Ryś


Ryś w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ryś[9] (Lynx) – rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny kotów (Felinae) w rodzinie kotowatych (Felidae). Dawniej zwany ostrowidzem.

Występowanie | edytuj kod

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w lasach Eurazji i Ameryki Północnej[10].

Charakterystyka | edytuj kod

Długość ciała 65–110 cm, długość ogona 5–23 cm; masa ciała 5–30 kg[11]. Są to zwierzęta średniej wielkości, o uszach zaokrąglonych, zakończonych pędzelkami ciemnych, najczęściej czarnych włosów. Ciało rysia jest zakończone krótkim ogonem.

Systematyka | edytuj kod

Etymologia | edytuj kod

Nazwa rodzajowa pochodzi od greckiego słowa λυνξ lynx, λυνκος lynkos – „ryś”[12].

Podział systematyczny | edytuj kod

Do rodzaju należą następujące gatunki[9][10]:

Rodzaj Lynx prawdopodobnie dzieli swój klad z rodzajami Puma, Prionailurus i Felis. Lynx pierwszy oddzielił się od głównej linii rozwojowej[13].

Uwagi | edytuj kod

  1. Greckie Λυγκεύς Lynkeús, Λυγκέας Lynkéas – w mitologii greckiej jeden z Argonautów słynący z bystrego wzroku.
  2. a b Inny wariant pisowni nazwy Lynx.
  3. Zdrobnienie łacińskiego pardus – „lampart, pantera”.
  4. Łacińskie określenie odnoszące się do jelenia; lupus cemarius – termin używany przez Pliniusza na określenie rysia.
  5. Greckie ευ eu – „typowy”; rodzaj Cervaria J. E. Gray, 1867.

Przypisy | edytuj kod

  1. Lynx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. R. Kerr: Class I. Mammalia. W: C. Linneaus: The animal kingdom, or zoological system, of the celebrated Sir Charles Linnæus. containing a complete systematic description, arrangement, and nomenclature, of all the known species and varieties of the mammalia, or animals which give suck to their young. Edynburg: Printed for A. Strahan, and T. Cadell, London, and W. Creech, 1792, s. 155. (ang.)
  3. J.E. Gray. „London Medical Repository”. 15, s. 302, 1821 (ang.). 
  4. J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 339, 1825 (ang.). 
  5. J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt : Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 57. (niem.)
  6. 16 Mammalia. W: W. Jardine: The naturalist's library. Edynburg: W. H. Lizars, 1834, s. 274. (ang.)
  7. J.E. Gray. Notes on the Skulls of the Cats (Felidæ). „Proceedings of the Zoological Society of London”, s. 276, 1867 (ang.). 
  8. T.S. Palmer. Some new Generic names of Mammals. „Science”. New Series. 17, s. 873, 1903 (ang.). 
  9. a b Systematyka i nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 136-137. ISBN 978-83-88147-15-9.
  10. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Lynx. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-06-28]
  11. M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 149–151. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 390, seria: North American Fauna. (ang.)
  13. Warren E.W.E. Johnson Warren E.W.E. i inni, The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment, „Science”, 311 (5757), 2006, s. 73–77, DOI10.1126/science.1122277  (ang.).

Bibliografia | edytuj kod

  • Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
Kontrola autorytatywna (takson):
Na podstawie artykułu: "Ryś" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy