiele ośrodków wypoczynkowych. Na półwyspie przy połączeniu z jeziorem Necko leży Ośrodek Wczasowy Klonownica[10]. Na półwyspie Goła Zośka położone jest pole namiotowe[11] oraz domki letniskowe[12].

Po jeziorze kursują statki pasażerskie Żeglugi Augustowskiej[13], odbywają się też rejsy gondolami[14] oraz katamaranem[15]. Wzdłuż brzegu jeziora przebiega niebieski szlak rowerowy rzeki Rospudy[16]. Jezioro jest też końcowym punktem szlaku kajakowego rzeki Rospudy[17].

Przypisy | edytuj kod

  1. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: Augustów. Monografia historyczna. Augustów: Urząd Miejski w Augustowie, 2007, s. 676. ISBN 978-83-925620-0-9.
  2. Mapa Nadleśnictwa Szczebra. Nadleśnictwo Szczebra. [dostęp 2012-03-02].
  3. a b c Maria Biolik: Namen der stehenden Gewässer im Zuflußgebiet der oberen Narew. s. 205-206.
  4. a b Jezioro Necko i Rospuda. Gospodarstwo Rybackie PZW Suwałki. [dostęp 2012-03-02].
  5. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red.). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 295. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2012-03-01].
  6. OCK Puszcza i Jeziora Augustowskie. Zielone Wrota. Podlaski Portal Przyrodniczo-Turystyczny. [dostęp 2012-03-02].
  7. OCK Dolina Rospudy. Zielone Wrota. Podlaski Portal Przyrodniczo-Turystyczny. [dostęp 2012-03-02].
  8. Uchwała nr 68/XI/07 Rady Powiatu w Augustowie z dnia 11 września 2007 r. w sprawie ograniczenia żeglugi jednostek pływających o napędzie spalinowym na określonych jeziorach powiatu augustowskiego.. Samorząd Powiatu Augustowskiego. [dostęp 2012-03-02].
  9. Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Nr 8/2005 z dnia 6 grudnia 2005 r.. Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego, nr 6, 6 stycznia 2006 r.. [dostęp 2012-03-02].
  10. Ośrodek Wczasowy Klonownica. [dostęp 2012-03-06].
  11. Pola namiotowe. Augustow.eu. [dostęp 2012-03-06].
  12. Ośrodek Goła Zośka. Wikimapia. [dostęp 2012-03-08].
  13. Opis tras. Żegluga Augustowska. [dostęp 2012-03-04].
  14. Rejsy gondolami Augustów. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe POSEJDON. [dostęp 2012-03-06].
  15. Rejsy katamaranem. Augustow.eu. [dostęp 2012-03-0].
  16. Szlak rowerowy Rzeki Rospudy. Augustow.eu. [dostęp 2012-03-06].
  17. Szlaki kajakowe na Mazurach. Mazury.info.pl. [dostęp 2012-03-06].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rospuda Augustowska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy