Rozejm moskiewski (1944)


Rozejm moskiewski (1944) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rozejm moskiewskirozejm zawarty pomiędzy Finlandią z jednej strony a Związkiem Radzieckim i Wielką Brytanią[a] z drugiej strony 19 września 1944 roku, kończący wojnę kontynuacyjną.

Zawieszenie broni przywróciło postanowienia traktatu moskiewskiego z 1940 roku, z kilkoma modyfikacjami. Ostateczny traktat pokojowy pomiędzy Finlandią a aliantami został podpisany w Paryżu w 1947 roku.

Spis treści

Warunki rozejmu | edytuj kod

Warunki rozejmu były podobne do tych, które uzgodniono w traktacie moskiewskim z 1940 roku: Finlandia została zobowiązana do zrzeczenia się części Karelii i Salli, a także niektórych wysp Zatoki Fińskiej. Ponadto, nowe zawieszenie broni oddawało również miasto Petsamo Związkowi Radzieckiemu, a następnie Finlandia została zmuszona do wydzierżawienia półwyspu Porkkala na okres pięćdziesięciu lat (ostatecznie obszar został zwrócony pod kontrolę rządu fińskiego po odwilży chruszczowowskiej w 1956 roku)[1][2].

Inne warunki rozejmu obejmowały wypłatę przez Finlandię 300 milionów ówczesnych dolarów amerykańskich (4,4 miliarda dolarów według współczesnego przelicznika) na rzecz Związku Radzieckiego w postaci różnych towarów w ciągu sześciu lat jako formę reparacji wojennych[3]. Finlandia zgodziła się również zalegalizować Komunistyczną Partię Finlandii (po dokonaniu pewnych zmian w jej statucie) i zakazać tych partii politycznych, które Związek Radziecki uważał za faszystowskie[4]. Ponadto osoby uważane przez Sowietów za odpowiedzialne za wywołanie wojny musiały zostać aresztowane i postawione przed sądem; najbardziej znanym przypadkiem wykonania tego punktu porozumienia był proces byłego prezydenta Finlandii Risto Ryti[5][6]. Rozejm moskiewski zmusił też Finlandię do wyparcia wojsk niemieckich z jej terytorium, co doprowadziło do rozpoczęcia kampanii wojennej w Laponii[7].

Uwagi | edytuj kod

  1. Aczkolwiek żaden przedstawiciel Zjednoczonego Królestwa nie brał udziału w podpisaniu dokumentu.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b 55 Years Since Return of Porkkala (ang.). Yle yhtiönä, 26.1.2011. [dostęp 2021-03-04].
  2. a b The Porkkala Parenthesis : Discovering traces of the Cold War in Finland (ang.). explorabilia.co.uk, 12.01.2019. [dostęp 2021-03-04].
  3. Jaakko Pihlaja: Last war reparation train crossed Finnish-Soviet border 50 years ago (ang.). Helsingin Sanomat, 3.09.2002. [dostęp 2021-03-04].
  4. Jatkosodasta nykypäivään, [w:] JukkaJ. Nevakivi JukkaJ., Suomen poliittinen historia 1809–2006, Helsinki: WSOY, 2006  (fiń.).
  5. Risto Ryti 1889—1956. 5th President of Finland 19.12.1940—1943 and 1943—1944 (ang.). Suomen presidentit. [dostęp 2021-03-04].
  6. ImmiI. Tallgren ImmiI., Martyrs and Scapegoats of the Nation? The Finnish War-Responsibility Trial, 1945–1946, „Historical Origins of International Criminal Law”, Volume 2, Torkel Opsahl Academic EPublisher, 2014, s. 520, ISBN 978-82-93081-13-5  (ang.).???
  7. Maciej Szopa: Nieproszony sojusznik. Polska Zbrojna, 27.11.2012. [dostęp 2021-03-04].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rozejm moskiewski (1944)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy