Rzut karny (rugby league)


Rzut karny (rugby league) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rzut karny (ang. penalty kick) – jeden ze stałych fragmentów gry w rugby league dyktowany przez sędziego w przypadku popełnienia przez zawodnika jednej z drużyn przewinienia opisanego w przepisach gry. Bezpośrednie uderzenie na bramkę – jeden ze sposobów wykonania rzutu karnego – stanowi także metodę zdobywania punktów w trakcie meczu.

Spis treści

Okoliczności przyznania rzutu karnego | edytuj kod

Zawodnik przygotowujący się do oddania kopu z ziemi (place kick) Kopnięcie piłki ustawionej na podstawce

Rzut karny przyznawany jest przez sędziego jednej z drużyn w przypadku popełnienia przez zawodników drużyny przeciwnej przewinienia, niezależnie miejsca zdarzenia na boisku. Przepisy gry wymieniają wprost katalog zachowań, które skutkują podyktowaniem rzutu karnego. Są to[1][2]:

  • podłożenie nogi celem spowodowania upadku rywala, kopanie go lub uderzanie ręką[3],
  • celowe, nierozważne lub nieostrożne uderzenie rywala w głowę lub szyję w trakcie szarży lub jej próby[3],
  • atak na znajdującego się na murawie rywala, gdy pierwszy kontakt z nim następuje za pośrednictwem kolan[3],
  • zastosowanie niebezpiecznego rzutu w trakcie szarży (domniemywa się niebezpieczny charakter rzutu, gdy szarżowany gracz ląduje na głowie lub szyi),
  • umyślne naruszanie zasad gry mające charakter powtarzający się,
  • używanie wulgarnego lub nieprzyzwoitego słownictwa[3],
  • podważanie decyzji sędziego lub sędziego bocznego,
  • samowolny powrót na boisko bo jego tymczasowym opuszczeniu i pozostawaniu poza grą,
  • zachowanie sprzeczne z duchem gry, np. celowe opóźnianie gry,
  • umyślne przeszkadzanie w grze przeciwnikowi, który nie znajduje się w posiadaniu piłki (ang. obstruction)[4], w tym spóźniona szarża na zawodnika kopiącego piłkę,
  • atak w trakcie szarży przy wykorzystaniu barku lub ramienia bez próby złapania rywala (ang. shoulder charge)[5][6].

W australijskich rozgrywkach National Rugby League (NRL) wprost zabronione jest także:

  • stosowanie jakiegokolwiek zbędnego nacisku czy wykręcania stawów, w tym: uciskanie krtani (ang. grapple), dociskanie brody powalonego zawodnika do jego korpusu (ang. crusher tackle) czy stosowanie z dużą siłą dźwigni wobec stawu ramiennego (ang. chicken wing),
  • atak na nogi poniżej ud w stosunku do rywala powstrzymywanego przez co najmniej dwóch innych obrońców[2].

Prócz tego rzut karny stanowi sankcję w stosunku do szeregu innych przewinień wymienionych w różnych rozdziałach przepisów gry. Wśród nich znalazły się m.in: celowe podanie lub upuszczenie piłki do przodu[7][8], wyrwanie piłki podczas szarży w sytuacji, w której zawodnik znajdujący się w jej posiadaniu atakowany jest przez dwóch obrońców[9][10] czy utrudnianie wznowienia gry poprzez play-the-ball[11][12].

W wyjątkowych okolicznościach, kiedy drużyna przeciw której popełniono przewinienie, uzyskała jednak na skutek akcji wyraźną korzyść faktyczną, sędzia powinien zezwolić na kontynuowanie gry poprzez zastosowanie przywileju korzyści[13][14].

Sposoby wykonania rzutu karnego | edytuj kod

Szybkie wznowienie gry (tap kick)

Rzut karny wykonywany jest z miejsca wskazanego przez sędziego („znak”, ang. mark), które generalnie zbieżne jest z miejscem popełnionego przewinienia[13][14]. Gdy następuje ono poza linią boczną, „znak” wyznacza się na polu gry na wysokości przewinienia a w odległości 10 metrów od linii bocznej[13][14]. Podobnie w przypadku przewinienia popełnionego w polu punktowym „znak” wyznacza się na polu gry na szerokości przewinienia, w odległości 10 metrów od linii punktowej[15][16]. Gdy przewinienie popełniane jest przeciwko zawodnikowi kopiącemu piłkę, „znak” wskazuje się w miejscu, gdzie kopnięta piłka spadła lub została złapana na polu gry, a jeżeli nastąpiło to za linią boczną lub linią punktową, odpowiednio po przeniesieniu piłki 10 metrów na pole gry, licząc od punktu przekroczenia danej linii[13][14].

Co do zasady rzut karny wykonywany jest poprzez dowolne kopnięcie piłki. Przepisy gry wskazują w tym miejscu następujące możliwości: kopnięcie piłki rzuconej – przed jej zetknięciem się z ziemią (ang. punting), rzuconej – bezpośrednio po zetknięciu z ziemią („kop po koźle”, ang. drop kicking) czy ustawionej na ziemi np. na specjalnej podstawce (ang. place kicking)[17][18]. Zawodnik wykonujący kop z rzutu karnego może do niego przystąpić w każdym punkcie znajdującym się na linii – równoległej do linii bocznej – ciągnącej się od „znaku” do pola punktowego własnej drużyny[17][18]. W momencie wykonywania rzutu karnego wszyscy zawodnicy drużyny atakującej powinni znajdować się za piłką, podczas gdy wszyscy przeciwnicy muszą odsunąć się od piłki o 10 metrów w kierunku własnego pola punktowego[17][18]. W razie popełniania przez drużynę bez piłki dalszych przewinień, sędzia może jednorazowo przesunąć „znak” o 10 metrów w kierunku pola punktowego drużyny broniącej[13][14].

Niezależnie od techniki samego kopu, rzuty karne w rugby league można podzielić na kilka dalszych kategorii z uwagi na sposób rozegrania piłki. Pierwszym z nich jest bezpośrednie uderzenie na bramkę. W razie powodzenia (po kopnięciu, piłka nie dotykając żadnego z zawodników, przejść musi ponad poprzeczką oraz pomiędzy słupami[a]) drużyna wykonująca rzut karny otrzymuje dwa punkty[21][22]. Dopuszczalne jest kopanie na bramkę poprzez kop z ziemi lub po koźle[21][22], choć w praktyce nie spotyka się rzutów karnych wykonywanych poprzez „drop kick” z uwagi na ich większą trudność[23]. Kopanie na bramkę niedozwolone jest w jednym z wariantów rzutu karnego, „karnym odmiennym” (ang. differential penalty) przyznawanym za przewinienia techniczne popełnione podczas formacji młyna inne niż używanie wulgarnego lub nieprzyzwoitego słownictwa[13].

Popularnym sposobem wykonywania rzutów karnych jest kopanie piłki bezpośrednio w aut. Po takim zagraniu drużynie atakującej przyznawany jest rzut wolny w odległości 10 metrów od linii bocznej na wysokości miejsca, w którym piłka opuściła pole gry, choć nie bliżej niż 10 metrów od pola punktowego drużyny rywali[24][25]. W przeciwieństwie do rugby union, gdzie w takim przypadku nie jest dozwolone kopanie piłki ustawionej na ziemi[26], zasady gry w rugby league nie przewidują ograniczeń w zakresie sposobu wykonywania kopnięcia w aut[13][14].

Jako że za kopnięcie poczytuje się każdy kontakt piłki z nogą zawodnika poniżej kolana (z wyjątkiem pięty)[27], to choć możliwość taka nie została jednoznacznie uregulowana w przepisach gry, w praktyce dopuszcza się także szybkie jej rozpoczęcie. Polega ono na przyłożeniu piłki do uniesionej stopy (ang. tap, także tap kick czy quick tap; dosłownie „stuknięcie”), co zastępuje faktyczne kopnięcie piłki[28][b]. Możliwość taka jest jednak obłożona dodatkowymi obwarowaniami. W australijskich rozgrywkach NRL zgodnie z ogólnymi zasadami wznowienie musi nastąpić we wskazanym przez sędziego miejscu „znaku”, a żaden z zawodników drużyny atakującej nie może znajdować się na pozycji spalonej (przed piłką)[29]. Ponadto szybki rzut karny nie może być wykonany gdy „znak” został przesunięty przez arbitra w kierunku pola punktowego drużyny broniącej bądź gdy przypada w odległości do 10 metrów od jej linii punktowej. Niedopuszczalne jest także szybkie rozpoczęcie gry, gdy sędzia upomina lub poucza jednego z zawodników oraz gdy przewinienie, za które rzut karny został podyktowany, wynikało z niecofnięcia się po szarży o wymagane 10 metrów[30][29][31]. W przypadku szybkiego rozpoczęcia gry możliwa jest sytuacja, w której rywale nie zdążą cofnąć się o przepisowe 10 metrów. Jednak nie popełniają oni wówczas przewinienia, o ile umyślnie nie utrudniają drużynie przy piłce rozegrania akcji w sposób czy to czynny, czy też bierny[17][18].

Z uwagi na fakt, że zgodnie z przepisami rzut karny może być rozwiązany poprzez dowolne kopnięcie piłki, teoretycznie możliwe jest także uderzenie jej w taki sposób, że ta pozostanie w grze[17][18]. Biorąc jednak pod uwagę, że reguły rugby league w takich okolicznościach nie przyznają drużynie atakującej żadnej dalszej korzyści[32][33], zagranie takie stanowiłoby w istocie (podobnie jak analogiczne kopnięcie w grze otwartej) oddanie piłki drużynie przeciwnej podczas pierwszej z sześciu dozwolonych faz gry[34][35]. Dlatego też w praktyce kopy takie nie są stosowane, za wyjątkiem nieudanych, zbyt krótkich kopnięć w aut, które traktowane są jako błąd własny drużyny atakującej[36][37].

Sygnalizacja sędziego | edytuj kod

Arbiter sygnalizujący przyznanie rzutu karnego

Przyznając rzut karny, sędzia daje sygnał gwizdkiem, jednocześnie odpowiednim gestem objaśniając rodzaj popełnionego przewinienia, a następnie wskazuje przekraczającego przepisy zawodnika. Bezpośrednio później arbiter zwraca się w kierunku drużyny, przeciwko której popełniono przewinienie i podnosi ku niej wyciągniętą rękę z dłonią nieco powyżej linii ramion ułożoną pod kątem prostym w stosunku do ziemi[38][39][40]. W przypadku „rzutu karnego odmiennego” (differential penalty) sędzia natychmiast po zakomunikowaniu rzutu karnego podnosi rękę pionowo do góry. Cała sygnalizacja powtarzana jest dwukrotnie, co powinno nastąpić w sposób płynny[38][39].

W przypadku gdy drużyna atakująca zdecyduje się kopać z rzutu karnego na bramkę, w razie powodzenia sędziowie liniowi ustawieni za słupami podnoszą swoje chorągiewki, a sędzia główny wznosi dłoń ponad głowę. Jeżeli natomiast uderzenie okaże się niecelne, arbiter główny może nakazać kontynuowanie gry poprzez okrężny ruch rękoma na wysokości klatki piersiowej z dłońmi skierowanymi od siebie. W tej samej sytuacji sędziowie liniowi machają chorągiewką przed sobą i poniżej pasa. Jeżeli dodatkowo po kopnięciu piłka przekroczyła linię końcową boiska, czubkiem chorągiewki powinni następnie dotknąć ziemi[41][42].

Jeżeli drużyna wykonująca kop zdecydowała się na przeniesienie piłki w aut, właściwy sędzia liniowy powinien wznieść chorągiewkę i stanąć w miejscu, w którym piłka opuściła pole gry[43][44].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Na okoliczność kopu na bramkę przyjmuje się, że słupy rozciągają się w górę w nieskończoność[19][20].
  2. Analogiczne zagranie w rugby union wymaga wyraźnego wypuszczenia piłki z rąk, by można ją było kopnąć a następnie ponownie złapać[26].

Przypisy | edytuj kod

  1. International Laws… ↓, s. 39.
  2. a b Rugby League Laws… ↓, s. 38.
  3. a b c d Foul and dangerous play, BBC Sport [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-05]  (ang.).
  4. Laws of the Game: Obstruction, National Rugby League, 7 marca 2013 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-14]  (ang.).
  5. Laws of the Game: Shoulder Charge, National Rugby League, 7 marca 2013 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-14]  (ang.).
  6. NRL statement on shoulder charge, National Rugby League, 4 lutego 2017 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-27]  (ang.).
  7. International Laws… ↓, s. 23.
  8. Rugby League Laws… ↓, s. 22.
  9. International Laws… ↓, s. 27.
  10. Rugby League Laws… ↓, s. 26.
  11. International Laws… ↓, s. 25.
  12. Rugby League Laws… ↓, s. 13, 24.
  13. a b c d e f g International Laws… ↓, s. 34.
  14. a b c d e f Rugby League Laws… ↓, s. 33.
  15. International Laws… ↓, s. 34, 36.
  16. Rugby League Laws… ↓, s. 33, 35.
  17. a b c d e International Laws… ↓, s. 35.
  18. a b c d e Rugby League Laws… ↓, s. 34.
  19. International Laws… ↓, s. 14.
  20. Rugby League Laws… ↓, s. 13.
  21. a b International Laws… ↓, s. 13.
  22. a b Rugby League Laws… ↓, s. 12.
  23. PeterP. Sevara PeterP., jr., Drop kick penalties are allowed, „Post Courier”, 12 kwietnia 2016 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-07]  (ang.).
  24. International Laws… ↓, s. 21, 35.
  25. Rugby League Laws… ↓, s. 21, 34.
  26. a b Laws of the game Rugby Union, World Rugby, 2018, s. 105 [dostęp 2018-11-14]  (ang.).
  27. International Laws… ↓, s. 6.
  28. The New Zealand Rugby League Laws of the Game, Canterbury Rugby League, New Zealand Rugby League, s. 47 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-11]  (ang.).
  29. a b NRL Laws & Interpretations 2018, National Rugby League, 2018, s. 12 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-20]  (ang.).
  30. Rugby League Laws… ↓, s. 64.
  31. NZRL coaching match officials guidelines 2016, New Zealand Rugby League, s. 18 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-04]  (ang.).
  32. International Laws… ↓, s. 34–36.
  33. Rugby League Laws… ↓, s. 33–35.
  34. International Laws… ↓, s. 26.
  35. Rugby League Laws… ↓, s. 25.
  36. Cowboys coach frustrated by error count, ABC News, 15 marca 2004 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-27]  (ang.).
  37. Wigan cut down Bradford with the help of a Liam Farrell hat-trick, „The Guardian”, 14 kwietnia 2013 [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-14]  (ang.).
  38. a b International Laws… ↓, s. 44, 47.
  39. a b Rugby League Laws… ↓, s. 43, 46.
  40. Penalty/dissent, BBC Sport [dostęp 2018-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2011-02-11]  (ang.).
  41. International Laws… ↓, s. 16, 47.
  42. Rugby League Laws… ↓, s. 15, 46, 49.
  43. International Laws… ↓, s. 50.
  44. Rugby League Laws… ↓, s. 49.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rzut karny (rugby league)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy