Sławoj Leszek Głódź


Sławoj Leszek Głódź w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sławoj Leszek Głódź (ur. 13 sierpnia 1945 w Bobrówce) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor prawa kanonicznego, generał dywizji Wojska Polskiego, biskup polowy Wojska Polskiego w latach 1991–2004, biskup diecezjalny warszawsko-praski w latach 2004–2008, arcybiskup metropolita gdański w latach 2008–2020, od 2020 arcybiskup senior archidiecezji gdańskiej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Młodość i wykształcenie | edytuj kod

Urodził się 13 sierpnia 1945 w Bobrówce[1]. Jako uczeń Liceum Ogólnokształcącego w Sokółce wraz z kolegami w 1963 założył tajną organizację Białe Orły, która dokonała akcji dywersyjnej przed pochodem pierwszomajowym[2]. Za udział w niej przez trzy miesiące przebywał w Centralnym Więzieniu Karno-Śledczym w Białymstoku[3]. Został też wydalony ze szkoły z wilczym biletem. Maturę zdał w liceum dla pracujących[2].

W 1964 wstąpił do seminarium duchownego w Białymstoku. Studia musiał przerwać na dwa lata ze względu na powołanie do odbycia zasadniczej służby wojskowej w kompaniach kleryckich[1]. Pierwszy rok służył w 32 Budziszyńskim Pułku Zmechanizowanym w Kołobrzegu, natomiast drugi rok w Mazurskiej Brygadzie Saperów w Podjuchach koło Szczecina. W trakcie służby uzyskał specjalizację sapera pontoniera[3]. 14 czerwca 1970 został wyświęcony na prezbitera przez biskupa Henryka Gulbinowicza, administratora apostolskiego w Białymstoku[4]. Studia kontynuował na Wydziale Prawa Kanonicznego Instytutu Katolickiego w Paryżu, na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i w Papieskim Instytucie Wschodnim, gdzie w 1980 uzyskał doktorat w zakresie wschodniego prawa kanonicznego[1][4].

Prezbiter | edytuj kod

W latach 1970–1972 był wikariuszem w parafii św. Wincentego Ferreriusza w Szudziałowie[5]. Następnie w latach 1972–1974, w trakcie studiów w Paryżu, był duszpasterzem wśród tamtejszej Polonii[1][4].

W 1980 pracował na Synodzie Biskupów w Rzymie. Następnie był zatrudniony w Kurii Arcybiskupiej i Sądzie Arcybiskupim w Białymstoku. Pełnił funkcje dyrektora studium katechetycznego i kapelana „Solidarności” regionu Białystok[1]. W latach 1981–1991 był zatrudniony w watykańskiej Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich jako kierownik sekcji Kościoła obrządku bizantyjsko-ukraińskiego oraz sekcji Kościoła na Białorusi obrządku bizantyjsko-ruteńskiego[1][4]. Był duszpasterzem w obozie dla emigrantów z Polski w Pavonie oraz współpracownikiem sekcji polskiej Radia Watykańskiego[1].

Podczas pracy w Watykanie był inwigilowany przez wywiad wojskowy PRL, który uważał go za swojego informatora, a uzyskane od niego informacje oceniał jako wartościowe[6]. W tym czasie był też zarejestrowany jako współpracownik Służby Bezpieczeństwa PRL pod pseudonimem „Guastar” i miał przekazywać ważne informacje na temat polityki Watykanu wobec krajów Europy Środkowo-Wschodniej[7].

W 1984 otrzymał godność prałata[1].

Biskup | edytuj kod

Przywracając 21 stycznia 1991 ordynariat polowy w Polsce, papież Jan Paweł II mianował go biskupem polowym Wojska Polskiego oraz biskupem tytularnym Bettonium[1][4]. Święcenia biskupie przyjął 23 lutego 1991 w bazylice jasnogórskiej w Częstochowie[1]. Udzielił mu ich kardynał Józef Glemp, prymas Polski, z towarzyszeniem kardynałów: Henryka Gulbinowicza, arcybiskupa metropolity wrocławskiego, i Franciszka Macharskiego, arcybiskupa metropolity krakowskiego[8][9]. Następnego dnia odbył ingres do katedry polowej w Warszawie. Na swoje zawołanie biskupie przyjął słowa „Milito pro Christo” (Walczę dla Chrystusa)[1]. Administrowanie duszpasterstwem wojskowym przejął od dziekana generalnego Wojska Polskiego ks. płk. Floriana Klewiady[10]. 18 kwietnia 1991 został mianowany na stopień generała brygady, a 11 listopada 1993 na stopień generała dywizji[4]. W trakcie sprawowania urzędu biskupa polowego odtworzył struktury diecezjalne Ordynariatu, ustanawiając sieć parafii wojskowych w całej Polsce[11]. Ustanowił dwa wyróżnienia Ordynariatu: w 1995 dyplom „Benemerenti”, a w 2001 medal „Milito pro Christo”[12]. 7 marca 1998 Jan Paweł II wydał Kongregacji ds. Biskupów upoważnienie do zmiany jego stolicy tytularnej z Bettonium na Ordynariat Polowy w Polsce[13]. 17 lipca 2004 został wyniesiony do godności arcybiskupa ad personam[14][1].

26 sierpnia 2004 papież Jan Paweł II mianował go biskupem diecezjalnym diecezji warszawsko-praskiej[15][16]. 2 października 2004 odbył ingres do katedry praskiej i kanonicznie objął diecezję[17]. Jako biskup diecezjalny powołał duszpasterstwo środowisk twórczych i sportu. Zainicjował koncerty w katedrze św. Floriana oraz Praskie Drogi Krzyżowe. Erygował 8 nowych parafii i ośrodków duszpasterskich[11]. Przyczynił się do beatyfikacji Ignacego Kłopotowskiego, założyciela sióstr loretanek. Założył także katolicki tygodnik „Idziemy[18].

17 kwietnia 2008 papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem metropolitą gdańskim[19][20]. Ingres do archikatedry Trójcy Świętej w Gdańsku-Oliwie, w trakcie którego kanonicznie objął urząd, odbył 26 kwietnia 2008[11][21]. 29 czerwca 2008 w Bazylice św. Piotra w Rzymie odebrał od papieża paliusz metropolitalny[22].

Dwukrotnie: w marcu 2013 i w październiku 2019 zarzucono mu w mediach m.in. stosowanie mobbingu wobec podległych księży[23][24]. W odpowiedzi na publikacje w obronie arcybiskupa stawali jego współpracownicy kurialni i księża dziekani, którzy w oświadczeniach oceniali materiały dziennikarskie jako zniesławiające hierarchę[25][26]. Po artykule z 2013 do nuncjusza apostolskiego w Polsce z zarzutami wobec arcybiskupa zgłosił się ksiądz Adam Świeżyński[27]. Natomiast po emisji reportażu z 2019 szesnastu gdańskich księży w liście do nuncjusza apostolskiego zapewniło o prawdziwości wysuniętych oskarżeń[28], zaś wierni w dwóch manifestacjach pod siedzibą kurii w Gdańsku protestowali m.in. przeciwko brakowi działań na zgłoszenia o dopuszczeniu się czynów pedofilnych przez gdańskich księży i przeciwko braku reakcji na skargi księży dotyczących czynności mobbingowych hierarchy[29][30], a do papieża wystosowali list otwarty z apelem o odwołanie arcybiskupa[29].

13 sierpnia 2020 papież Franciszek przyjął jego rezygnację z urzędu arcybiskupa metropolity gdańskiego[31][32], złożoną z wymogami prawa kanonicznego w związku z ukończeniem 75 lat[33][34], jednocześnie mianując administratorem apostolskim sede vacante archidiecezji gdańskiej Jacka Jezierskiego, biskupa diecezjalnego elbląskiego[31][32].

W ramach Konferencji Episkopatu Polski w latach 2002–2012[4][35] i 2017–2020 zasiadał w Radzie Stałej[36][37]. W latach 2001–2012 był przewodniczącym Rady ds. Środków Społecznego Przekazu[4][38], a w latach 2002–2012 przewodniczącym Zespołu Biskupów ds. Duszpasterskiej Troski o Radio Maryja[39][40]. W latach 1995–2005 pełnił funkcję delegata ds. opieki duszpasterskiej nad harcerstwem polskim[4][41], a w latach 2001–2004 krajowego duszpasterza kombatantów[4]. W 2006 został delegatem ds. Duszpasterstwa Strażaków[42], a w 2012 delegatem ds. Telewizji Trwam[43]. Wszedł w skład Rady Prawnej, Zespołu ds. Kontaktów z Konferencją Episkopatu Francji oraz Komisji ds. Polonii i Polaków za Granicą[44]. Ponadto w latach 2007–2020 był współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP[45][46]. W 2014 został członkiem Rady Programowej Katolickiej Agencji Informacyjnej[47]. Był członkiem Krajowego Komitetu Roku Jubileuszowego 2000, a w 2003 został powołany na 3-letnią kadencję do Rady Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”[13]. Objął funkcję członka Ogólnopolskiego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1050. Rocznicy Chrztu Polski w 2016[44]. Został także honorowym naczelnym kapelanem Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce[48].

W 1994 został konsultorem Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich, a w 1998 członkiem Centralnego Biura do spraw koordynacji duszpasterskiej ordynariatów polowych w Kongregacji ds. Biskupów[1].

Konsekrował biskupa pomocniczego pelplińskiego Wiesława Śmigla (2012) i biskupa pomocniczego gdańskiego Zbigniewa Zielińskiego (2015). Był współkonsekratorem podczas sakr: biskupa pomocniczego wrocławskiego Edwarda Janiaka (1996), biskupa polowego Wojska Polskiego Tadeusza Płoskiego (2004), biskupa diecezjalnego sandomierskiego Krzysztofa Nitkiewicza (2009), biskupa pomocniczego warszawsko-praskiego Marka Solarczyka (2011), nuncjusza apostolskiego w Liberii Mirosława Adamczyka (2013) i biskupa pomocniczego gdańskiego Wiesława Szlachetki (2014)[8].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia | edytuj kod

Postanowieniem prezydenta RP Lecha Wałęsy z 18 grudnia 1995 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[49], zaś postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z 2 listopada 1998 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą tego orderu[50]. Z nadania prezydenta RFN Horsta Köhlera w 2005 otrzymał Wielki Krzyż Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[51]. W 2000 został członkiem zakonu bożogrobców w randze komandora z gwiazdą, a także zakonu maltańskiego w randze kapelana konwentualnego ad honorem[13].

W 2005 został nagrodzony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[52].

Otrzymał honorowe obywatelstwa: Białegostoku (1995)[53], Warszawy (2005)[54], Radzymina (2006)[55], Wołomina (2007)[56], a także powiatu monieckiego (2005)[57] i gminy Sokółka (2006)[58]. Został również uhonorowany Odznaką Honorową „Zasłużony dla Mazowsza” (2007)[59].

W 2010 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego[60].

Został wyróżniony Komandorią Missio Reconciliationis (1999)[61], medalem „Milito Pro Christo” i dyplomem „Benemerenti” (2005)[12], Medalem Honorowym im. Józefa Tuliszkowskiego (2007)[62], Medalem Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej (2008)[63], Złotym Krzyżem Związku Piłsudczyków RP (2009)[64], Krzyżem „Golgota Wschodu” (2012)[65]. Otrzymał nagrodę Instytutu Pamięci Narodowej „Świadek Historii” (2014)[66]. Redakcja „Tygodnika Solidarność” przyznała mu tytuł Człowieka Roku 2009[67].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m Bp Sławoj Leszek Głódź arcybiskupem. ekai.pl (arch.), 2004-07-17. [dostęp 2017-11-04].
  2. a b P. Szubarczyk. Białe Orły z Sokółki. „Nasz Dziennik”. 21 lutego 2013, nr 44 (4583). ISSN 1429-4834. [dostęp 2013-03-22]. 
  3. a b P. Bieliński: Abp Głódź – nowy biskup warszawsko-praski. ekai.pl (arch.), 2004-08-26. [dostęp 2017-11-04].
  4. a b c d e f g h i j Nota biograficzna Sławoja Leszka Głódzia na stronie Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. ordynariat.wp.mil.pl. [dostęp 2018-01-01].
  5. Nota biograficzna Sławoja Leszka Głodzia w Encyklopedii Solidarności. encysol.pl. [dostęp 2016-08-24].
  6. A. Gajcy, T. Krzyżak: Arcybiskup Sławoj Leszek Głódź był wykorzystywany przez wywiad wojskowy PRL jako informator. rp.pl, 2018-06-10. [dostęp 2020-07-28].
  7. L. Szymowski: Fałszywy przyjaciel. SB uważała abp. Leszka Sławoja Głódzia za informatora. wiadomosci.wp.pl, 2018-09-30. [dostęp 2020-07-28].
  8. a b Sławoj Leszek Głódź (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2015-10-25].
  9. Jubileusz arcybiskupa. ekai.pl (arch.), 2011-02-20. [dostęp 2017-11-04].
  10. K. Burek: Rys historyczny duszpasterstwa wojskowego w Polsce do 1991 roku. archiwum-ordynariat.wp.mil.pl, 2007-01-01. [dostęp 2020-07-30].
  11. a b c Abp Sławoj Leszek Głódź – nowy metropolita gdański. ekai.pl (arch.), 2008-04-26. [dostęp 2019-04-12].
  12. a b Uroczystość wręczenia dyplomów Benemerenti i medali Milito pro Christo. wp.mil.pl, 2005-01-10. [dostęp 2013-10-08].
  13. a b c Nota biograficzna Sławoja Leszka Głódzia na stronie diecezji warszawsko-praskiej. diecezja.waw.pl. [dostęp 2013-03-20].
  14. Elevazione alla dignità arcivescovile dell’Ordinario Militare per la Polonia (wł.). press.vatican.va, 2004-07-17. [dostęp 2014-10-18].
  15. Rinuncia del Vescovo di Warszawa-Praga (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2004-08-26. [dostęp 2014-10-18].
  16. Nowy biskup diecezji warszawsko-praskiej. episkopat.pl (arch.), 2004-08-26. [dostęp 2016-02-14].
  17. Ingres Abp. Głódzia. diecezja.waw.pl, 2004-10-02. [dostęp 2013-03-20].
  18. Sławoj Leszek Głódź od 20 lat biskupem. ekai.pl (arch.), 2011-02-20. [dostęp 2017-11-04].
  19. Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Gdańsk (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2008-04-17. [dostęp 2014-10-18].
  20. Komunikat Nuncjatury Apostolskiej – metropolia gdańska. episkopat.pl (arch.), 2008-04-17. [dostęp 2014-10-18].
  21. Abp Sławoj L. Głódź odbył ingres do archikatedry oliwskiej. ekai.pl (arch.), 2008-04-26. [dostęp 2017-11-04].
  22. Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła:Abp Sławoj Leszek Głódż otrzymał od Papieża Benedykta XVI paliusz. ordynariat.wp.mil.pl, 2008-06-29. [dostęp 2018-01-01].
  23. M. Rigamonti: Poważne zarzuty wobec abp. Głodzia. „Pił, wyzywał, poniżał”. wprost.pl, 2013-03-17. [dostęp 2013-03-18].
  24. „Przemoc, niszczenie, destrukcja”. Świadectwa księży i mocne zarzuty pod adresem arcybiskupa. tvn24.pl, 2019-10-25. [dostęp 2019-10-31].
  25. Gdańskie duchowieństwo broni abp. Głódzia. ekai.pl (arch.), 2013-03-18. [dostęp 2017-11-04].
  26. Duchowni Archidiecezji Gdańskiej: Wyrażamy oburzenie materiałem TVN24 nt. abp. Głódzia. ekai.pl, 2019-10-26. [dostęp 2020-07-28].
  27. J. Zalesiński: Kontrowersje wokół abp Głódzia. Ks. prof. Adam Świeżyński ze skargą u nuncjusza apostolskiego. dziennikbaltycki.pl, 2013-05-16. [dostęp 2013-05-17].
  28. 16 gdańskich księży pisze do nuncjusza w sprawie swojego biskupa. wiez.com.pl, 2019-10-29. [dostęp 2020-07-26].
  29. a b Manifestacja wiernych pod kurią w Oliwie. 2019-11-03. [dostęp 2020-07-29].
  30. Kolejny protest pod kurią w Gdańsku. trojmiasto.pl, 2019-12-01. [dostęp 2020-07-29].
  31. a b Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Gdańsk (Polonia) e nomina dell’Amministratore Apostolico sede vacante et ad nutum Sanctae Sedis (wł.). press.vatican.va, 2020-08-13. [dostęp 2020-08-13].
  32. a b Abp Sławoj Leszek Głódź przechodzi na emeryturę. episkopat.pl, 2020-08-13. [dostęp 2020-08-13].
  33. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 401. § 1. [dostęp 2020-08-19].
  34. Abp Sławoj Leszek Głódź odchodzi na emeryturę. Jego obowiązki przejmie na razie bp Jacek Jezierski. wiez.com.pl, 2020-08-13. [dostęp 2020-08-20].
  35. Nowi członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2012-10-03. [dostęp 2017-11-04].
  36. Historyczne spotkanie Episkopatu Polski w Lublinie. ekai.pl, 2017-10-14. [dostęp 2017-11-06].
  37. Abp Dzięga i bp Bryl – członkami Rady Stałej KEP. episkopat.pl, 2020-08-27. [dostęp 2020-08-28].
  38. Zakończyły się obrady biskupów we Wrocławiu. ekai.pl (arch.), 2012-06-22. [dostęp 2019-04-12].
  39. Episkopat powołał zespół ds. Radia Maryja. ekai.pl (arch.). [dostęp 2017-11-04].
  40. Wybory 359. Zebrania Plenarnego. episkopat.pl (arch.), 2012-10-05. [dostęp 2016-07-26].
  41. Biskup Polowy gen.bryg.dr Tadeusz Płoski- Delegatem KEP ds. Harcerzy. ordynariat.wp.mil.pl, 2005-03-10. [dostęp 2018-01-01].
  42. Delegat KEP ds. Duszpasterstwa Strażaków. episkopat.pl. [dostęp 2016-10-09].
  43. Zakończyło się zebranie plenarne Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2012-10-03. [dostęp 2017-11-04].
  44. a b Sławoj Leszek Głódź na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2016-10-09].
  45. Kard. Stanisław Dziwisz członkiem Rady Stałej KEP (popr.). ekai.pl (arch.), 2007-03-14. [dostęp 2019-04-12].
  46. Abp Marek Jędraszewski – współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP. episkopat.pl, 2020-08-27. [dostęp 2020-08-28].
  47. Abp Głódź członkiem rady programowej KAI. ekai.pl (arch.), 2014-06-11. [dostęp 2017-11-04].
  48. Zarząd Główny Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. pava-swap.org. [dostęp 2017-06-05].
  49. M.P. z 1996 r. nr 15, poz. 189. [dostęp 2014-06-13].
  50. M.P. z 1999 r. nr 10, poz. 131 – pkt 3. [dostęp 2014-06-13].
  51. Abp Głódź otrzymał Wielki Krzyż Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. ekai.pl (arch.), 2005-06-03. [dostęp 2019-04-12].
  52. Baza nagrodzonych na dole strony: Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2019-04-12].
  53. Honorowi Obywatele Miasta. bialystok.pl (arch.). [dostęp 2020-01-26].
  54. Sławoj Leszek Głódź. radawarszawy.um.warszawa.pl, 2012-11-29. [dostęp 2013-03-21].
  55. Arcybiskup Sławoj Leszek Głódź. radzymin.pl. [dostęp 2013-03-23].
  56. Uchwała Nr V-24/2007 Rady Miejskiej w Wołominie. wolomin.org, 2007-02-15. [dostęp 2016-10-09].
  57. Uchwała Nr XXXV/170/05 Rady Powiatu w Mońkach. bip.st.monki.wrotapodlasia.pl, 2005-12-12. [dostęp 2016-10-09].
  58. Abp Głódź honorowym obywatelem gminy Sokółka. ekai.pl (arch.), 2006-05-07. [dostęp 2019-04-12].
  59. Abp Głódź wyróżniony medalem „Zasłużony dla Mazowsza”. ekai.pl (arch.), 2007-12-18. [dostęp 2017-11-04].
  60. Doktorzy Honoris Causa. uksw.edu.pl. [dostęp 2011-12-27].
  61. Laudacja Wygłoszona na cześć Arcybiskupa Generała Sławoja Leszka Głódzia z okazji przyznania dyplomu Doktora h.c. UKSW. ordynariat.wp.mil.pl, 2010-05-26. [dostęp 2018-01-01].
  62. Wykaz osób wyróżnionych Medalem w 2007 roku. straz.gov.pl. [dostęp 2015-12-18].
  63. Pierwsze nadanie Medalu Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej 8 kwietnia 2008 r.. „Zeszyty Katyńskie”. nr 24 (Zbrodnia katyńska – naród, państwo, rodzina). ISSN 1426-4064. [dostęp 2013-03-22]. 
  64. 08 listopada 2009. pilsudski.x.pl, 2009-11-08. [dostęp 2013-11-03].
  65. Animus et Semper Fidelis dla Adama Gajkowskiego. zrobtosam.com, 2013-02-11. [dostęp 2018-06-30].
  66. Abp Głódź laureatem nagrody „Świadek Historii”. ekai.pl (arch.), 2014-12-16. [dostęp 2017-11-04].
  67. B. Madajczyk-Krasowska. Nasz Człowiek Roku. „Tygodnik Solidarność”. nr 4 (1111) 22 stycznia 2010. ISSN 0208-8045. [dostęp 2014-10-18]. 

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Sławoj Leszek Głódź" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy