Sławków (województwo śląskie)


Na mapach: 50°17′57,9480″N 19°23′22,8120″E/50,299430 19,389670

Sławków (województwo śląskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sławków – miasto w województwie śląskim, w powiecie będzińskim. Sławków położony jest w Zagłębiu Dąbrowskim, na wschodzie dawnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, a dziś Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Do 1954 r. miejscowość była siedzibą gminy Sławków. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa katowickiego.

Spis treści

Przynależność administracyjna | edytuj kod

Budynek Urzędu Miasta w Sławkowie przy ulicy Łosińskiej Plan Sławkowa

Był miastem biskupstwa krakowskiego w województwie i powiecie krakowskim[3]. W latach 1999–2001 Sławków należał do powiatu olkuskiego w woj. małopolskim. 1 stycznia 2002 r. przyłączono gminę Sławków do powiatu będzińskiego w województwie śląskim. Gmina stanowi obecnie jego eksklawę, oddzieloną od reszty powiatu obszarami powiatów grodzkich Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec.

Sławków objęty jest obszarem właściwości sądu rejonowego w Dąbrowie Górniczej[4], w tym również w sprawach wieczystoksięgowych. Prokuratura rejonowa w Dąbrowie Górniczej[5].

Środowisko naturalne | edytuj kod

Położenie | edytuj kod

Położenie matematyczno-geograficzne Sławkowa wyznaczone jest współrzędnymi[6]: 50°19′ szerokości geograficznej północnej i 19°23′30″ długości geograficznej wschodniej. Współrzędne te oznaczają, że Sławków jest oddalony o 5575 km na północ od równika i 4427 km na południe od bieguna północnego. Południkowa rozciągłość gminy wynosi 7,5 km, a jej rozciągłość równoleżnikowa 9,5 km. Najbardziej na północ wysunięty punkt gminy znajduje się za Wielką Górą (50°19′45″N), a na południe koło Piernikarki nad Białą Przemszą (50°15′30″N). Najbardziej zachodni kraniec gminy leży za Garbierzami (19°17′E), a wschodni przy rozgałęzieniu drogi Bolesław-Sławków do Krzykawki (19°24′50″E).

Odległości od miast regionu i Polski[7]:

Sławków położony jest na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, we wschodniej części Wyżyny Śląskiej, w obrębie dwóch mezoregionów: Garbu Tarnogórskiego oraz Pagórów Jaworznickich. Przez teren gminy przepływa rzeka Biała Przemsza. Terytorium gminy Sławków uznawane jest za wyżynne, choć w rzeczywistości tylko około połowy jej powierzchni leży powyżej 300 m n.p.m., a zasadniczo odmiennie ukształtowane są północna – wyżynna i południowa – nizinna część gminy. Bezwzględne wysokości tego terytorium mieszczą się w przedziale pomiędzy 263 a 368,2 m n.p.m. Najniższe miejsce znajduje się na południu, koło Piernikarki nad Białą Przemszą, a najwyższe wzniesienie, Wielka Góra, usytuowane jest za bocznicami stacji kolejowej Dąbrowa Górnicza Towarowa, przy północnej granicy gminy. Drugim pod względem wysokości wzniesieniem jest Gieraska (340 m n.p.m.).

Sławków graniczy w woj. śląskim z powiatami grodzkimi Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec i Jaworzno, natomiast w woj. małopolskim z gminą miejską Bukowno i wiejską Bolesław, wchodzącymi w skład powiatu olkuskiego.

Oprócz historycznego miasta, nazywanego obecnie centrum i zlokalizowanego wokół rynku, w skład gminy Sławków wchodzi 25 mniejszych jednostek osadniczych: Burki, Ciołkowizna, Dębniki, Dębowa Góra, Garbierze, Groniec, Kolonia Chwaliboskie, Kołdaczka, Komora, Korzeniec, Kozibrodek, Kozioł koło Sławkowa, Kozioł koło Strzemieszyc, Michałów, Miedawa, Niwa, Niwka, Piasek, Piernikarka, Ryszka, Zagrody, Stawki, Trzewiczek, Walcownia i Zagródki oraz Osiedle PCK.

Miasto stanowi 5,95% powierzchni powiatu.

Przyroda | edytuj kod

Biała Przemsza w Sławkowie

W szacie roślinnej Sławkowa dominują gatunki segetalne oraz ruderalne stanowiące łącznie ok. 60% flory lokalnej. Dużym walorem przyrodniczym jest stanowisko mieczyka drobnokwiatowego, uważanego do niedawna za gatunek wymarły w Polsce[9].

Lesistość miasta wynosi 35%, o przeszło 6% przewyższając średnią krajową. Powierzchnia leśna w granicach administracyjnych Sławkowa obejmuje 1235 ha lasów i 44 ha gruntów leśnych. Koncentrujące się w południowej części miasta lasy, to w 90% siedliska borów, głównie boru świeżego. Około 10% zajmują siedliska lasów mieszanych, a 0,5% olsu. W wyniku realizacji inwestycji związanych z budową Huty Katowice oraz rozbudową Zakładu Przygotowania Rud w Burkach, sławkowski kompleks leśny rozczłonkowany został na wiele części przedzielonych szlakami kolejowymi. Lasy Sławkowa zaliczane są do II strefy średnich zagrożeń przemysłowych. Z powodu zanieczyszczeń przemysłowych znaczna część drzewostanów do niedawna wykazywała zahamowanie przyrostu, objawy przebarwienia aparatu asymilacyjnego i przerzedzenia koron. Obecnie stan drzew wyraźnie się poprawia. 67,1% powierzchni lasów sławkowskich (829 ha) jest własnością Wspólnoty Leśnej w Sławkowie, 21,7% (268 ha) to lasy państwowe nadzorowane przez Nadleśnictwo Chrzanów, a 11,2% (138 ha) to lasy indywidualnych właścicieli.

Demografia | edytuj kod

Struktura demograficzna mieszkańców Sławkowa według danych z 31 grudnia 2007 r.[8]:

Rozwój demograficzny Sławkowa[10][11][12][13][14][15]

Piramida wieku mieszkańców Sławkowa w 2014 r.[2]:

Nazwa miasta | edytuj kod

Sławków w granicach Korony Królestwa Polskiego jako Slawkow na mapie Wacława Grodzieckiego wydanej w 1592 roku.

Geneza nazwy | edytuj kod

Nazwa miasta pochodzi od legendarnego rycerza o imieniu Sławko, który założyć miał osadę dającą początek dzisiejszemu miastu. Nazwa Sławków jest przymiotnikiem dzierżawczym w odmianie krótkiej od imienia Sławko/Sławek i oznacza „osadę Sławka”[16].

Nazwa miasta w innych językach | edytuj kod

W pisanych po łacinie dokumentach średniowiecznych Sławków określany jest jako Slavcow[17], Zlaucow[18], Zlaucovia[19] oraz Slacovia[20]. Na mapie Helwiga z 1561 r.[21], podobnie jak na panoramie trzech miast – Sławkowa, Olkusza i Będzina – wykonanej w XVI w. przez nieznanego ucznia Hansa Dürera[22], Sławków nosi niemiecką nazwę Schlaca. W XVIII w. miasto wzmiankowane jest w publikacjach obcojęzycznych jako Schlacka[23] lub Schlaka[24] oraz Slawkow[25]. Funkcjonująca nieoficjalnie w czasie okupacji hitlerowskiej niemiecka nazistowska nazwa Schlockau opierała się na propozycji wysuniętej przez Waltera Krause w artykule pod tytułem Slawkows alter Name[26]. W języku hebrajskim nazwa Sławków zapisywana jest jako סלאוקוב. Oficjalna rosyjska nazwa miasta i stacji kolejowej Iwangorodzko-Dąbrowskiej Drogi Żelaznej w okresie Królestwa Polskiego zapisywana była jako Славковъ[27]. Obecnie jest ona zapisywana zgodnie z brzmieniem fonetycznym jako Славкув[28].

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Historia Sławkowa. Pozostałości zamku biskupiego w Sławkowie

Odkrycia archeologiczne uprawdopodabniają istnienie na wzgórzu sławkowskim przedchrześcijańskiego grodu być może już w VIII w. W epoce wczesnopiastowskiej położona w pobliżu grodu osada przedlokacyjna (stary Sławków) stanowiła centrum zagłębia kruszcowego. Nie wiadomo dokładnie kiedy osada i gród przeszły (wraz z całą kasztelanią sławkowską) pod zwierzchność biskupów krakowskich. Po raz pierwszy Sławków wymieniony został w źródłach pisanych jako osada biskupia w 1220 r., kiedy biskup Iwo Odrowąż uposażył dochodami z karczm sławkowskich klasztor św. Ducha w Prądniku pod Krakowem. Natomiast pierwszy pisemny dokument nazywający Sławków miastem pochodzi z 1286 r. Wobec zaginięcia aktu lokacyjnego rok ten przyjęto umownie jako datę uzyskania praw miejskich, choć najprawdopodobniej miasto lokowane było na prawie niemieckim już kilka dziesięcioleci wcześniej. Na początku lat 80. XIII w. biskup Paweł z Przemankowa wzniósł tu zamek biskupi.

Panorama Sławkowa w XVI w.

Dzięki występowaniu na terenie miasta złóż ołowiu i srebra oraz dzięki usytuowaniu na szlaku handlowym z Krakowa do Wrocławia (Via Regia) miasto przeżyło do XIII w. okres swego szczytowego rozwoju. Wyczerpywanie się złóż kruszcowych i zaangażowanie mieszczan po stronie biskupa Jana Muskaty w walce z Władysławem Łokietkiem doprowadziły w XIV w. do utraty pierwotnego znaczenia i do szybkiego upadku miasta. W XV w. miasto przeżyło szereg najazdów (1433, 1434, 1455) oraz wielki pożar, który je zniszczył prawie całkowicie (1498). W XVI w. nastąpiło odrodzenie górnictwa kruszcowego, jednak wskutek wyczerpania się złóż Sławków stawał się powoli miastem rolniczym. Do końca okresu przedrozbiorowego pozostawał centrum administracyjnym dóbr biskupich klucza (starostwa) sławkowskiego. Miasto często błędnie kojarzone bywa z biskupim księstwem siewierskim, do którego nigdy nie należało. Pod koniec XVIII w. stanowiło znaczący ośrodek produkcji włókienniczej.

Rynek sławkowski w 1919 r.

W wyniku III rozbioru Polski weszło w skład Królestwa Prus (Nowy Śląsk, 1795–1806), a następnie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego. Od początku lat 20. XIX w. nastąpił rozwój górnictwa galmanu (kopalnie „Leonidas” i „Kozioł”). W latach 1826–1888 funkcjonowała nad Białą Przemszą rządowa walcownia metali (Zakład Walcowni i Giserni pod Sławkowem). W latach 30. XIX w. miasto połączone zostało drogą bitą z Będzinem, Dąbrową Górniczą i Olkuszem. Po 1866 r. Sławków znalazł się w powiecie olkuskim – na obrzeżach rozwijającego się przemysłowo Zagłębia Dąbrowskiego. W drugiej połowie XIX w. wydobywany był w Sławkowie węgiel kamienny. Ostatnią z małych kopalń sławkowskich – kopalnię węgla kamiennego „Józef” zamknięto w 1923 r. W 1851 r. przemysłowiec pruski J. Zeitler założył fabrykę drutu i wyrobów metalowych, przejętą później przez żydowskich braci Szajn. W 1870 r. Sławków stracił prawa miejskie, które zostały mu wrócone dopiero w 1958 r. W 1885 r. Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska połączyła Sławków z Kielcami i Dąbrową Górniczą, a w 1887 r. również z Sosnowcem. W czasie rewolucji 1905 r. zebranie gminne proklamowało Republikę Sławkowską. W latach 1914–1919 osada znajdowała się pod okupacją austriacką.

Farbyka braci Szajn (ok. 1930)

W okresie II Rzeczypospolitej w granicach woj. kieleckiego, powiat olkuski. Po napadzie Niemiec na Polskę w 1939 r. Sławków włączony został do III Rzeszy w ramach ziemskiego powiatu olkuskiego (Landkreis Ilkenau) rejencji katowickiej. Nieoficjalnie otrzymał niemiecką nazwę Schlockau. W latach 1945–1975 w powiecie olkuskim w woj. krakowskim. W latach 1975–1998 w woj. katowickim. W latach 1977–1984 dzielnica Dąbrowy Górniczej. Od początku lat 50. XX w. rozbudowywano Zakład Przygotowania Rud w Burkach. 31 grudnia 1961 r. do Sławkowa przyłączono obszar zniesionej gromady Niwa[29][30]. W latach 70. XX w. miały miejsce zmiany demograficzne związane z budową pobliskiej Huty Katowice oraz rozbudowa szerokotorowych terminali przeładunkowych. W wyniku reformy administracyjnej 1999 r. miasto przeniesione zostało na krótko (1999–2001) do woj. małopolskiego, gdzie weszło w skład powiatu olkuskiego. Od 2002 r. w powiecie będzińskim w woj. śląskim.

Zabytki i atrakcje turystyczne | edytuj kod

 Osobny artykuł: Muzeum Regionalne w Sławkowie.

Zabytki | edytuj kod


Szlaki turystyczne | edytuj kod

Przez teren Sławkowa przebiegają cztery szlaki turystyczne piesze, z tego dwa z nich (czerwony i niebieski) przechodzą przez centrum miasta i spotykają się na rynku. Szlak żółty przebiega na południe od miasta przez Ryszkę i Burki, a szlak czarny łączy Sławków z Przymiarkami.

Przez Sławków przebiega ponadto:

Gospodarka | edytuj kod

Przebieg LHS (linii kolejowej nr 65) od przejścia granicznego Polski z Ukrainą w Gródku (1) do stacji Sławków Południowy (12) Zakłady Wyrobów Metalowych S.A Cegielnia w Sławkowie

W mieście działają zakłady przemysłu metalowego (Zakłady Wyrobów Metalowych S.A.) i maszynowego, drobnego przemysłu spożywczego oraz drzewnego (Wspólnota Leśna Sławków). Działa tutaj również cegielnia. Niewątpliwie jednak najważniejszym atutem gospodarczym Sławkowa jest jego usytuowanie na styku ważnych korytarzy transportowych. Przede wszystkim znajduje się tutaj końcówka Linii Hutniczej Szerokotorowej wraz z czterema terminalami przeładunkowymi:

  1. Zespół Terminali Przeładunkowych LHS T1 – Polzug[33]
  2. Zespół Terminali Przeładunkowych LHS T2 – Baza Przeładunku Rud Mittal Steel Poland S.A. Oddział Dąbrowa Górnicza[34]
  3. Euroterminal – Zespół Terminali Przeładunkowych LHS T3[35]
  4. Zespół Terminali Przeładunkowych LHS T4 – Sławków Południowy LHS[36]

Teren Euroterminala znajduje się w Podstrefie Sosnowiecko-Dąbrowskiej Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Jest to najdalej na zachód wysunięte miejsce w Polsce, do którego sięga kolej szerokotorowa o prześwicie 1520 mm. Dzięki temu Sławków posiada dogodne połączenie kolejowe z Ukrainą, rosyjską koleją transsyberyjską oraz z Chinami. Ponadto w okolicach Sławkowa krzyżują się Paneuropejskie Korytarze Transportowe nr III (UkrainaEuropa Zachodnia) i nr VI (BałtykAdriatyk). Czynniki te predestynują Sławków do odegrania ważnej roli jako miejsca lokalizacji centrum logistycznego, czego podwaliny tworzone są obecnie przede wszystkim przez rozbudowę terminalu przeładunkowego Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa w Katowicach na Linii Hutniczej Szerokotorowej.

Budynek poczty w Sławkowie

Edukacja | edytuj kod

Szkoła podstawowa im. Jana Baranowskiego

Sławków posiada długą i bogatą tradycję edukacyjną. Od czasów średniowiecznych istniała w mieście reprezentująca wysoki poziom szkoła parafialna. Od początku XIX w. ulokowana ona była w budynku dawnego szpitala górniczego przy ul. Kościelnej. W latach 1953–1958 budowano przy ul. Browarnej nową szkołę podstawową, którą uroczyście oddano do użytku 29 sierpnia 1958 r. Uczniowie sławkowscy rozpoczęli w niej rok szkolny 1958/59. Szkoła podstawowa zbudowana została na gruzach dworku Stawnickich. 4 czerwca 1972 r. nowa szkoła otrzymała imię Jana Baranowskiego. W 1977 r. sławkowska szkoła podstawowa przeszła pod Miejski Zarząd Ekonomiczno-Administracyjny Szkół w Dąbrowie Górniczej i otrzymała nazwę „Zbiorcza Szkoła Podstawowa im. J. Baranowskiego z punktem filialnym nr 24”. Zarówno w okresie przedwojennym, jak i po wojnie od 1945 funkcjonowała w Niwie druga szkoła podstawowa, w której do 1976 r. uczyło się średnio od 100 do 150 uczniów. Od początku roku szkolnego 1976-1977 do szkoły tej uczęszczały już jednak tylko klasy I-IV, a starsi uczniowie dowożeni byli na koszt urzędu miasta do Zbiorczej Szkoły Podstawowej w Sławkowie. Sytuacja taka trwała do 1983 r., kiedy zapadła decyzja o likwidacji szkoły w Niwie i urządzeniu w jej budynku siedziby Szkolnego Schroniska Młodzieżowego. 6 lutego 1996 r. wydany został przez Kuratora Oświaty w Katowicach akt założycielski Liceum Ogólnokształcącego w Sławkowie. 2 września 1996 r. odbyło się uroczyste otwarcie liceum przy ul. gen. Sikorskiego, połączone z wojewódzką inauguracją roku szkolnego 1996/97. W 2006 r. szkoła otrzymała imię Jana Pawła II.

Sport | edytuj kod

W Sławkowie od 1921 r. działa klub piłkarski MKS Sławków, który w sezonie 2009/10 rozgrywał swoje mecze w Klasie A Podokręgu Sosnowiec.

Media lokalne | edytuj kod

Od 1992 r. ukazuje się lokalny miesięcznik samorządowy pod tytułem „Kurier Sławkowski”. Czasopismo zarejestrowane zostało w sądzie wojewódzkim w Katowicach 6 grudnia 1991 r. Zawiera informacje o działalności władz samorządowych, kronikę wydarzeń oraz publikuje artykuły o tematyce społeczno-kulturalnej i historycznej związanej ze Sławkowem[37].

Transport | edytuj kod

Komunikacja samochodowa | edytuj kod

Miasto leży przy drodze krajowej nr 94, w odległości ok. 11 km na wschód od węzła drogowego w Dąbrowie Górniczej (połączenie z drogą ekspresową S1[38]) oraz ok. 5 km od połączenia z drogą wojewódzką nr 790. Około 14 km na wschód od miasta znajdują się połączenia z drogami wojewódzkimi 783 i 791 w Olkuszu[39]. W odległości ok. 26 km znajduje się zjazd na autostradę A4[40].

Komunikacja autobusowa | edytuj kod

Przystanek autobusowy przy sławkowskim Rynku Autobus linii 634 na ulicy gen. Józefa Hallera

Przez Sławków przechodzą obecnie cztery linie autobusowe, obsługiwane przez Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Do Sławkowa dojeżdża też pięć linii autobusowych na zlecenie ZKG „KM” Olkusz.

Komunikację miejską obsługują również minibusy:

Trasa Olkusz (dworzec PKP)–Sławków–Katowice-Śródmieście (ul. ks. Piotra Skargi) obsługiwana jest ponadto przez firmę KIK–BUS.

Komunikacja kolejowa | edytuj kod

Przez Sławków przechodzi linia kolejowa nr 62 Tunel–Sosnowiec Główny. Sławkowska stacja kolejowa jest obecnie obsługiwana wyłącznie przez osobowe pociągi regionalne (najdłuższa relacja: Katowice – Kielce). Sławków jest ponadto stacją końcową linii kolejowej nr 65 (Linia Hutnicza Szerokotorowa – LHS).

Komunikacja lotnicza | edytuj kod

W odległości 37 km na północny zachód od Sławkowa znajduje się Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach[41]. Natomiast port lotniczy Kraków-Balice znajduje się w odległości ok. 78 km od miasta jadąc autostradą A4[42] lub ok. 50 km jadąc drogą krajową nr 94[43].

Ludzie związani z miastem | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani ze Sławkowem.

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Kościół rzymskokatolicki | edytuj kod

Prawie całe terytorium miasta przynależy do rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Sławkowie (dekanat sławkowski). Jedynie niewielka osada Piernikarka, znajdująca się na południowo-zachodnim krańcu miasta, od 1924 r. jest częścią maczkowskiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła (dekanat sosnowiecki – Chrystusa Króla).

Kościół polskokatolicki | edytuj kod

W Sławkowie od lat 50. XX w. istnieje grupka wiernych Kościoła polskokatolickiego, skupionych wokół parafii Bożego Ciała w sąsiednim Bolesławiu.

Świadkowie Jehowy | edytuj kod

Zbór Sławków (sala królestwa, Krążek 2)[44].

Współpraca międzynarodowa | edytuj kod

Miasta i gminy partnerskie:

  • Slavkov u Brna (Czechy). Umowa o współpracy podpisana została w sierpniu 1991 r. Na jej podstawie prowadzona jest współpraca kulturalna oraz organizacja wyjazdów wakacyjnych młodzieży. Corocznie delegacje obu miast uczestniczą w Dniach Sławkowa oraz organizowanych w Slavkovie u Brna w rocznicę bitwy pod Austerlitz Dniach Napoleońskich.
  • Horní Slavkov (Czechy)
  • Messeix (Francja). Umowę o współpracy podpisano w marcu 2003 r. Głównym obszarem współpracy jest wymiana młodzieży szkolnej.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Burmistrz Miasta Sławkowa. slawkow.pl. [dostęp 2016-08-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 sierpnia 2016)].
  2. a b Sławków polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  3. Mappa szczegulna Woiewodztwa Krakowskiego i Xięstwa Siewierskiego, 1787, opracowana przez Karola de Perthéesa.
  4. § 3 pkt 11 lit. d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. w sprawie siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1223).
  5. § 5 pkt 10 lit d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie utworzenia prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości, Dz. U. Nr 49, poz. 297.
  6. Za W.A. Nowak: Środowisko przyrodnicze, w: F. Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ​ISBN 83-87345-47-4​, s. 14.
  7. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2008-08-05].
  8. a b Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  9. Andrzej Czylok, Józef Niewdana, Marian Pulina, Współczesny stan środowiska geograficznego, w: Feliks Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ​ISBN 83-87345-47-4​, s. 662–663.
  10. Źródło danych – Zdzisław Noga: W okresie nowożytnym, w: Feliks Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ​ISBN 83-87345-47-4​, s. 150.
  11. Stanisław Orłowski: Między wojnami, ibidem, s. 360.
  12. Tenże: W czasie drugiej wojny światowej, ibidem, s. 409.
  13. Tenże: Po drugiej wojnie światowej, ibidem, s. 427, 432, 433.
  14. Zbigniew Matuszczyk: W czasach niewoli narodowej, ibidem, s. 184, 187, 188.
  15. Sławków w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochaczew. Warszawa 1889.
  16. K. Rymut: Nazwy miast Polski, Ossolineum 1987, s. 221.
  17. Kodeks dyplomatyczny Katedry Krakowskiej św. Wacława, wyd. E. Piekosiński, Kraków 1874-1883, t. I, nr 83, 88.
  18. Kodeks dyplomatyczny Katedry Krakowskiej św. Wacława, wyd. E. Piekosiński, Kraków 1874-1883, t. II, nr 369.
  19. Archivum Coronae Regni Bohemiae, t. I, Praga 1935, dokument nr 42, s. 69.
  20. Monumenta Poloniae Vaticana, t. III, wyd. J. Ptaśnik, Kraków 1914, s. 80.
  21. Silesiae Typus. Descriptus et editus a Martino Heilwig Neissense, et Nobili viro Nicolao Rhedinger dadicatus. Anno 1561[1], reprodukcja w: F. Kiryk (red.): Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ​ISBN 83-87345-47-4​, s. 108.
  22. Obecnie w zbiorach Universitätsbibliothek Würzburg, kolorowa reprodukcja w F. Kiryk (red.): Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, ​ISBN 83-87345-47-4​.
  23. Jean-Joseph Expilly: La Topographie De L’Univers: Qui traite de tous les États Séculiers du Cercle de Westphalie, t. 2, Paryż 1758, s. 300 [2].
  24. Giammaria Vidari: Il Viaggio in pratica o sia istruzione generale e ristretta ad uso di tutti quelle persone, che volessero viaggiare per tutte le strade e poste d’Europa, Gandawa 1764, s. 205 [3].
  25. Johann Philipp von Carosi: Reisen durch verschiedene polnische Provinzen, mineralischen und andern Inhalts, cz. II, Lipsk 1784, s. 220.
  26. Heimats-Kalender 1942 (Kreis Ilkenau, Bendsburg, Krenau, Warthenau, Beuthen), s. 73–74, cyt. za S. Orłowski: W czasie drugiej wojny światowej, w: F. Kiryk (red.): Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, s. 409.
  27. Энциклопедическій словарь подъ ред И. Е. Андреевскаго, Ф. А. Брокгаузъ, И. А. Ефронъ, 1904, т. 30, с. 283.
  28. Розалия Ефимовна Альтшуллер, Любомир Григорьевич Бескровный: Поход русской армии против Наполеона в 1813 г. и освобождение Германии: Сборник документов, Москва 1964, с. 518.
  29. Uchwała Nr 13/3/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim; w Obwieszczeniu Prezydium WRN w Krakowie z dnia 18 grudnia 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr 16, Poz. 228).
  30. Dz.U. z 1961 r. nr 50, poz. 273.
  31. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30. s. 4. [dostęp 2018-07-13].
  32. Nepomuki województwa krakowskiego I RP (...).
  33. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2010-04-26].
  34. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2010-04-26].
  35. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2010-04-25].
  36. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2010-04-26].
  37. S. Orłowski, Po drugiej wojnie światowej, w. F. Kiryk (red.), Dzieje Sławkowa, Kraków 2001, s. 551.
  38. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2009-01-12].
  39. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2009-01-12].
  40. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2009-01-12].
  41. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2010-03-27].
  42. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2009-01-13].
  43. Mapa w serwisie maps.google.com. s. maps.google.com. [dostęp 2009-01-13].
  44. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-14] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Stanisław Ciszewski: Lud rolniczo-górniczy z okolic Sławkowa w powiecie olkuskim, Kraków 1887.
  • MariaM. Janeczek MariaM., ElżbietaE. Pietrzyk ElżbietaE., ZbigniewZ. Matuszczyk ZbigniewZ., Republika Sławkowska 1905 roku, Sławków: Urząd Miasta Sławkowa, 2005, ISBN 83-923320-0-8, OCLC 749860581 .
  • Feliks Kiryk (red.): Sławków, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1974.
  • Dzieje Sławkowa, FeliksF. Kiryk (red.), Kraków: Secesja, 2001, ISBN 83-87345-47-4, OCLC 69327764 .
  • Hipolit Kownacki: O starożytności kopalni kruszców, wyrabiania metallów, czyli robót górniczych w kluczu sławkowskim i całej okolicy graniczącej ze Śląskiem znajdujących się…, Warszawa 1791.
  • Józef Liszka: Przydrożni świadkowie historii: kapliczki, figury, krzyże. Olkusz, Bukowno, Bolesław, Krzykawa, Sławków i okolice, Bukowno 1992, ​ISBN 83-900715-0-9​.
  • Jadwiga Muszyńska: Eksploatacja galmanu w kluczu sławkowskim biskupstwa krakowskiego w drugiej połowie XVII wieku, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, t. 49, 3/2001.
  • Jacek Pierzak: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Sławkowie, woj. katowickie, „Sprawozdania z posiedzeń Komisji Naukowych”, t. XXXVI/1–2, Kraków 1992.
  • Zamek biskupów krakowskich w Sławkowie woj. katowickie – jedno z najstarszych murowanych założeń obronnych w Polsce Płd., „Sprawozdania Archeologiczne”, z. XLV, 1993.
  • Wyniki najnowszych badań na zamku biskupa krakowskiego Pawła z Przemiankowa w Sławkowie, województwo katowickie, w: Eugeniusz Tomczak (red.): Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w 1994 roku, Katowice, Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska 1997, ​ISBN 83-85871-11-X​.
  • Andrzej Rybicki: Sławków, „Silesia Antiqua”, t. XXXII, 1990.
  • KazimierzK. Rymut KazimierzK., Nazwy miast Polski, Wrocław [etc.]: Ossolineum, 1987, s. 221, ISBN 83-04-02436-5, OCLC 834818343 .
  • Tadeusz Szydłowski: Pomniki architektury epoki piastowskiej w województwach krakowskim i kieleckim, Gebethner i Wolf, Kraków 1928, s. 89–91.
  • Antoni Wiatrowski: Ilustrowany przewodnik po ziemi olkuskiej z mapką, Olkusz 1938.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
Na podstawie artykułu: "Sławków (województwo śląskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy