Sebehr Rahma


Sebehr Rahma w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sebehr Rahma

Sebehr Rahma (ur. w 1830, zm. po 1900) – handlarz niewolników w końcu XIX wieku w Sudanie, znany także jako Al-Zubayr Rahma Mansur, lub Sebehr Rahma, bądź Rahama Zobeir, następnie pasza i gubernator Sudanu.

Uznawany w Anglii za „nemezis” generała Charlesa Gordona doczekał się statusu postaci niemal mitycznej, prasa na Wyspach określała go jako „najbogatszego i najgorszego”, „niewolniczego króla” „który w swej eskorcie miał nawet lwy na uwięzi”.[1]

Spis treści

Pochodzenie | edytuj kod

Rahma pochodził z rodu Gemaab należącego do szczepu Dżalin w północnym Sudanie, a jego rodzina wywodzić się miała w prostej linii od Abbasa, wuja samego Mahometa.

Do aktywnej działalności przystąpił w roku 1856, kiedy to, na czele grupy uzbrojonych jeźdźców opuścił Chartum by następnie założyć sieć militarnych punktów zwanych zeribami, skupiając się na handlu niewolnikami i kością słoniową.

W roku 1871, gdy był u szczytu potęgi, Rahmę odwiedził Georg Schweinfurth, który opisał otoczenie watażki jako „dwór niemal książęcy”[2]. W dwa lata później mianowany został gubernatorem regionu Bahr al-Ghazal w zamian za doroczną daninę w postaci kości słoniowej.

Rahma miał pod kontrolą 30 zerib, co przysporzyło mu tytułów beja i paszy po inwazji Dar Furu w sojuszu (jego zastępcą stał się inny watażka Rabih az-Zubayr) z kedywem Egiptu Ismailem Paszą. Mówiono o nim „Czarny Pasza”.

Przeciw Gordonowi | edytuj kod

W 1877 r. generał Gordon przybył do siedziby nowo mianowanego gubernatora Sudanu i zażądał zniesienia handlu żywym towarem. Doszło do ostrej wymiany zdań, w wyniku której Gordon cofnął mu nominację. Rahma udał się ze skargą do Kairu, domagając się dla siebie dodatkowo gubernatorstwa niedawno podbitego Darfuru, ale spotkał się z odmową. Egipscy urzędnicy zabronili mu powrotu do Sudanu, ale zezwolili na podróż do Konstantynopola.

W tym samym roku Gordon pisał do Anglii: „Muszę tu walczyć z wieloma grupami nacisku, z fanatykami przeciwnymi zniesieniu niewolnictwa... w dużych, na poły niezależnych prowincjach jak te którymi włada Sebehr, Czarny Pasza, w Bahr al-Ghazal”.

Uwięziony w Egipcie | edytuj kod

Przed wyjazdem do Kairu, gdzie miał zamiar przekupić urzędników, którzy za 100,000 funtów uznaliby jego niezależność, Rahma zwołał („pod drzewem”) zebranie wodzów plemiennych, którzy zgodzili się - gdyby akcja w Kairze się nie powiodła - powołać ludzi pod broń. Wbrew własnym oczekiwaniom został zatrzymany i uwięziony przez Egipcjan bez prawa powrotu do Sudanu. Wobec powyższego wysłał depeszę do Gordona oferując 25 tysięcy rocznie dla kedywa oraz ponowne podporządkowanie się Sudanowi w zamian za możliwość powrotu. Gordon odmówił, wobec czego Rahma posłał gońca do swych podwładnych z informacją, że mają „wykonać rozkazy dane im pod drzewem”, co spowodowało wybuch powstania na południe od Chartumu.

Rahma, za udział w przygotowaniu powstania, skazany został na śmierć, jednak pomimo to traktowany był na dworze kedywa jako gość; nikt nie myślał o wykonaniu wyroku.

Chcąc dogadać się z Sulejmanem, gdy jego ojciec siedział w kairskim więzieniu, Gordon kilka razy próbował spotkać się z młodym człowiekiem. Udając, że traktuje go jak „ojciec”, starał się przekonać Sulejmana, że wybuch powstania był prowokacją i że teraz stawia przed nim ultimatum - albo Sulejman podda się, albo zostanie zaatakowany przez przeważające siły. Udając chorego Suleiman wrócił do swoich i wkrótce posłał Gordonowi list z obietnicą poddania się w zamian za stanowisko gubernatora. Oburzony Gordon odpowiedział, że prędzej umrze niż odda urząd w ręce buntownika, chyba że ten uda się do Kairu i złoży przysięgę wierności przed kedywem.

Doprowadzony do wściekłości Suleiman zebrał 6000 konnych i zaatakował, ale wkrótce został rozbity przez siły Jussufa Paszy i Romolo Gessi'ego. Gessi, we współdziałaniu z Tahą Mahometem, zaatakował i zniszczył Dem Sebehr, znany fort handlarzy niewolników. W końcu Sulejman został schwytany i zamordowany przez ludzi Gessi'ego

Dalsze losy | edytuj kod

18 lutego 1884 Gordon zaoferował uwięzionemu Rahmie wolność i przywództwo całego Sudanu w zamian za zdławienie powstania Muhammada Ahmada zwanego mahdim. W miesiąc później Gordon zaskoczył Europę informując, że Rahma będzie jego następcą na stanowisku gubernatora Sudanu.

Reginald Wingate, który znał Rahmę osobiście, opowiadał Brytyjczykom, że Rahma jest „dalekowzrocznym, myślącym człowiekiem o żelaznej woli, urodzonym władcą”. W rezultacie królowa Wiktoria, Evelyn Baring, William Ewart Gladstone i Nubar Pasza w Kairze, zgodzili się na przyznanie Rahmie tytułu, ale pomysł odrzucił rząd brytyjski, któremu nie w smak były jego niewolnicze praktyki[3]

Jakby niezależnie od tego Rahma został mianowany wodzem wszystkich murzyńskich wojsk kolonialnych i współdowodzącym oddziałów arabskich Husajna Paszy. W marcu roku następnego został jednak pozbawiony dowództwa i uwięziony w Gibraltarze gdy okazało się, że może wchodzić w układy z „fałszywym prorokiem” Ahmedem.

W sierpniu 1887 pozwolono mu wrócić do Kairu, a po ponownym podbiciu Sudanu w roku 1899 osiąść w swym rodzinnym kraju. Osiadł w Geili, około 45 kilometrów na południe od Chartumu. W podeszłym wieku spisał swe wspomnienia, które zostały wydane po angielsku jako Black Ivory: Or, the Story of El Zubeir Pasha, Slaver and Sultan, as Told By Himself.

Bibliografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. O.E. Fuller, Brave Men and Women Their Struggles, Failures and Triumphs, 1884
  2. Heart of Africa, II, 15
  3. John D. Beresford, Storm and Peace Londyn 1977, ss.102-103
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Sebehr Rahma" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy