Rudnik nad Sanem


Na mapach: 50°26′35″N 22°14′53″E/50,443056 22,248056

Rudnik nad Sanem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rudnik nad Sanem (do końca 1997 Rudnik[2]) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem, położone u ujścia rzeki Rudna do Sanu.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickich parafii Trójcy Przenajświętszej oraz Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła należących do dekanatu Rudnik nad Sanem w diecezji sandomierskiej.

30 czerwca 2019 r. miasto miało 6710 mieszkańców[1].

Rzeźba z wikliny Pałac Kultury i Nauki

Rudnik nad Sanem jest ośrodkiem wikliniarstwa w Polsce. Miasto jest lokalnym ośrodkiem usługowym. Funkcjonuje w nim różnorodny przemysł: wyroby wiklinowe i drewniane, chemiczny, konstrukcje stalowe.

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 77 oraz linia kolejowa nr 68 łącząca Lublin z Przeworskiem ze stacją Rudnik.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 36,60 km²[3].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnobrzeskiego.

Rudnik nad Sanem leży w dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski, położony był w województwie sandomierskim[4].

Historia | edytuj kod

Pomnik Ferdynanda Hompescha

Rudnik otrzymał prawa miejskie w 1552 roku. Pod koniec XVI wieku w mieście znajdowały się karczma, dwa młyny, spichlerze usytuowane nad Sanem. W I połowie XVII wieku w mieście powstały cechy: szewski, piekarski i flisacki. Kres rozwoju miasta przyniosły wojny w II połowie XVII wieku. Henryk Sienkiewicz w swoim „Potopie” opisuje bohaterskiego rudniczanina o imieniu Michałko i potyczkę zaskoczonej straży przybocznej króla szwedzkiego Karola X Gustawa z oddziałem kasztelana Stefana Czarnieckiego, która rzeczywiście miała miejsce. W początkach XIX wieku w Rudniku istniały: tartak, garbarnia, karczmy, gorzelnia i dwa spichlerze. Pod koniec XIX wieku ludność miasta zajmowała się rolnictwem, koszykarstwem, rzemiosłem i drobnym handlem. W 1871 roku w Rudniku została założona poczta, a w 1876 roku - Ochotnicza Straż Pożarna. W 1890 wybudowano tartak parowy. W 1900 wybudowano linię kolejową, która wywarła duży wpływ na rozwój miasta.

Podczas I wojny światowej została tu rozegrana bitwa pod Rudnikiem, w wyniku której zabudowa miasta została zniszczona w 75%, a na skwerach, placach i w zbiorowych mogiłach zostało pochowanych 20-30 tys. żołnierzy obu walczących stron. W czasie II wojny światowej, gdy lwowskie oddziały Zgrupowania Zachodniego pod dowództwem kpt. Witolda Szredzkiego „Sulimy” po wykonaniu zadań bojowych planu „Burza”, ruszyły na pomoc powstańczej Warszawie, część tych oddziałów została otoczona, rozbrojona, a oficerowie zostali aresztowani przez oddziały sowieckie. Jednym z tych oddziałów była 6 kompania 26 pp AK, dowodzona przez kpt. Stefana Zakrzewskiego (prawdziwe nazwisko: Zenon Kubski) ps. „Lech”, która została zatrzymana w Rudniku 18 sierpnia 1944[5].

Demografia | edytuj kod

  • Piramida wieku mieszkańców Rudnika nad Sanem w 2014 roku[6].


Zabytki | edytuj kod

Expo 2005 | edytuj kod

Podczas wystawy światowej Expo 2005 rudniccy rzemieślnicy zostali rozsławieni w świecie wykonaniem wiklinowej elewacji polskiego pawilonu[9].

Współpraca międzynarodowa | edytuj kod

Miasta i gminy partnerskie: Gelnica (Słowacja)

Sławni rudniczanie | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (stan w dniu 30.06.2019) (pol.). GUS. [dostęp 2020-02-20].
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz.U. z 1997 r. nr 130, poz. 847.
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  4. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”, r. XLV, red. Marian Zwiercan. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1995, s. 118.
  5. O mieście Rudnik nad Sanem – historia.
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Rudnik_Nad_Sanem, w oparciu o dane GUS.
  7. Rozstrzygnięcie konkursu na kościół w Rudniku nad Sanem, „Architekt” (zeszyt 4), 1923 .
  8. Strona parafii
  9. Wikliniarskie zagłębie.
  10. a b J.J. Chmiel J.J., Krótka historia rodziny Hompeschów .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Rudnik nad Sanem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy