Rząd Tadeusza Mazowieckiego


Rząd Tadeusza Mazowieckiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rząd Tadeusza MazowieckiegoRada Ministrów pod kierownictwem premiera Tadeusza Mazowieckiego, powołany przez Sejm 12 września 1989 i zastąpiony przez rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego na początku 1991 roku.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Ustalenia Okrągłego Stołu nie przewidywały powołania rządu przez NSZZ „Solidarność”[1]. Postulat taki został rozpowszechniony później, w artykule Adama Michnika Wasz prezydent, nasz premier z 3 lipca 1989, w reakcji na miażdżące zwycięstwo opozycji w pierwszych wolnych wyborach.

W sierpniu 1989 doszło do nieudanej próby stworzenia rządu przez Czesława Kiszczaka w ramach dotychczasowej koalicji PZPR-ZSL-SD, ewentualnie rozszerzonej o Solidarność. Na udziale tej ostatniej w nowym rządzie zależało dotychczasowym władzom ze względu na chęć podzielania się odpowiedzialnością za kosztowne społecznie reformy. Solidarności trudno było zaś po de facto wygranych przez nią czerwcowych wyborach zawrzeć otwartą koalicję z PZPR.

Nowa perspektywa powołania rządu pojawiła się w dniu 17 sierpnia 1989, gdy Lech Wałęsa wraz z Romanem Malinowskim i Jerzym Jóźwiakiem ogłosili publicznie przed Pałacem Myślewickim zawiązanie koalicji Solidarności z ZSL i SD. Wcześniej tego samego dnia przedstawiciele trzech umawiających się stron spotkali się w Belwederze z prezydentem Wojciechem Jaruzelskim i ustępującym premierem Czesławem Kiszczakiem, którzy poparli zawarcie nowej koalicji. PZPR formalnie nie weszła w jej skład, ale poparła jej idee i zagwarantowała dla siebie teki ministrów spraw wewnętrznych oraz obrony, a następnie głosowała w Sejmie za kandydaturą Tadeusza Mazowieckiego na premiera i przedstawionym przez niego składem Rady Ministrów. W efekcie pozostająca teoretycznie poza koalicją rządową PZPR uzyskała w nowym rządzie cztery teki ministerialne, a więc więcej niż wchodzące w skład koalicji SD oraz tyle samo, co uczestniczące w niej ZSL.

24 sierpnia 1989 na wniosek prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego Sejm PRL X kadencji (tzw. Sejm kontraktowy) wybrał na premiera Tadeusza Mazowieckiego (za głosowało 378 posłów, 4 było przeciwko, a 41 wstrzymało się od głosu[2]), powierzając mu misję tworzenia nowego rządu. W głosowaniu 12 września 1989 zatwierdzającym pierwotny skład Rady Ministrów udział wzięło 415 posłów, z których 402 poparło nowy gabinet, zaś 13 wstrzymało się od głosu. Głosów przeciwnych nie oddano.

Rząd Tadeusza Mazowieckiego złożył dymisję 25 listopada 1990, nazajutrz po porażce Tadeusza Mazowieckiego w wyborach prezydenckich. Sejm przyjął dymisję rządu 14 grudnia 1990. 22 grudnia 1990 zakończył działalność ostatni rząd emigracyjny, który uznał rząd Tadeusza Mazowieckiego za prawowity rząd Polski. Rada Ministrów pełniła swoje obowiązki do czasu powołania rządu Jana Krzysztofa Bieleckiego 12 stycznia 1991, a sam premier Tadeusz Mazowiecki do 4 stycznia 1991, kiedy to Sejm powołał na premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego i powierzył mu misję tworzenia nowego gabinetu.

Rada Ministrów Tadeusza Mazowieckiego (1989–1991) | edytuj kod

W dniu zaprzysiężenia 12 września 1989 | edytuj kod

Zmiany w składzie Rady Ministrów | edytuj kod

 Osobny artykuł: Kalendarium rządu Tadeusza Mazowieckiego.
  • 16 grudnia 1989
    • Przekształcenie:
      • Ministerstwo Transportu, Żeglugi i Łączności przekształcono w Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej.
  • 20 grudnia 1989
    • Odwołanie:
      • Marka Kucharskiego z urzędu ministra-członka Rady Ministrów (powołany na ten urząd 12 września 1989).
    • Powołanie:
  • 1 stycznia 1990
    • Przekształcenie:
      • Ministerstwo Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych przekształcono w Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
      • Ministerstwo Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa przekształcono w Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
  • 6 lipca 1990
    • Odwołanie:
      • Czesława Janickiego z urzędów wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej (powołany na te urzędy 12 września 1989).
      • Czesława Kiszczaka z urzędów wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra spraw wewnętrznych (powołany na te urzędy 12 września 1989).
      • Floriana Siwickiego z urzędu ministra obrony narodowej (powołany na ten urząd 12 września 1989).
      • Franciszka Wielądka z urzędu ministra transportu i gospodarki morskiej (powołany na ten urząd 12 września 1989).
    • Powołanie:
  • 14 września 1990
  • 12 października 1990
    • Odwołanie:
      • Aleksandra Halla z urzędu ministra-członka Rady Ministrów (powołany na ten urząd 12 września 1989).

Uwagi | edytuj kod

  1. Główną siłą polityczną w rządzie była niepartyjna Solidarność.
  2. Do 1 stycznia 1990 minister rolnictwa, gospodarki żywnościowej i leśnictwa (Dz.U. z 1989 r. nr 73, poz. 434).
  3. Do 1 stycznia 1990 minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (Dz.U. z 1989 r. nr 73, poz. 433).
  4. Do 16 grudnia 1989 minister transportu, żeglugi i łączności (Dz.U. z 1989 r. nr 67, poz. 407).

Przypisy | edytuj kod

  1. „Wasz Prezydent, nasz Premier”, czyli koniec Okrągłego Stołu. wp.pl, 6 lutego 2004.
  2. Kalendarium wydarzeń III RP w: Aleksander Hall, Osobista historia III Rzeczypospolitej, wyd. Rosner & Wspólnicy, Warszawa 2011, s. 424.
  3. M.P. z 1989 r. nr 30, poz. 224
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa M.P. z 1989 r. nr 32, poz. 243
  5. a b M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 209
  6. a b M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 210
  7. M.P. z 1990 r. nr 39, poz. 307
  8. a b M.P. z 1989 r. nr 43, poz. 344
  9. M.P. z 1990 r. nr 34, poz. 271
  10. M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 211
  11. M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 212
  12. M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 213
  13. M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 214
  14. M.P. z 1990 r. nr 27, poz. 215
  15. M.P. z 1990 r. nr 34, poz. 270
  16. M.P. z 1990 r. nr 34, poz. 269
  17. M.P. z 1990 r. nr 34, poz. 272

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rząd Tadeusza Mazowieckiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy