Rozumowanie racjonalne


Rozumowanie racjonalne w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rozumowanie racjonalne, „rozważne”, umyślne, świadome, opartym na regułach (ang. rational, deliberative, rule-based) – rodzaj rozumowania, który charakteryzuje się świadomością i kontrolą nad przeprowadzanymi w ramach niego operacjami myślowymi. Z operacjami tymi wiąże się przy tym konieczność podjęcia wysiłku oraz powolność. Niski jest tu również udział afektu (w tym zarówno emocji, jak i uczuć bez emocji).

W ramach rozumowania racjonalnego istnieje możliwość przetwarzania naraz tylko ograniczonej liczby informacji, a samo to rozumowanie operuje na ogólnych regułach, symbolach, słowach i liczbach.

Angażowana jest tu pamięć krótkotrwała, w której znajdują się dane pozyskiwane drogą świadomego zaznajamiania się z nimi (np. poprzez czytanie, uważne słuchanie). Do tej pamięci mogą być też przywołane, drogą przypomnienia ich sobie, informacje znajdujące się w pamięci długotrwałej.

Wnioski postawione za pośrednictwem racjonalnego systemu rozumowania dają się też wytłumaczyć za pomocą zasad logiki i wskazania dowodów (przesłanek), na których są one oparte.

Rozumowanie racjonalne – w porównaniu z rozumowaniem intuicyjnym – ma niedługą historię ewolucyjną i cechuje głównie ludzi[1].

Rozumowanie racjonalne występuje w wielu dziedzinach ludzkiej aktywności, w tym w prawie, gdzie służy ono do wykonywania operacji na ogólnych regułach[2][3].

Przypisy | edytuj kod

  1. Koszowski 2013 ↓, s. 122-126.
  2. Koszowski 2013 ↓, s. 127.
  3. Koszowski 2017 ↓, s. 7.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rozumowanie racjonalne" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy