SA135


Pesa 214M w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z SA135)
To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 21 cze 2020. Od tego czasu wykonano 1 zmianę, która oczekuje na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pesa 214M – rodzina normalnotorowych wagonów spalinowych produkowanych przez Pesę Bydgoszcz w latach 2001–2016, przeznaczonych do komunikacji regionalnej na liniach niezelektryfikowanych. Do rodziny należą: 214M (SA106), 214Ma (SA103), 214Mb (SA135). Wyprodukowano 56 egzemplarzy, które są eksploatowane przez Arrivę (13 sztuk), Koleje Dolnośląskie (10 sztuk), Koleje Mazowieckie (7 sztuk) i Polregio (26 sztuk).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Stan polskiej kolei po 1990 | edytuj kod

Do połowy lat 90. w posiadaniu PKP było 6 autobusów szynowych wyprodukowanych przez Kolzam w Raciborzu (SN81 i SA104) i 6 przez ZNTK Poznań (SA101 i SA102)[4].

W latach 90. PKP planowało kilka zakupów taboru – 16 składów Pendolino, 50 lokomotyw elektrycznych i kilkuset autobusów szynowych do obsługi lokalnych połączeń[5]. Żaden z tych zakupów nie został zrealizowany[6][7]. W związku z planami odnośnie szynobusów Kolzam oraz ZNTK Poznań, jedyni ówcześni producenci autobusów szynowych w Polsce[4], poczynili nawet pewne przygotowania. Kolzam np. opracował konstrukcję trójczłonowego autobusu szynowego bazującego na SA104, który jednak nigdy nie wszedł do eksploatacji[8].

Uchwalenie w 2000 ustawy o restrukturyzacji PKP zmieniło sposób finansowania przewozów regionalnych, tworząc PKP Przewozy Regionalne oraz obligując samorządy do przeznaczenia części środków na zakup taboru[8].

Geneza | edytuj kod

Wobec istniejącej sytuacji taborowej polskich kolei, przekształcające się ZNTK w Bydgoszczy chciały się rozwinąć w kierunku budowy nowego taboru szynowego i zdecydowały o wyprodukowaniu spalinowego wagonu silnikowego ze środków własnych[9].

W 2000 ZNTK Bydgoszcz zaproponowały opracowanie kompleksowego projektu nowego pojazdu nieformalnej grupie projektowej D7, która w poprzednich latach wykonała kilka projektów wzorniczych elementów wyposażenia dla ZNTK[10][11]. Projektanci przyjęli zlecenie i w styczniu 2001 rozpoczęli właściwe prace[11]. Głównymi projektantami byli: Marek Adamczewski, Bogumiła Jóźwicka, Jarosław Szymański i Marek Średniawa, a współpracowali z nimi: Magdalena Berlińska, Rafał Dętkoś, Paweł Gełesz, Adam Szczepocki, Michał Mirski, Tomasz Kwiatkowski i Piotr Mikołajczak[10]. W styczniu rozpoczęto również budowę wagonu[12], a że prototyp pojazdu chciano zaprezentować 9 miesięcy później[11] na targach Trako[13], to wagon projektowano i produkowano jednocześnie[10]. W pierwszej kolejności, na podstawie konkurencyjnych rozwiązań, wymogów potencjalnych użytkowników i możliwości wykonawczych, opracowano bryłę zewnętrzną. Następnie zaprojektowano układ wnętrza, a potem wybudowano również makietę kabiny w skali 1:1 i przeprowadzono w niej badania ergonomii[11], w których udział wzięło także Studio 1:1[14].

Prototypowy egzemplarz spalinowego wagonu silnikowego, który oferowano pod nazwą handlową Partner, został zgodnie z wcześniejszymi planami zaprezentowany w połowie października 2001 na targach Trako w Gdańsku-Oliwie[13] już przez Pesę Bydgoszcz. Po tej imprezie w różnych miastach Polski zorganizowano pokazy promocyjne, mające na celu zainteresowanie samorządów nową propozycją dla kolei regionalnych[15]. Od 10 do 12 maja 2002 miały miejsce jazdy próbne prowadzone przez Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa[16].

Do tego czasu w Polsce było już dwóch innych producentów wagonów spalinowych (ZNTK Poznań i Kolzam Racibórz), oferujących jednak tylko lekkie wersje, znane jako autobusy szynowe. Przez kolejne 10 lat to Pesa zebrała najwięcej zamówień i stała się liderem krajowego rynku wagonów spalinowych.

Pojazdy pokrewne | edytuj kod

  • Podstawą opracowania konstrukcji pojazdu typu 214M był wagon bezprzedziałowy typu 120A[17], do budowy pierwszego egzemplarza (SA106-001) wykorzystano wiele części z jednego z istniejących wagonów tego typu[18].
  • Wagon typu 214M był bezpośrednim punktem wyjścia do produkcji pojazdów dwuczłonowych typu 218M oraz wagonów szerokotorowych typu 610M i 620M.

120A
214M
218M
610M
620M


Serie SA106, SA103 i SA135 | edytuj kod

Pojazdy rodziny 214M przy przyznawaniu serii PKP zakwalifikowano jako autobusy szynowe, pomimo iż wcześniej pojazdy o podobnej charakterystyce kwalifikowano jako wagony spalinowe[19].

Pojazdom z bazowego typu 214M przydzielono serię SA106, pomimo iż nie istniał ani jeden pojazd serii SA103[17]. W kolejnych latach zajęte zostały serie od SA107 do SA110 co wyczerpało pulę przewidzianą w systemie oznaczeń wagonów spalinowych dla autobusów szynowych[17][19]. Po wyprodukowaniu podtypu 214Ma zdecydowano się przydzielić mu niewykorzystaną wcześniej serię SA103[17]. Późniejsze pojazdy spalinowe Pesy (rodzina Pesa 218M) otrzymywały numery od SA131 do SA134, tj. od najniższej liczby która nie była przewidziana w normie[19]. Podtyp 214Mb dostał oznaczenie SA135[19].

Konstrukcja | edytuj kod

Kabina maszynisty w SA103-006

Spalinowe wagony silnikowe rodziny 214M to jednoprzestrzenne pojazdy napędzane silnikami Diesla. Przy ich konstruowaniu wykorzystano niektóre rozwiązania z wagonów typu 120A[17]. Długość wagonu wynosi 24,5 m, szerokość 2,89 m, a wysokość 4,135 m lub 4,084 m (wersja KM). Masa służbowa wagonów zawiera się w przedziale 52 – 62 t. Najlżejszy był wagon wyprodukowany jako pierwszy – waży 52 t[1][2], według pierwotnych założeń projektowych właśnie taka miała być masa wagonów 214Mx[20].

Napęd | edytuj kod

Pojazdy rodziny 214M posiadają po jednym silniku spalinowym połączonym z turboprzekładnią. Zespół napędowy połączony jest wałem napędowym z przekładnią osiową pośrednią na pierwszym zestawie kołowym wózka napędowego. Dalej, za pomocą kolejnego wału, moc z przekładni osiowej pośredniej przenoszona jest do przekładni osiowej końcowej na drugim zestawie kołowym wózka napędowego[21][22].

Możliwa jest trakcja wielokrotna do 3 pojazdów[22], także z pojazdami rodziny 218M[23]. W 214Mx montowano po jednym silniku mocy 350-390 kW, bądź 500 kW[1] Pojazdy serii SA106 ze względu na dużą moc silnika (500 kW) mogą ciągnąć dodatkowy wagon, np. zaprojektowany do tego celu Pesa 401M (SA123), lecz nie są w stanie zapewnić mu ogrzewania wnętrza[3]. Pojazdy ze słabszymi jednostkami napędowymi są bardziej ekonomiczne, lecz słabiej radzą sobie na szlakach o dużym nachyleniu[1]. Producent zapewnia, że jego pojazd jest wygodny w prowadzeniu (ergonomiczna kabina maszynisty, tempomat)[3]. 214M wyposażony jest w system kontroli i diagnostyki pojazdu[3].

Pierwszy 214Mx (SA106-001) otrzymał silnik produkcji MAN, kolejne SA106 otrzymały silniki Iveco, a SA103 i SA135 silniki produkcji MTU. W pojazdach SA106 zamontowano przekładnię hydrauliczną produkcji Voith, a w SA103 i SA135 hydromechaniczną produkcji ZF[1].

Wózki i zawieszenie | edytuj kod

Każdy z 214Mx porusza się na dwóch dwuosiowych wózkach – napędowym: JBg 3964 i tocznym: JBg 3965[17][22]. Rozstaw czopów skrętu wynosi 17,2 m[22].

Zawieszenie pojazdów posiada dwa stopnie usprężynowania. Pierwszym są elementy metalowo-gumowe, natomiast drugim sprężyny pneumatyczne, za pomocą których pudło jest przymocowane do wózków[22].

Nadwozie | edytuj kod

214Mx były produkowane z czterema stylizacjami nadwozia. Oryginalny wygląd ma 10 pierwszych egzemplarzy. W 214Ma (SA103), a później w 214M (SA106) od numeru 011 wzwyż wprowadzono m.in. inny wygląd czoła pojazdu[17]. Kolejna zmiana wyglądu miała miejsce wraz z wprowadzeniem do produkcji 214Mb (SA135). Jeszcze inny wygląd zewnętrzny mają natomiast pojazdy sygnowane przez ZNTK „Mińsk Mazowiecki” (SA135-004 ÷ 014). Szkielet pojazdów z rodziny 214M jest stalowy spawany, a poszycie aluminiowe, klejone do konstrukcji. Wytrzymałość konstrukcji jest zgodna z normą PN-EN 12663 (kat. PIII). Zastosowano drzwi odskokowo-przesuwne[22].

214M (SA106-011) 214Ma (SA103-007) 214Mb (SA135-002) 214Mb Mińsk (SA135-012)


Przestrzeń pasażerska | edytuj kod

Pociąg przystosowany jest do obsługi osób niepełnosprawnych, posiada około 50% niskiej podłogi, rampę wjazdową i odpowiednio przystosowaną toaletę w układzie zamkniętym. Podłoga w części niskopodłogowej znajduje się na wysokości 600 mm nad poziomem główki szyny, a w części wysokopodłogowej na wysokości 1290 mm. Pojazdy posiadają 2 lub 1 parę 2-skrzydłowych drzwi o prześwicie 1300 mm[3][2]. Do ogrzewania pojazdów wykorzystywane jest ciepło pochodzące z systemu chłodzenia silników, agregat grzejny Webasto Thermo 350 i dodatkowo elektryczne nawiewy zamontowane w przedsionkach drzwiowych[22]. Szczegółowa aranżacja wnętrza, liczba miejsc siedzących (standardowo około 60), monitoring i klimatyzacja są dostosowywane do wymogów zamawiającego. Rodzaj użytych materiałów różni się także między wersjami sygnowanymi przez Pesę a podpisywanymi przez ZNTK „Mińsk Mazowiecki” (patrz zdjęcia poniżej). Zainstalowano także monitoring wnętrza pojazdu[3][1]. Cześć pojazdów fabrycznie wyposażona jest w sieć Wi-Fi[24]

214M (SA106-003) 214Ma (SA103-005) 214Mb (SA135-023) 214Mb Mińsk (SA135-012)


Bezpieczeństwo | edytuj kod

214Mx posiadają standardowe urządzenia automatyki bezpieczeństwa pociągu: czuwak aktywny, samoczynne hamowanie pociągu, Radio-Stop, a także są wyposażone w sygnalizację pożarową[3].

Modernizacje | edytuj kod

Dolnośląskie | edytuj kod

Na przełomie roku 2016 i 2017 dolnośląski SA106-011 przeszedł naprawę rewizyjną, połączoną m.in. ze zmianą malatury i wymianą foteli pasażerskich[25].

Na początku 2018 zmodernizowany została SA135-003, który podczas modernizacji otrzymał m.in. zewnętrzne odblaski, ładowarki USB i nowe fotele[26].

Kujawsko-Pomorskie | edytuj kod

W 2011 planowano modernizację SA106-001 połączoną z rozbudową do pojazdu dwuczłonowego. Stosowna umowa o dzieło została zawarta między województwem kujawsko-pomorskim a Pesą (wybraną „z wolnej ręki”), jednak KIO unieważniła ją po wniesieniu odwołania przez Newag[27].

Lubelskie | edytuj kod

W październiku 2015 roku samorząd podpisał z Pesą umowę na modernizację SA103-005, 007 i 012. W ramach tej modernizacji ma nastąpić: wymiana foteli pasażerskich, modernizacja monitoringu pojazdu, przebudowa systemu klimatyzacji, wymiana półek bagażowych, montaż osuszaczy powietrza, wymiana połączeń pneumatycznych na połączenia gwintowostożkowe[28][29].

Opolskie | edytuj kod

W 2014 roku SA103-003 i 004 zostały skierowane do Pesy na przeglądy połączone z m.in. z wymianą foteli[30].

Podkarpackie | edytuj kod

24 czerwca 2014 roku województwo podkarpackie podpisało z Pesą umowę na modernizację (połączoną z naprawą rewizyjną) SA103-001 i 002. W ramach modernizacji pojazdy mają zostać doposażone w monitoring, dynamiczną informację pasażerską, system zliczania pasażerów oraz automaty biletowe. Dodatkowo zmodyfikowana ma zostać kabina maszynisty oraz zmieniona malatura[31][32].

10 czerwca 2015 województwo ogłosiło przetarg na modernizację SA135-010 ÷ 014, w ramach której pojazdy miały zostać doposażone w monitoring, dynamiczną informację pasażerską, system zliczania pasażerów, automaty biletowe oraz Wi-Fi. Dodatkowo wymienione miały zostać wszystkie fotele oraz zmianie miała ulec malatura. W przetargu wybrano ofertę Pesy[33], jednakże do podpisania umowy nie doszło.

Na początku listopada 2015 województwo ogłosiło przetarg na doposażenie SA135-012 ÷ 014 w automaty biletowe[34].

W październiku 2017 województwo ogłosiło kolejny przetarg na modernizację SA135-010 ÷ 014 z zakresem podobnym jak w 2015 roku[35]. Jedyną ofertę złożyła Pesa[36] i to z nią w marcu 2018 podpisano umowę na ich modernizację[37].

Zachodniopomorskie | edytuj kod

Pod koniec 2011 roku SA103-008 przeszedł modernizację w zakładach Pesa. W przedziale pasażerskim wymieniono fotele oraz zamontowano klimatyzację, monitoring i system informacji pasażerskiej[38]. Pojazd wyposażono w moduł transmisji danych GPRS, systemy lokalizacji i monitorowania stanu technicznego, w tym kontroli gospodarki paliwowej. Ponadto został on przemalowany w nowe barwy województwa. Do końca 2012 roku taką samą modernizację przeszły pozostałe dwa pojazdy tego typu należące do województwa zachodniopomorskiego. Na początku 2013 roku podjęto decyzję o doposażeniu tychże wagonów w Wi-Fi. Przetarg na wykonanie zadania wygrała Pesa[39].

Eksploatacja | edytuj kod

Dolnośląskie | edytuj kod

Dolnośląski SA135-002

W 2005 roku przekazano pierwszy jednoczłonowy pojazd typu 214M (seria SA106)[45].

16 lipca 2007 Dolnośląski Urząd Marszałkowski złożył Pesie kolejne zamówienie, które objęło 3 jednoczłonowe i 5 dwuczłonowych (Pesa 218M) pojazdów spalinowych[46]. Wszystkie trzy pojazdy jednoczłonowe dostarczono w pierwszym półroczu 2008 roku[19].

14 grudnia 2008 roku wszystkie będące dotychczas udostępnione spółce Przewozy Regionalne pojazdy: dwa Kolzam 212M, cztery Pesa 214M oraz sześć Pesa 218M zostały przekazane debiutującym Kolejom Dolnośląskim[47].

27 maja 2010 udzielono zamówienia ZNTK „Mińsk Mazowiecki” na dostawę kolejnych 6 pojazdów jednoczłonowych oraz 3 dwuczłonowych (Pesa 218M)[48]. Nowe pojazdy zamówiono, aby uzupełnić tabor Kolei Dolnośląskich. W połowie listopada 2010 ZNTK „Mińsk Mazowiecki” przekazały 3 pojazdy typu 214Mb (seria SA135)[49].

W styczniu 2015 podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zlicytowano imię dla SA135-001 (wygrała firma AK Media)[50][51], a w styczniu 2016 dla SA135-002 (aukcje wygrało przedsiębiorstwo Trako)[52][53]. Na początku 2017 roku ponownie zlicytowano nazwę dla SA135-002, którą tym razem wygrał serwis cinkciarz.pl[54].

Kujawsko-pomorskie | edytuj kod

Kujawsko-pomorski SA106-016

W województwie kujawsko-pomorskim stacjonuje najwięcej pes 214M. Wszystkie są własnością samorządu wojewódzkiego. Początkowo były obsługiwane przez PKP Przewozy Regionalne, a od 9 grudnia 2007 są eksploatowane przez PCC Arrivę[55].

18 października 2002 podpisano umowę na dostawę 8 wagonów 214M dla województwa kujawsko-pomorskiego[56]. W 2002 i 2003 roku dostarczono po jednym egzemplarzu, a w 2004 i 2005 po 3 egzemplarze[19].

5 grudnia 2008 podpisano umowę na dostawę kolejnych 5 pojazdów[57]. Dostawy niewielkich i oszczędnych pojazdów spowodowały zainteresowanie samorządowych władz województwa reaktywacją połączeń na liniach lokalnych między innymi z Bydgoszczy do Unisławia Pomorskiego[58]. Duże potoki podróżnych na niektórych liniach spowodowały konieczność jazdy podwójnej lub z wagonem doczepnym. Pierwsza opcja powodowała konieczność angażowania dwóch pojazdów natomiast druga utrudniała manewry z powodu braku kabiny na drugim końcu składu. Aby poprawić tę sytuację samorząd województwa zamówił wagony doczepne z kabiną sterowniczą w pełni kompatybilne z SA106 – SA123[59].

W maju 2012 Pesa wygrała przetarg na modernizację dwóch najstarszych pojazdów[60].

Lubelskie | edytuj kod

Lubelski SA103-007 (2009 rok) Lubelski SA103-005 (2015 rok)

10 sierpnia 2005 roku uroczyście przekazano województwu lubelskiemu dwa 214Ma[61]. Pojazdy oznaczone jako SA103–005 i -007 przeznaczono do obsługi trasy LublinRzeczycaStalowa Wola Rozwadów[45]. Była to nowa, wydłużona o odcinek Rzeczyca – Rozwadów, relacja, której powstanie umożliwiły nowe pesy[61].

Trzeci pojazd tego typu (SA103-012) Pesa wyprodukowała dla lubelskiego w 2006[62].

Mazowieckie | edytuj kod

Mazowiecki SA135-016

8 listopada 2011 podpisano umowę na dostawę dwóch wagonów 214Mb dla województwa mazowieckiego[63]. Uroczystość przekazania obu pojazdów Kolejom Mazowieckim odbyła się 30 grudnia 2011 w Płocku. Nowe wagony zostały przeznaczone do obsługi połączeń NasielskSierpc oraz Kutno – Sierpc[64].

Umowę na dostawę dwóch kolejnych pojazdów tego samego typu podpisano 10 lipca 2012. Nowe wagony miały dotrzeć do zamawiającego do 30 listopada i zostać przeznaczone do obsługi połączeń WarszawaOstrołęka, Nasielsk – Sierpc, Sierpc – Płock i Sierpc – Kutno[65]. Uroczysty odbiór pojazdów nastąpił 18 grudnia 2012 w Płocku[66].

13 czerwca 2014 podpisano umowę na dostawę 2 kolejnych wagonów spalinowych[67]. 27 listopada 2014 przewoźnik otrzymał drugi z zamówionych egzemplarzy[40].

16 czerwca 2015 Koleje Mazowieckie zamówiło jeszcze jeden 214Mb[68], który został dostarczony 20 grudnia 2015[41].

Opolskie | edytuj kod

Opolski SA103-004

6 czerwca 2005 nastąpiło przekazanie dwóch pojazdów typu 214Ma na rzecz województwa opolskiego[45]. Odbiory pojazdów ukończono 21 czerwca 2005[69], a 1 lipca 2005 oba pojazdy (SA103 nr 003 i 004) rozpoczęły kursowanie[70]. Trzeci pojazd (SA103-013) został dostarczony w 2007 roku[71].

W grudniu 2008 pojazdy skierowano do obsługi reaktywowanej linii NysaBrzeg[72]. Pojazdy kierowane są również do obsługi tras: Kędzierzyn-Koźle – Nysa – Kamieniec Ząbkowicki oraz Opole GłówneKluczbork[69].

23 września 2013 roku opolski SA103-003 na przejeździe kolejowym w Chrościnie w powiecie nyskim zderzył się z samochodem ciężarowym, w wyniku czego pojazd doznał znacznych uszkodzeń[73].

Podkarpackie | edytuj kod

Podkarpacki SA135-012 (2011 rok) Podkarpacki SA103-001 (2015 rok)

6 czerwca 2005 przedstawiciele Pesy przekazali władzom województwa podkarpackiego dwa pojazdy typu 214Ma[45]. Nowe wagony spalinowe, oznaczone SA103-001 i SA103-002, przeznaczono przede wszystkim do obsługi połączeń JasłoRzeszów i Zagórz – Jasło[74], ale także do zastępowania podkarpackich regiovanów (SA109) w przerwach ich eksploatacji na trasach JarosławMuninaHoryniec-ZdrójHrebenne i DębicaTarnobrzeg. Od 2006 roku zaczęły planowo obsługiwać wszystkie cztery trasy na zmianę z SA109[75].

16 września 2010 w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie przedstawiciele województwa i ZNTK „Mińsk Mazowiecki” podpisali umowę na dostarczenie pięciu spalinowych wagonów silnikowych[76]. Pierwsze dwa pojazdy typu 214Mb Mińsk-1 zostały odebrane przez zamawiającego 30 grudnia[77], a 4 stycznia 2011 rozpoczęły obsługę tras Rzeszów – Jarosław – Horyniec-Zdrój oraz Rzeszów – Jasło – Zagórz[78]. Trzeci SA135 dostarczono 2 lutego 2011[79], a piąty w czerwcu[80].

Latem 2011 roku podkarpackie SA135 wraz z lubelskimi 2-członowymi SA134 obsługiwały relację Rzeszów – Lublin[81].

8 czerwca 2015 województwo podkarpackie zamówiło kolejny pojazd 1-członowy[82][83]. Został on dostarczony z ponad miesięcznym opóźnieniem 6 stycznia 2016 roku[84][24].

1 sierpnia 2015 Podkarpacki Oddział PR uruchomił weekendowy połączenie JasłoKomańcza, do którego obsługi skierowano jeden z pojazdów SA103. Połączenie funkcjonowało do 27 września[85][86][87]. 13 grudnia weekendowe połączenie do Komańczy zostało przywrócone w wydłużonej relacji Rzeszów – Komańcza[88].

W lutym 2017 podkarpackie SA135 otrzymały stałe dopuszczenie do kursowania po słowackiej sieci kolejowej[89].

Pomorskie | edytuj kod

Pomorski SA103-011

7 grudnia 2004 Pesa podpisała z województwem pomorskim umowę na dostawę 2 sztuk SA103 oraz jednego dwuczłonowego SA131[90][91]. Pierwszy z nich (SA103-006) wprowadzono do eksploatacji w sierpniu[91], a drugi (SA103-011) 2 listopada 2005[92]. Pojazdy, kursujące jako para, skierowano do obsługi połączenia GdyniaKościerzyna[92], pojazdy te obsługiwały początkowo najmniej obciążone kursy zastępując dwuwagonowe składy prowadzone lokomotywą SU46[93]. Do 1 czerwca 2006 obsługiwały też niektóre kursy na linii LęborkŁeba. Potem Pomorski Zakład Przewozów Regionalnych całkowicie zawiesił przewozy osobowe na tej linii[94]. Zachodniopomorskie SA103 obsługiwały odcinek SzczecinekSłupsk[95]. Spadek liczby podróżnych pomiędzy Kościerzyną a Gdynią spowodował, że od 2007 SA103 zaczęły obsługiwać również bardziej obłożone połączenia w tandemie z SA131 lub SA132. Natomiast w pociągach poza szczytowych również pojedynczo[96]. W lipcu 2015 wagon SA103-011 skierowano do testów na linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej[97].

Warmińsko-mazurskie | edytuj kod

Warmińsko-mazurski SA106-015

Cztery pojazdy serii SA106 producent przekazał województwu w 2005[45]. SA106-003 do 2011 przejechał milion kilometrów[98]. SA106 kursują na niezelektryfikowanych lub częściowo zelektryfikowanych liniach lokalnych węzła olsztyńskiego oraz na trasie BraniewoElbląg. Ze względu na zbyt małą pojemność składu w obsłudze niektórych relacji kursują z wagonem doczepnym 120A wyposażonym we własne ogrzewanie[99].

W 2007 roku przekazano 1 pojazd typu 214M (SA106-015)[71].

21 stycznia 2016 uruchomiono połączenie Olsztyn GłównySzymany Lotnisko do którego obsługi skierowany pojazdy SA106 oraz SA133 będące własnością województwa[100].

Zachodniopomorskie | edytuj kod

Zachodniopomorski SA103-010

We wrześniu 2005 w Kołobrzegu nastąpiło przekazanie trzech 214Ma dla województwa zachodniopomorskiego[45] (ostatni z nich przekazano dokładnie 25 września[101]). Pojazdy oznaczone jako SA103-008, -009 i -010 przeznaczono m.in. do obsługi połączeń KołobrzegGoleniówSzczecin i DarłowoSławno[45]. Zachodniopomorskie SA103 obsługiwały także międzywojewódzki odcinek SzczecinekSłupsk[95].

SA103 są dostosowane do jazdy ukrotnionej z pojazdami SA139 Link[102], również produkowanymi przez Pesę, których 2 sztuki zostały zakupione przez województwo w 2012 roku[103].

Polregio | edytuj kod

SA135-019 Przewozów Regionalnych

1 lipca 2013 podpisano umowę z Przewozami Regionalnymi na leasing 2 wagonów spalinowych[104]. Pojazdy zakupiono do obsługi m.in. trasy KoluszkiOpoczno obsługiwanej wcześniej przez SN81-006, który po wypadku z 2 września 2013 został przeznaczony do kasacji[44].

Pierwszy z pojazdów (SA135-019) został dostarczony do bazy PR Łódź w Idzikowicach 5 grudnia, a 11 grudnia został zaprezentowany na stacji Łódź Kaliska, a 12 grudnia rozpoczął przewozy na trasie Koluszki – Opoczno. Drugi pojazd (SA135-020) dostarczono 23 grudnia i 3 stycznia został wprowadzony do ruchu[44].

W wakacyjne niedziele w 2015 roku oraz 13 września podczas dożynek prezydenckich jeden z pojazdów obsługiwał połączenia Łódź – Spała[105][106].

Nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

  • 2001 – nagroda im. inż. Ernesta Malinowskiego na targach Trako w Gdańsku-Oliwie[107].
  • 2002 – Grand Prix Targów Pomorskich na Międzynarodowych Targach Kolejnictwa Interrail 2002[108].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Marek Graff. Pojazdy z napędem spalinowym dla ruchu regionalnego w Polsce. „Technika Transportu Szynowego”. 4/2014, s. 28. Emi-press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  2. a b c Specyfikacja SA135-015÷016 KM (jpg). Rynek Kolejowy, 2011-11-08. [dostęp 2012-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-07)].
  3. a b c d e f g Prospekty producenta: SA106 kujawsko-pomorskie, SA106 dolnośląskie, SA106 warmińsko-mazurskie, SA103 lubelskie, SA103 opolskie, SA135 dolnośląskie [dostęp 2013-04-10].
  4. a b Paweł Terczyński. Autobusy szynowe na torach PKP. „Świat Kolei”. 12/2003, s. 12-15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  5. B. Jędrzejewski. Nowy autobus szynowy w Pomorskiem. „Świat Kolei”. 3/2003, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  6. PKP i Pendolino (pol.). rmf24.pl, 2000-02-10. [dostęp 2012-04-24].
  7. J. Wielgus. EU11 sprzedane. „Świat Kolei”. 11/2002, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  8. a b Marek Malczewski. Autobusy szynowe RegioVAN. „Świat Kolei”. 4/2003, s. 12-13. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  9. Marek Malczewski. Autobus szynowy PARTNER. „Świat Kolei”. 5/2003, s. 12-13. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  10. a b c Marek Adamczewski: Projektowanie wzornictwa pojazdów szynowych. W: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005. Tradycja i współczesność. Elżbieta Skalska (red.). Gdańsk: Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2005, s. 372. ISBN 83-88669-91-5. (pol.)
  11. a b c d Projekt autobusu szynowego „Partner”. W: Marek Średniawka: Dokumentacja prac projektowych. s. 34. [dostęp 2017-05-01]. (pol.)
  12. Historia Pesa Bydgoszcz SA (pol.). pesa.pl. [dostęp 2017-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-20)].
  13. a b Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2002. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2002, s. 78. ISBN 978-83-901902-6-6.
  14. Szynobus Partner (pol.). studio1do1.com. [dostęp 2016-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-22)].
  15. P. Matusiak. Partner w Łodzi. „Świat Kolei”. 6/2002, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  16. B. Jędrzejowski. Partner na testach. „Świat Kolei”. 7/2002, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  17. a b c d e f g SA106, SA103. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2007. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 168-169. ISBN 978-83-920757-7-6.
  18. Ryszard Piech: Wagony 120A (pol.). inforail.pl, 2010-11-09. [dostęp 2013-04-10].
  19. a b c d e f Paweł Terczyński. Wagony i zespoły spalinowe w obsłudze ruchu regionalnego na PKP. „Świat Kolei”. 9/2008, s. 12-21. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  20. Autobus szynowy do obsługi przewozów regionalnych i aglomeracyjnych. „Technika transportu szynowego”. 10/2001, s. 40-42. Emi-press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  21. Pesa Bydgoszcz SA: Dokumentacja Systemu Utrzymania autobus szynowy typu 214M (pol.). kolejedolnoslaskie.eu, 2008-12. [dostęp 2013-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  22. a b c d e f g Pesa – Dokumentacje Systemu Utrzymania: DSU 214Mb (kolejedolnoslaskie.eu) [data dostępu 2013-03-26].
  23. jar: Lubelskie szynobusy nie pociągną wagonów (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-03-07. [dostęp 2012-03-18].
  24. a b c Podkarpacie ma nowy szynobus z Pesy. Kosztował ponad 9 mln zł (pol.). bydgoszcz.wyborcza.pl, 2016-02-08. [dostęp 2016-02-06].
  25. SA106 wraca do KD po modernizacji. 2017-02-15. [dostęp 2017-02-16].
  26. Jak zmieniają się dolnośląskie szynobusy? (pol.). inforail.pl, 2018-03-14. [dostęp 2018-03-17].
  27. PiotrP. Kozłowski PiotrP., PawełP. Nowosielski PawełP., Wyrok z dnia 27 stycznia 2011 r., „Krajowa Izba Odwoławcza”, Sygn. akt KIO 82/11, noweprzetargi.pl .
  28. Lubelskie zmodernizuje autobusy szynowe (pol.). inforail.pl, 2015-07-13. [dostęp 2015-07-17].
  29. PESA z umową na modernizacje SA103 i SA134 (pol.). inforail.pl, 2015-10-09. [dostęp 2015-10-14].
  30. SA103-003 wrócił na tory po wypadku. Tylko na wakacje (pol.). inforail.pl, 2014-10-02. [dostęp 2014-10-02].
  31. Podkarpackie naprawi kolejne szynobusy (pol.). inforail.pl, 2014-01-27. [dostęp 2014-01-28].
  32. Zamówienie publiczne – 214107-2014 (pol.). ted.europa.eu, 2014-06-24. [dostęp 2014-06-26].
  33. OR-IV.272.1.21.2015: Modernizacja i naprawa pojazdów szynowych (pol.). bip.podkarpackie.pl, 2015-06-10. [dostęp 2015-06-16].
  34. Podkarpackie ulepsza swoje pojazdy szynowe (pol.). inforail.pl, 2015-11-03. [dostęp 2015-11-11].
  35. Podkarpackie ulepszy swoje SA135 (pol.). inforail.pl, 2017-10-17. [dostęp 2017-12-28].
  36. Jedna oferta na ulepszenie podkarpackich SA135 (pol.). inforail.pl, 2017-12-19. [dostęp 2017-12-28].
  37. PESA z umową na ulepszanie podkarpackich `Mińsków` (pol.). inforail.pl, 2018-03-20. [dostęp 2018-03-23].
  38. SA103-008 jak nowy! (pol.). wzp.pl, 2011-12-15. [dostęp 2012-06-26].
  39. Szczecin: W pociągach będzie bezprzewodowy Internet (pol.). inforail.pl, 2013-02-11. [dostęp 2013-04-03].
  40. a b Nowe szynobusy od Pesy już w parku taborowym Kolei Mazowieckich (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-11-27. [dostęp 2014-11-29].
  41. a b Pesa przekazała kolejny SA135 dla Kolei Mazowieckich (pol.). inforail.pl, 2015-12-21. [dostęp 2015-12-21].
  42. SA135-021
  43. SA135-022
  44. a b c M. Jerczyński. Do Opoczna lepiej. „Świat Kolei”. 2/2014, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  45. a b c d e f g Karol Wach: Polskie szynobusy spalinowe – podsumowanie roku 2005 (pol.). inforail.pl, 2006-03-20. [dostęp 2012-06-25].
  46. Wrocław: Nowe szynobusy z czarnym orłem (pol.). inforail.pl, 2007-07-19. [dostęp 2012-10-10].
  47. Start Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2008-12-23. [dostęp 2013-06-16].
  48. Zakup autobusów szynowych dla Samorządu Województwa Dolnośląskiego według 2 zadań (pol.). bip.umwd.dolnyslask.pl, 2012-06-03. [dostęp 2012-10-10].
  49. redakcja. Kolejne SA135 dla Dolnego Śląska. „Świat Kolei”. 12/2010, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. Sprawdź autora:1.
  50. Koleje Dolnośląskie: Wylicytuj nazwę pociągu na rzecz WOŚP (pol.). inforail.pl, 2015-01-08. [dostęp 2016-01-14].
  51. Pociąg i SA135 Kolei Dolnośląskich zyskały nazwy (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2015-02-08. [dostęp 2016-02-19].
  52. Koleje Dolnośląskie grają z WOŚP (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2016-01-10. [dostęp 2016-01-14].
  53. Kinga Czernichowska: Koleje Dolnośląskie po raz kolejny zagrały z Orkiestrą. WOŚP-owy pociąg w rozkładzie od 13 marca (pol.). gazetawroclawska.pl, 2016-02-19. [dostęp 2016-02-19].
  54. Pociąg KD otrzymał nazwę wylicytowaną na aukcji WOŚP (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2017-03-30. [dostęp 2017-03-30].
  55. Ryszard Stankiewicz. PCC Arriva. „Koleje Małe i Duże”. 1/2010. s. 5. ISSN 1641-117X
  56. PESA przekazała dwa szynobusy w Bydgoszczy (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2005-12-30. [dostęp 2012-10-09].
  57. Toruń: Nowe wagony z bydgoskiej PESA (pol.). inforail.pl, 2008-12-23. [dostęp 2012-10-09].
  58. Grzegorz Kotlarz. Pociągi w Unisławiu Pomorskim. „Świat Kolei”. 7/2007. s. 4. ISSN 1234-5962
  59. Paweł Terczyński. Pierwsze Wagony sterownicze produkcji PESA Bydgoszcz. „Świat Kolei”. 9/2009. s. 3. ISSN 1234-5962
  60. PESA zmodernizuje dwa szynobusy SA106 (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2012-05-21. [dostęp 2012-05-21].
  61. a b M. Graff. Autobusy Szynowe SA103 w Lublinie. „Świat Kolei”. 12/2005, s. 4-5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  62. Jacek Sobczak: MI-IV.8061.1.2011 (pol.). Zarząd Województwa Lubelskiego, 2011-03-15. s. 2. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-11)].
  63. Umowa na SA135 dla KM podpisana (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2011-11-08. [dostęp 2012-09-19].
  64. Konrad Wojnarowski, Dorota Łucja Cichocka: Nowoczesne szynobusy poprawią komfort podróży (pol.). mazovia.pl, 2011-12-30, 2012-02-23. [dostęp 2012-07-14].
  65. ARR: KM dostaną dwa szynobusy SA135 (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2012-07-10. [dostęp 2012-07-10].Sprawdź autora:1.
  66. Nowe szynobusy Kolei Mazowieckich kursują już w Płocku (pol.). InfoRail.pl, 2012-12-18. [dostęp 2012-12-18].
  67. Pesa dostarczy dwa pojazdy dla KM (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-06-13. [dostęp 2014-06-13].
  68. Newag i Pesa dostarczą szynobusy dla KM (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-06-16. [dostęp 2015-06-16].
  69. a b SA103 w Opolu (pol.). inforail.pl, 2005-07-01. [dostęp 2012-06-26].
  70. Piotr Synowiec. Kolejne autobusy szynowe dla Opolskiego. „Świat Kolei”. 9/2005, s. 4. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  71. a b Ryszard Piech: Sprzedaż nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2007 roku (pol.). inforail.pl, 2008-01-14. [dostęp 2012-10-10].
  72. Nysa: Reaktywacja linii Brzeg-Nysa (pol.). inforail.pl, 2008-10-22. [dostęp 2013-04-04].
  73. Pociąg zderzył się z ciężarówką w Chróścinie Nyskiej (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-09-24. [dostęp 2013-09-29].
  74. M. Graff. Szynobusy na Podkarpaciu. „Świat Kolei”. 9/2005, s. 4. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  75. M. Graff. Pociągi pasażerskie na linii Munina – Horyniec (-Hrebenne). „Świat Kolei”. 5/2007, s. 4-5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  76. Umowa na nowe szynobusy podpisana (pol.). szynobusy.podkarpackie.pl, 2010-10-04. [dostęp 2012-07-13].
  77. Pierwsze pojazdy dostarczone (pol.). szynobusy.podkarpackie.pl, 2011-01-26. [dostęp 2012-07-13].
  78. Przewozy Regionalne: Rzeszów: Nowe szynobusy z Mińska Mazowieckiego (pol.). InfoRail, 2011-01-25. [dostęp 2012-08-31].Sprawdź autora:1.
  79. Trzeci szynobus już na torach (pol.). szynobusy.podkarpackie.pl. [dostęp 2012-07-13].
  80. Paweł Terczyński. SA134 i SA135 w woj. podkarpackim. „Świat Kolei”. 8/2011, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  81. marek Graff. Pojazdy spalinowe w lokalnym ruchu pasażerskim na Roztoczu. „Świat Kolei”. 10/2012, s. 12-15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  82. PESA z umową na dostawę jednoczłonu dla Podkarpacia (pol.). inforail.pl, 2015-07-01. [dostęp 2015-07-03].
  83. Zamówienie publiczne – 227356-2015 (pol.). ted.europa.eu, 2015-06-26. [dostęp 2015-07-03].
  84. Jeden z najdroższych polskich szynobusów dotarł na Podkarpacie (pol.). inforail.pl, 2016-01-07. [dostęp 2016-01-07].
  85. Chcą wykorzystać kolej do promocji Bieszczadów (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2015-07-15. [dostęp 2015-07-16].
  86. Inauguracja połączenia „Jasło - Komańcza – Jasło” (pol.). przewozyregionalne.pl, 2015-08-03. [dostęp 2016-01-19].
  87. Kolej na „BIESZCZADY” (pol.). przewozyregionalne.pl, 2015-07-30. [dostęp 2016-01-19].
  88. „Bieszczadzki Żaczek”, czyli szynobusem do Komańczy (pol.). kurier-kolejowy.pl, 2016-01-16. [dostęp 2016-01-18].
  89. PR z dopuszczeniem SA135 na Słowację (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2017-02-21. [dostęp 2017-02-22].
  90. Sprawozdanie z wykonania budżetu województwa pomorskiego za 2005 rok (pol.). pomorskie.eu. s. 65. [dostęp 2014-08-24].
  91. a b Załącznik nr 6 Tabela nr 2 – obecny i prognozowany na dzień 13.12.2009r. przebieg pojazdów. (pol.). pomorskie.eu, 2009-06-22. [dostęp 2017-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-04)].
  92. a b T. Sonntag. Pomorskie Szynobusy. „Świat Kolei”. 12/2005, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  93. Ryszard Stankiewicz. Nowoczesność na linii Gdynia – Kościerzyna. „Koleje Małe i Duże”. 2/2006. s. 7. ISSN 1641-117X
  94. M. Graff. Spalinowe wagony silnikowe na Pomorzu. „Świat Kolei”. 6/2006, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  95. a b Krzysztof Rosiak. Pociągiem do Kalisza Pomorskiego. „Koleje Małe i Duże”. 2/2006. s. 8. ISSN 1641-117X
  96. Ryszard Stankiewicz. Nowy tabor na trasie Gdynia Gł. – Hel. „Koleje Małe i Duże”. 2-3/2007. s. 6. ISSN 1641-117X
  97. Szynobus testuje linię PKM (pol.). inforail.pl, 2015-07-28. [dostęp 2015-07-28].
  98. Milion kilometrów SA106-003 (pol.). Rynek Kolejowy, 2011-08-23. [dostęp 2012-09-07].
  99. Marek Graff. Warmińsko-mazurskie SA133 i SA106. „Świat Kolei”. 4/2011, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  100. Marcin Wychwalski. Kolejna linia „lotniskowa” otwarta. „Świat Kolei”. 3/2016, s. 3. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  101. SA103-010 już w Zachodniopomorskim (pol.). InfoRail, 2005-10-03. [dostęp 2012-07-08].
  102. Marek Synowiecki: Zachodniopomorskie: A jednak Linki? (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-06-24. [dostęp 2012-06-28].
  103. Supernowoczesne Linki przyjadą do nas (pol.). wzp.pl, 2012-07-02. [dostęp 2012-07-02].
  104. Polska-Warszawa: Tabor kolejowy 2013/S 131-227386 Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia – zamówienia sektorowe (pol.). ted.europa.eu, 2013-07-08. [dostęp 2013-09-19].
  105. Za tydzień ruszą wakacyjne pociągi do Spały (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-06-29. [dostęp 2015-06-29].
  106. PR: Dobre wyniki wakacyjnych pociągów do Spały (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-09-21. [dostęp 2015-09-22].
  107. Jacek Gożdziewicz. Nowoczesny tabor na Trako 2001. „Świat Kolei”. 11/2001, s. 10-11. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962
  108. Targi Interrail i Kongres Kolejnictwa Europy Środkowo-Wschodniej. „Technika transportu szynowego”. 1-2/2003. s. 17 (pol.). 
Na podstawie artykułu: "SA135" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy