SPG-2


SPG-2 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Łowcza-3 na podwoziu SPG-2

SPG-2 – uniwersalny gąsienicowy opancerzony pływający pojazd bojowy produkowany przez Hutę Stalowa Wola, znany też w piśmiennictwie pod nazwą Opal. Skrót oznaczał szybkobieżne podwozie gąsienicowe drugiego modelu. SPG-2 jest polskim bezpośrednim rozwinięciem radzieckiego transportera MT-LB, produkowanego na licencji przez HSW od 1976 roku. Główne zmiany to przebudowany kadłub w przedniej części i dodanie śrub napędowych pozwalające na zwiększenie prędkości w wodzie, oraz wymiana starej wieżyczki uzbrojonej w PKT na nową, uzbrojoną w wkm NSWT. Transporter stanowi bazę dla wielu pojazdów specjalistycznych. Wyróżnia się dwie wersje podwozia-bazy: SPG-2, będący odpowiednikiem MT-LB, oraz SPG-2A będący wersją wydłużoną z siedmioma kołami nośnymi, odpowiadający podwoziom 2S1 Goździk i MT-LBu, oraz wzmocnionym silnikiem SW680T o mocy 300 KM (220 kW).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pod koniec lat 70. Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Maszyn Ziemnych i Transportowych przy HSW opracował na bazie licencyjnego MT-LB ulepszony pojazd SPG-2 (szybkobieżne podwozie gąsienicowe 2), w którym skupiono się na poprawie pływalności transportera. Pojazd otrzymał przebudowany kadłub o większej wyporności[1]. Różnice widoczne są głównie w inaczej wyprofilowanym, szerszym i wyżej podniesionym nosie kadłuba, a także załamanych pod kątem bocznych ścianach przedziału kierowania, zamiast płaskich. Ponadto wyposażono go w dwie śruby o napędzie hydraulicznym w charakterystycznych ażurowych osłonach w tylnej części kadłuba[1]. Oryginalny MTLB poruszany był w wodzie przez przewijanie gąsienic, do czego potrzebne było montowanie w ich przedniej części bocznych osłon hydrodynamicznych[2]. Modyfikacja pozwoliła na zwiększenie prędkości poruszania się w wodzie. .

Na podwoziu SPG-2 skonstruowano transporter rozpoznania inżynieryjnego TRI Hors, produkowany od 1983 roku. Od 1985/86 roku zastosowano w nim zamiast oryginalnego silnika konstrukcji radzieckiej mocniejszy silnik produkowany w Polsce SW 680[1]. Od 1986 roku na podwoziu tym produkowano także wóz pogotowia technicznego WPT Mors II (wcześniejsza wersja Mors oparta była na podwoziu MT-LB)[1]. W obu pojazdach wzmocniono uzbrojenie, zamieniając wieżyczkę umieszczoną z przodu po prawej stronie z karabinem maszynowym 7,62 mm PKT przez większą, uzbrojoną w montowany zewnętrznie wkm 12,7 mm NSW[1].

W 1985 roku rozpoczęto prace nad wydłużonym o jedną parę kół – do siedmiu par, podwoziem SPG-2A[1]. Miało ono stać się podwoziem dla wozu dowodzenia artylerii Opal-540, nad którym prace prowadzono od 1986 roku[1]. W 1990 roku zbudowano cztery prototypy wersji Opal I i dwa prototypy Opal II, lecz w 1994 roku prace nad nimi wstrzymano[1][a]. Wozy te miały ponadto kadłub o większej objętości, ze zbliżonymi do pionu ścianami bocznymi. Na podwoziu SPG-2A zbudowano także dwa prototypy wozu dowodzenia artylerii przeciwlotniczej Łowcza, lecz w 1990 roku program przerwano[1] (według innych źródeł, prototyp zbudowano w 1992 roku)[3]. Prototypem pozostał również oparty na tym podwoziu transporter amunicji Bor dla 122 mm haubic samobieżnych 2S1 zbudowany w 1987 roku[1]. Kadłub Opal II posłużył w 1993 roku do skonstruowania prototypu (demonstratora) bojowego wozu piechoty BWO-40 ze szwedzką wieżą z armatą Bofors 40 mm[4]. Na kadłubach Opal powstały też prototypy zestawów przeciwlotniczych rakietowo-artyleryjskich: Sopel z dwoma działkami 23 mm i wyrzutniami pocisków Strzała-2M z 1993 roku i Stalagmit/Sopel z pociskami Grom z 1999 roku[5][6].

Na podwoziu SPG-2 z sześcioma parami kół, z podwyższonym dachem w tylnej części, powstał jeszcze w latach 1999-2000 małoseryjny wóz dowodzenia obrony przeciwlotniczej Łowcza-3 (trzy egzemplarze)[3][7]. Na przedłużonym podwoziu z przedziałem transportowym zastąpionym przez platformę powstało od 2005 roku 6 transporterów Kroton z systemem minowania narzutowego[8].

Wersje | edytuj kod

TRI-D Durian.
  • Opal-I – zmodernizowana wersja – m.in. przód wozu i silnik[9]
    • LSPZRA Sopel – lekki samobieżny zestaw przeciwlotniczy – prototyp z 1993 roku wyposażony w podwójne działko 23 mm i dwie wyrzutnie przeciwlotniczych rakiet 9M32M Strzała-2M[5].
    • WPT Mors WPT/DTP – wóz pogotowia technicznego – wyposażony m.in. w żuraw o stałym wysięgu i udźwigu 15 kNm, wyciągarka hydrauliczna o sile uciągu 60 kN, zestaw spawalniczy, urządzenie holujące z dwustronnym mechanizmem amortyzującym, zestaw ewakuacyjno-remontowy, przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lemiesz okopowy.
    • Bor – prototypowy wóz amunicyjny (dla pododdziałów artylerii samobieżnej)
    • TRI Hors – transporter rozpoznania inżynieryjnego
    • TRI-D Durian – transporter inżynieryjny rozwinięcie TRI Hors wyposażone dodatkowo w UZR-3 system wykrywania min
    • ZWD-10R Łowcza 3 – zautomatyzowany wóz dowodzenia obroną przeciwlotniczą
    • Lotos – opancerzony transporter sanitarny
  • Opal-II – najnowsza wersja z silnikiem 300 KM (220 kW)[9]
    • Stalagmit/Sopel – lekki samobieżny zestaw przeciwlotniczy – prototyp zaprezentowany w 1999 roku, z podwójnym działkiem przeciwlotniczym 23 mm model 4216 i 4 wyrzutniami rakiet przeciwlotniczych Grom oraz głowicą optroniczną[6].
    • ISM Kroton – inżynieryjny system minowania – z systemem UMN (zestawem do minowania narzutowego) na zewnątrz – 4 kontenery z 20 pojemnikami na wyrzucane miny przeciwpiechotne lub przeciwpancerne. Załogę stanowią 2 osoby. Od 2005 roku zbudowano 6 pojazdów[8].
    • BWO-40 – prototypowy bojowy wóz piechoty z 1993 roku wykorzystujący wydłużone podwozie Opal-II i wieżę BWP CV90 z działkiem 40 mm Bofors[4].
    • 2S1 Goździk – 122 mm samobieżna haubica zbudowana na wydłużonym podwoziu Opal-II – licencja
  • LPGLekkie Podwozie Gąsienicowe – głęboko zmodernizowane, wielozadaniowe podwozie Opal-II ze współczesnym zestawem napędowym.

Uwagi | edytuj kod

  1. Podwozie SPG-2 utożsamiane jest popularnie z pojazdem Opal. Dostępna literatura nie opisuje bliżej wozów dowodzenia Opal i różnic między wersjami I i II, lecz Tomasz Szulc. Przeciwlotniczy Sopel. „Nowa Technika Wojskowa”. 2-3/94. s. 12-15.  sugeruje, że oba miały wydłużone podwozia z siedmioma parami kół, ale Opal I nie miał śrub napędowych (podobnie jak oparty na nim pierwszy prototyp Sopel), które otrzymał Opal II.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j Kajetanowicz 2010 ↓, s. 15-18.
  2. Siergiej Suworow. MT-LB. Służba prodołżajetsia. „Tiechnika i Woorużenije”. Nr 5/2005, s. 22, maj 2005 (ros.). 
  3. a b Andrzej Kiński. Łowcza-3. Wóz automatyzacji dowodzenia obroną przeciwlotniczą. „Nowa Technika Wojskowa”. 9/2000, s. 15-16, 2000. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1230-1655
  4. a b Tomasz Szulc. Nowości z Kielc. „Nowa Technika Wojskowa”. 10/93, s. 25, 32, 1993. Warszawa: Lampart s.c.. ISSN 1230-1655
  5. a b Tomasz Szulc. Przeciwlotniczy Sopel. „Nowa Technika Wojskowa”. 2-3/94, s. 12-15, 1994. Warszawa: Lampart s.c.. ISSN 1230-1655
  6. a b Andrzej Kiński. Dzień przeciwlotnika. „Nowa Technika Wojskowa”. 10/99, s. 8-9, 1999. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1230-1655
  7. Andrzej Kiński. Czym bronimy polskiego nieba. „Nowa Technika Wojskowa”. 11/2000, s. 13, 2000. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1230-1655
  8. a b Powtórka z minowania, „Raport - Wojsko Technika Obronność” nr specjalny Raport MSPO Kielce 1, 3 września 2019, s. 32
  9. a b 80 lat HSW "Gdzie te wozy z tamtych lat...", „SZTAFETA”, 14 czerwca 2018 .

Bibliografia | edytuj kod

  • Jerzy Kajetanowicz. Prace nad rozwojem sprzętu pancernego w Polsce - przegląd lat 1955-1990. „Poligon”. 5(22)/2010, wrzesień-październik 2010. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1895-3344
Pojazdy używane przez Wojsko Polskie po II wojnie światowej

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw produkcji polskiej
Na podstawie artykułu: "SPG-2" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy