Senftenberg (Brandenburgia)


Na mapach: 51°31′N 14°00′E/51,516667 14,000000

Senftenberg (Brandenburgia) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Senftenberg (dolnołuż. Zły Komorow, pol. hist. Komorów Zły[2]) − miasto we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Oberspreewald-Lausitz na terenie Łużyc Dolnych, nad rzeką Czarną Elsterą, Miasto liczy 24 987 mieszkańców, a jego powierzchnia wynosi 126,94 km²[3].

Spis treści

Podział administracyjny | edytuj kod

Geografia | edytuj kod

Miasto leży w krainie łużyckich jezior - Lausitzer Seeland. Wszystkie jeziora w tym regionie to sztuczne zbiorniki, utworzone w wyniku rekultywacji terenów po odkrywkowych kopalniach węgla.

Historia | edytuj kod

Zdobienia na polsko-saskim słupie dystansowym króla Augusta II Mocnego w lokalnym muzeum

Najstarsza znana wzmianka o miejscowości pochodzi z 1279. Osada często zmieniała przynależność państwową. Początkowo leżała na terenie Marchii Łużyckiej. W 1319 miasto objął piastowski książę Henryk I jaworski, włączając je do księstwa jaworskiego, jednego z polskich księstw dzielnicowych na Dolnym Śląsku[4]. Po jego śmierci w 1346 znalazło się we władaniu Czech, w 1350 przekazane Marchii Brandenburskiej,[5] w 1368 przypadło ponownie Czechom[6]. W 1448 znalazło się w granicach Elektoratu Saksonii.

W 1509 wybuchł wielki pożar, z którego ocalał jedynie kościół[6], w 1605 żniwo zebrała epidemia, w czasie wojny trzydziestoletniej w 1641 miasto zostało ponownie zniszczone[7]. W latach 1697-1706 i 1709-1763 w granicach unijnego państwa polsko-saskiego. W trakcie III wojny północnej w 1701 przez miasto maszerowały wojska w kierunku Polski[8]. W 1704 w obawie przed inwazją szwedzką, wzmocniono i podwyższono obwarowania miejskie, a po zwycięstwie szwedzkim w bitwie pod Wschową w 1706 wielu mieszkańców w obawie przed Szwedami zbiegło do Brandenburgii, by powrócić po podpisaniu traktatu pokojowego[9]. W 1731 na rynku stanął polsko-saski słup pocztowy, na którym widnieją herby Rzeczypospolitej i Saksonii. Obecnie oryginał znajduje się w lokalnym muzeum, a na rynku stoi kopia. Podczas wojny siedmioletniej we wrześniu 1758 pruskie wojsko rozbiło obóz pod miastem[10].

Przed inwazją na Rosję w 1812 w okolicznych wsiach kwaterowali Francuzi i ich sojusznicy, m.in. Polacy, Włosi, Bawarczycy[11]. W 1814 wybuchła kolejna epidemia[7]. Po kongresie wiedeńskim w 1815 miasto wraz z północną częścią Saksonii przyłączono do Królestwa Prus, by w 1871 stało się częścią Cesarstwa Niemieckiego. U schyłku XIX wieku miasto zaczęło się rozrastać w związku z wydobyciem węgla brunatnego[7]. Podczas II wojny światowej w Großkoschen (ob. w granicach miasta) mieściła się filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[12].

Zabytki | edytuj kod

  • Rynek
    • Polsko-saski słup dystansowy z 1730 ozdobiony herbami Polski i Saksonii, monogramem króla Polski Augusta II Mocnego i polską koroną królewską (na rynku stoi kopia, oryginał znajduje się w lokalnym muzeum)
    • Ratusz
  • Kościół śś. Piotra i Pawła (ewangelicki), sięgający XIII wieku, najstarszy kościół w mieście
  • Kościół śś. Piotra i Pawła (katolicki)
  • Kościół "Wendyjski", użytkowany przez Serbów łużyckich
  • Twierdza
  • Pomnik upamiętniający więźniów filii niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen w Großkoschen
  • Hala Dolnołużycka (Niederlausitzhalle)

Turystyka | edytuj kod

W mieście rozbudowywana jest także nadal sieć ścieżek rowerowych. Z Senftenbergu blisko jest do Spreewaldu.

Kultura | edytuj kod

Od 1991 r. działa w mieście Wyższa Szkoła Zawodowa Fachhochschule Lausitz - University of Applied Sciences.

Sport | edytuj kod

W Senftenbergu powstała hala narciarska "Snowtropolis", w której przez 365 dni w roku można jeździć na nartach, snowboardzie, sankach.

Senftenberg znany jest z jednego z największych w Niemczech leżącego nieopodal toru wyścigowego EuroSpeedway Lausitz gdzie co roku odbywają się zawody serii Formuła 3, oraz liczne wyścigi wewnątrzkrajowe.

Współpraca zagraniczna | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2016-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-16)].
  2. Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
  3. Statistisches Amt Berlin-Brandenburg, Potsdam, 2009
  4. Johann Gottlob Paulitz, Chronik der Stadt Senftenberg und der zum ehemaligen Amte Senftenberg gehörigen Ortschaften, Drezno, 1892-1923, s. 67
  5. Ibid., s. 69
  6. a b 14. bis 16. Jahrhundert, www.senftenberg.de [dostęp 2019-12-13]  (niem.).
  7. a b c 17. bis 19. Jahrhundert, www.senftenberg.de [dostęp 2019-12-13]  (niem.).
  8. J. G. Paulitz, op. cit., s. 231
  9. Ibid., s. 232-233, 239
  10. Ibid., s. 254
  11. Ibid., s. 268-269
  12. Groß Rosen | Das Jahr 1945, dasjahr1945.de [dostęp 2019-12-13]  (niem.).
Kontrola autorytatywna (gmina miejska w Niemczech):
Na podstawie artykułu: "Senftenberg (Brandenburgia)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy