Sefardyjska Synagoga Ari


Na mapach: 32°58′03,0000″N 35°29′26,8800″E/32,967500 35,490800

Sefardyjska Synagoga Ari w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sefardyjska Synagoga Ari (hebr. בית הכנסת האר"י הספרדי) – czynna synagoga w Safedzie, na północy Izraela. Znajduje się przy ulicy ha-Ari, powyżej starego cmentarza. Jest to jedna z dwóch sefardyjskich synagog w Safedzie poświęconych słynnemu rabinowi Izaakowi Luria, który był znany pod akronimem "ha-Ari".

Spis treści

Historia | edytuj kod

Sefardyjska Synagoga Ari Mykwa przy synagodze Ari Wnętrze mykwy przy synagodze Ari

Synagoga została wybudowana na początku XIV wieku i początkowo była poświęcona prorokowi Eliaszowi. Jest to najstarsza synagoga Safedu[1]. Znajduje się ona w dolnej części wzgórza zamkowego, powyżej starego cmentarza. Według tradycji, w XVI wieku do synagogi przychodził modlić się słynny kabalista i rabin Izaakowi Luria, który był znany pod akronimem "ha-Ari". W małym pomieszczeniu na tyłach synagogi miał on zgłębiać mistyczne teksty z pomocą proroka Eliasza[2]. Później synagogę poświęcono pamięci rabina Lurii, i nazwano ją sefardyjską synagogą Ari. Trzęsienie ziemi na Bliskim Wschodzie (1759) oraz trzęsienie ziemi w Galilei (1837) zniszczyły budynek. Odbudowę synagogi sfinansował włoski filantrop Izaak Guetta[3]. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej w 1948 roku dostrzeżono strategiczne położenie budynku, który sąsiadował z dzielnicą muzułmańską miasta. Żydowska organizacja paramilitarna Hagana wykorzystała synagogę jako stanowisko bojowe, umieszczając w oknach stanowiska karabinów maszynowych. W latach 90. XX wieku w otoczeniu synagogi zaszły radykalne zmiany. Chasydzi z dynastii Breslev wybudowali tutaj kompleks swoich budynków. Od 2005 roku przeprowadzone są prace renowacyjne w ramach projektu rozwoju turystyki Safedu[4].

Przy synagodze znajduje się mykwa, którą według tradycji wykorzystywał do rytualnych obmywań rabin Luria. Miał on na łożu śmierci przykazać swoim uczniom, aby w tej mykwie obmywali ciała swoich zmarłych. Miejsce to jest bardzo ważne dla tradycji żydowskiej.

Architektura | edytuj kod

Synagoga jest małym kamiennym budynkiem. Po obu stronach drzwi znajdują się niewielkie wgłębienia, prawdopodobnie pierwotnie przeznaczone na lampy. Wewnątrz synagogi znajdują się liczne niebieskie ozdoby. Pochodzą one z okresu, w którym Sefardyjczycy wierzyli, że kolor niebieski jest święty. Na ścianie południowej (najbliższej Jerozolimie) umieszczono Aron ha-kodesz, a w części centralnej bimę.

Nabożeństwa | edytuj kod

Współcześnie synagoga służy jako miejsce modlitw dla chasydów i Żydów sefardyjskich. Odbywają się w niej regularne modlitwy, wykłady, ćwiczenia i różnorodne zajęcia edukacyjne. Jest ona zamknięta dla turystów w szabaty[5].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Sefardyjska Synagoga Ari (hebr.). W: GoIsrael [on-line]. [dostęp 2013-09-28].
  2. Andrew Humphreys; Neil Tilbury: Izrael i terytoria palestyńskie. Bielsko-Biała: Pascal, 2000, s. 362. ISBN 83-87696-88-9.
  3. Synagogi Sefardyjskie (hebr.). W: Ynet [on-line]. [dostęp 2013-09-28].
  4. Sefardyjska Synagoga Ari (hebr.). W: Israel Authority Aniguities [on-line]. [dostęp 2013-09-28].
  5. The Ari Sephardic Synagogue (ang.). W: Safed Website [on-line]. [dostęp 2013-09-29].
Na podstawie artykułu: "Sefardyjska Synagoga Ari" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy