Siły Powietrzne


Siły Powietrzne w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 1 lip 2019. Od tego czasu wykonano 5 zmian, które oczekują na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Siły Powietrzne (SP) – jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Marynarki Wojennej, Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej. Ich głównym zadaniem jest prowadzenie operacji mających na celu uzyskanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych rodzajów Sił Zbrojnych. Składają się z Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.

Prekursorem Sił Powietrznych było lotnictwo Błękitnej Armii podczas I wojny światowej. Do 1 lipca 2004 roku Siły Powietrzne nosiły nazwę Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej, (WLOP), które z kolei utworzono 1 lipca 1990 roku przez połączenie dwóch rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Lotnictwo II Rzeczypospolitej | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lotnictwo wojskowe II RP.

1918–1922 | edytuj kod

 Osobny artykuł: Formowanie lotnictwa wojskowego II RP. Nieuport Macchi M 9 w polskiej służbie 1920. Albatrosy D.III (Oef) 7. „Kościuszkowskiej” Eskadry Myśliwskiej, z widocznym godłem eskadry Breguet 14A2 39. Eskadry Breguetów 16. eskadry wywiadowczej w Kijowie, 1920

Historia Sił Powietrznych zaczyna się z końcem I wojny światowej. W 1918 roku funkcjonowało kilka polskich eskadr stworzonych w innych państwach. W Rosji istniała eskadra przy oddziałach generała Józefa Dowbor-Muśnickiego, rozformowana w maju 1918 roku. We Francji pięć eskadr lotniczych powstało przy armii generała Józefa Hallera. Znalazły się w Polsce wraz z wyposażeniem w 1919 roku.

Siły Powietrzne zaczęto tworzyć w listopadzie 1918 roku. Początkowo opierały się na maszynach zdobycznych lub pozostawionych przez armie zaborców (niemiecką lub austriacką). Najwięcej sprzętu zdobyli powstańcy wielkopolscy w bitwie o Ławicę, rozegranej 6 stycznia 1919 roku, w której zdobyto kilkaset rozmontowanych i zakonserwowanych samolotów bojowych i balonów obserwacyjnych. Zdobyty sprzęt miał wartość 200 milionów marek niemieckich i stanowił największy łup wojenny w dziejach polskiego oręża. Na zdobytych samolotach LVG 9 stycznia 1919 roku poznańska eskadra zbombardowała 25-kilogramowymi bombami lotnisko we Frankfurcie nad Odrą, wykonując bombardowanie 6 samolotami, zrzucając łącznie 900 kg bomb[1]. Na sprzęcie zdobytym na Ławicy walczono później o Lwów podczas walk polsko-ukraińskich i wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920. Od 1919 roku kupowano samoloty za granicą. W wyniku tego w 1920 roku Siły Powietrzne posiadały mieszankę samolotów brytyjskich, francuskich, niemieckich, austriackich i włoskich z okresu I wojny światowej. Głównie były to:

1923–1932 | edytuj kod

W 1925 roku utworzono Oficerską Szkołę Lotnictwa w Grudziądzu, w 1927 przeniesioną do Dęblina.

Po wojnie z ZSRR przestarzałe samoloty wycofywano, a ich miejsce zajęły nowe, zakupione głównie we Francji. W latach 1924–1926 podstawowym myśliwcem został SPAD 61C1 (280 sztuk), lekkimi bombowcami kolejno: Potez XV (245 sztuk), Breguet XIX (250 sztuk) i Potez XXV (316 szuk), który był produkowany w Polsce na licencji. Cięższe bombowce to Farman F-68BN4 Goliath, a później Fokker F.VIIB/3m, również produkowany w Polsce. Później, na licencji czeskiej, wyprodukowano 50 samolotów Avia BH-33 pod nazwą PWS-A. Lotnictwo morskie do połowy lat trzydziestych używało francuskich łodzi latających, głównie Schreck FBA-17H, LeO H.13, LeO H.135B3 i Latham 43. Od początku lat trzydziestych lotnictwo polskie zaczęto wyposażać w samoloty polskiej konstrukcji, produkowane w Polsce. Pierwszym myśliwcem polskiej konstrukcji był następca PWS-A, samolot PWS-10, którego 80 egzemplarzy używano od 1932 roku.

1933–1938 | edytuj kod

Galeria PZL.37 Łoś PZL.23 Karaś RWD-14 Czapla

W 1933 roku do służby weszły myśliwce PZL P.7a, wyprodukowane w liczbie około 150 sztuk, a następnie około 50 egzemplarzy PZL P.11a. W latach 1935–1936 jednostki wyposażono w myśliwce PZL P.11c (około 150 sztuk). Niestety, nowoczesne w 1935 roku samoloty cztery lata później były już przestarzałe. Rozwinięcie tych konstrukcji w postaci PZL P.24 było kierowane wyłącznie na eksport. Jedynie PZL.23 Karaś (166 sztuk) i PZL.37 Łoś (36 sztuk) względnie odpowiadały standardom ówczesnej broni. Prototyp PZL.50 Jastrząb nie doczekał się produkcji seryjnej. Podobny los spotkał ciężkie myśliwce PZL.38 Wilk i PZL.48 Lampart.

Do 1939 roku lotnictwo zorganizowane było w 6 pułków:

1939 | edytuj kod

 Osobny artykuł: Polskie Lotnictwo Wojskowe 1939. Pomnik Lotników Polskich poległych w czasie II wojny światowej, Northolt Wielka Brytania

24 sierpnia 1939 roku pułki lotnicze zlikwidowano. Eskadry przydzielono do poszczególnych armii oraz brygad. Według danych z 1 września 1939 roku ogólna liczba samolotów wojskowych lotnictwa polskiego wynosiła 745, z czego w oddziałach bojowych 400 maszyn. Pozostałe 345 stanowiło sprzęt rezerwowy.

Skład lotnictwa bojowego:

Z wyjątkiem Łosi sprzęt ten ustępował pod każdym względem samolotom niemieckiej Luftwaffe, a eskadry łącznikowe były niemal bezbronne.

Mimo prawie ośmiokrotnej przewagi liczebnej nieprzyjaciela, w walkach powietrznych poniósł on poważne straty. Już 1 września brygada pościgowa zestrzeliła w rejonie Warszawy 14 samolotów niemieckich, a nazajutrz piloci 142. Eskadry (4. Pułk Lotniczy) w rejonie Chełmży – 7. Ogółem w okresie od 1 do 17 września polscy myśliwcy zestrzelili na pewno 126 samolotów niemieckich, prawdopodobnie jeszcze 10 i uszkodzili 14. Ponadto polskie załogi bombowe zestrzeliły 11 maszyn, a artyleria przeciwlotnicza – kolejne kilkadziesiąt.

Według archiwalnych źródeł niemieckich Luftwaffe straciła bezpowrotnie w kampanii polskiej około 247 samolotów, w tym 91 w wypadkach lotniczych, a niemal tyleż zostało uszkodzonych.

Lotnictwo polskie straciło około 70% sprzętu i wielu lotników. 17 września do Rumunii przeleciały 43 samoloty P.7 i P.11 oraz część Łosi. Pomiędzy 17 a 20 września większość lotników polskich przekroczyła granicę rumuńską i węgierską.

Plany na rozbudowę do roku 1942 | edytuj kod

Wobec pogarszającej się sytuacji politycznej przed wybuchem wojny, władze polskie postanowiły rozbudować lotnictwo i wprowadzić na wyposażenie nowe typy samolotów krajowej, jak i również zagranicznej produkcji.

Prototyp samolotu obserwacyjnego LWS-3 Mewa. Przy wybuchu wojny w 1939 r. ponad 20 samolotów tego typu było w końcowej fazie produkcji, jednak nie dotarły to eksploatacji w jednostkach.

Na wiosnę 1940 roku przewidziany był stan sił powietrznych[2]:

  • Eskadry obserwacyjne (razem ok. 250 samolotów)
  • Eskadry rozpoznawcze (razem ok. 290 samolotów)
160 sztuk francuskiego samolotu myśliwskiego MS.406 (tutaj w barwach lotnictwa Francji) miało wejść na wyposażenie lotnictwa polskiego (pierwsze już w roku 1939), jednak wybuch wojny przeszkodził w ich dostarczeniu do Polski. CANT Z.506 (tutaj w barwach lotnictwa włoskiego)--w 1938 r. Polska zamówiła we Włoszech 6 sztuk tego wodnosamalotu, jednak tylko jeden dotarł do Polski przed wybuchem wojny.
  • Eskadry morskie (razem ok. 40 samolotów)
    • 3 eskadry różnych typów (w tym 6 wodnosamolotów CANT Z-506 (włoskie))

Razem więc: 30 eskadr pościgowo-myśliwskich, 18 eskadr bombowych, 14 eskadr liniowych/rozpoznawczych, 18 eskadr obserwacyjnych/towarzyszących, 3 eskadry morskie.

Na rok 1942 zatem przewidziano poniższą organizację sił powietrznych (uchwaloną przez KSUS / Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu):

  • Lotnictwo Armijne
    • 2 eskadry liniowe
    • 2 eskadry myśliwskie
    • 2 eskadry współpracy
    • 1 pluton łącznikowy
  • Lotnictwo Naczelnego Wodza (rezerwa współpracy)
    • 4 eskadry liniowe
    • 5 eskadr myśliwskich
    • 8 eskadr towarzyszących
    • Mobilizowane plutony łącznikowe
  • Lotnictwo Samodzielne Naczelnego Wodza
    • 21 eskadr bombowych
    • 10 eskadr pościgowych
    • 14 eskadr liniowych
    • 15 eskadr myśliwskich
    • 18 eskadr towarzyszących

Razem więc: 32 eskadry pościgowo-myśliwskie, 21 eskadr bombowych, 20 eskadr liniowych/rozpoznawczych, 28 eskadr obserwacyjnych/towarzyszących, 1 pluton lącznikowy.

Polskie Siły Powietrzne na Zachodzie | edytuj kod

 Osobny artykuł: Polskie Siły Powietrzne na obczyźnie.

1940 (Francja) | edytuj kod

 Osobny artykuł: Polskie Siły Powietrzne we Francji.

Po upadku Polski zaczęto tworzyć nowe jednostki we Francji. Jedyną jednostką sformowaną przed atakiem Niemiec na Francję był dywizjon 1/145, wyposażony w myśliwce Caudron CR.714 (przerobione na wojskowe samoloty sportowe, była to jedyna jednostka używająca tych maszyn). Polskich pilotów przydzielano do dywizjonów francuskich i tak zwanych kluczy kominowych. Latali na wielu typach maszyn, jednak najwięcej z nich na myśliwcach Morane-Saulnier MS.406.

1940–1947 (Wielka Brytania) | edytuj kod

 Osobny artykuł: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii.

Lotnictwo ludowego Wojska Polskiego | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lotnictwo ludowego Wojska Polskiego.

Początki lotnictwa ludowego Wojska Polskiego sięgają 7 lipca 1943 roku, kiedy to dowódca 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pułkownik dyplomowany Zygmunt Berling wydał rozkaz dzienny Nr 43 o sformowaniu między innymi 1 Samodzielnej Myśliwskiej Eskadry Lotniczej. Na miejsce formowania wybrano lotnisko Grigoriewskoje położone w obwodzie riazańskim na terytorium ZSRR.

20 sierpnia 1943 roku eskadrę rozwinięto do rozmiarów pułku, któremu nadano nazwę: 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa".

1 kwietnia 1944 roku przystąpiono do formowania 2 Pułku Nocnych Bombowców „Kraków”. 31 października „zorganizowano” Dowództwo Lotnictwa Frontu Wojska Polskiego. Wymieniony organ dowodzenia, z gen. Fiodorem Połyninem na czele, powstał w wyniku przemianowania radzieckiego Dowództwa 6 Armii Lotniczej.

Po zakończeniu wojny (10 maja 1945 roku), polskie lotnictwo wojskowe przebazowano z terenu Niemiec do stałych miejsc postoju w kraju. Dysponowało wówczas następującymi jednostkami:

Jednostki samodzielne

  • 12 Pułk Lotnictwa Sanitarnego
  • 13 Pułk Lotnictwa Transportowego
  • 14 Samodzielny Pułk Korekcji i Zwiadu
  • 15 Samodzielny Pułk Lotniczy
  • 17 Pułk Lotnictwa Łącznikowego
  • 3 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
  • 4 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
  • 5 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
  • 6 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
  • 103 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego

Pod koniec 1945 roku na stanie sił powietrznych znajdowały się 643 samoloty:

Po wojnie nadal rozwijano polskie lotnictwo. Z ZSRR dostarczono bombowce Pe-2 i Tu-2 (w 1950 roku) oraz bombowce treningowe USB-1 i USB-2. W 1949 roku do służby wprowadzono przebudowane na bombowce treningowe samoloty transportowe Li-2sb. W 1950 roku przeszkolono pierwszych pilotów na samolotach odrzutowych (Jak-17)[3]; do uzbrojenia weszły transportowce Ił-12 oraz samoloty treningowe Jak-18 i treningowe bombowce UTB-2. W 1951 roku pojawiły się pierwsze odrzutowce – Jak-23 i MiG-15 (również w wersji dwumiejscowej UTIMiG-15), a w 1961 roku następca MiG-a-15 – MiG-17.

Poza dostawami z ZSRR Polska podjęła również produkcję licencyjną: MiG-ów-15 (jako Lim-1, w 1952 roku) i MiG-ów-15bis (jako Lim-2, od 1957 roku). W 1955 roku rozpoczęto produkcję MiG-ów-17 (jako Lim-5). W 1964 roku powstało krajowe rozwinięcie tego samolotu – szturmowy Lim-6bis.

Jedyny odrzutowy bombowiec, Ił-28, wszedł do służby w 1952 roku. Siedem lat później Polska otrzymała niewielką liczbę samolotów MiG-19, a w 1963 roku podstawowym samolotem myśliwskim stał się MiG-21. W 1979 roku do służby trafiła mała liczba samolotów MiG-23, a w roku 1989 – MiG-29.

Od 1949 roku podstawowym samolotem szturmowym był Ił-10 (od 1951 roku również wersja treningowa UIł-10). Począwszy od roku 1965 lotnictwo szturmowe zaczęło używać odrzutowców, początkowo Su-7, następnie Su-20 (1974) i Su-22 (1984).

Jedyny odrzutowy samolot szkolny, PZL TS-11 Iskra, zastąpił tłokowe Junak-2 (w służbie od 1952 roku), Junak-3 (1954) i TS-8 Bies (1958). Następca Iskry, PZL I-22 Iryda, przez pewien czas znajdował się w małej liczbie w wyposażeniu Wojsk Lotniczych, lecz ciągłe problemy sprawiły, że wszystkie Irydy wróciły do fabryki w celu dokonania modyfikacji i obecnie nie znajdują się w wyposażeniu wojska.

Od 1951 roku funkcję samolotu wielozadaniowego spełniał Jak-12, w 1955 roku dołączył do niego An-2, a później również Wilga-35P.

Samoloty transportowe i pasażerskie to kolejno: Ił-14 (od 1955 roku), Ił-18 (1961), An-12B (1966), An-26 (1972), Jak-40 (1973) i Tu-154.

W okresie powojennym polskie lotnictwo zostało również wyposażone w śmigłowce: wielozadaniowy SM-1 (licencja Mi-1) od 1956 roku, wielozadaniowy Mi-4 od 1958 roku, wielozadaniowy SM-2 od 1960 roku, Mi-2 i Mi-8 (później również Mi-17) od 1968 roku, a także szturmowy Mi-24 od 1976 roku. W użyciu znalazły się również amfibijny Mi-14 i ciężki transportowy Mi-6.

W 1954 Wojska Lotnicze połączono z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju, tworząc Wojska Lotnicze i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju. Nowa formacja skupiała zarówno jednostki lotnicze, jak i przeciwlotnicze. W 1962 rozdzielono je ponowie na Wojska Lotnicze i Wojska Obrony Powietrznej Kraju jako odrębne rodzaje sił zbrojnych. Ta struktura funkcjonowała nieprzerwanie przez 28 lat.

1990–2004 | edytuj kod

1 lipca 1990 roku ponownie połączono oba elementy, tworząc Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej.

2004-2010 | edytuj kod

W roku 2006 do uzbrojenia weszły dwa nowe typy maszyn: na początku roku lekki śmigłowiec PZL SW-4, 9 listopada zaś – pierwsze samoloty F-16C/D, które w przetargu na myśliwiec wielozadaniowy pokonały Gripena i Mirage’a 2000.

16 stycznia 2009 roku wycofano ze służby ostatni z 12 samolotów transportowych An-26. 24 marca przekazano pierwszy z pięciu samolotów transportowych C-130 Hercules.

Po 10 kwietnia 2010 roku Ministerstwo Obrony Narodowej wyczarterowało na cztery lata dwa samoloty Embraer 175 od PLL LOT do przewozu najważniejszych osób w państwie; samoloty te są cywilne, obsługują je cywile i nie są oznaczone szachownicą lotniczą[4].

Po 2011 | edytuj kod

W 2011 r. wykonano prace, których celem było poprawienie bezpieczeństwa wykonywania zadań lotniczych oraz optymalizacja szkolenia. Wdrożone zostały działania naprawcze i profilaktyczne, którymi objęte zostały wszystkie jednostki organizacyjne lotnictwa Sił Powietrznych oraz pozostałych Rodzajów Sił Zbrojnych. Przeprowadzono gruntowną analizę wszystkich dokumentów normujących szkolenie lotnicze, opracowane nowe dokumenty oraz wprowadzono szereg poprawek i uzupełnień do programów i instrukcji. Zmieniono także organizację bezpieczeństwa i ubezpieczenia lotów podnosząc standard funkcjonowania lotnisk. Pracę nad systemem problematyki bezpieczeństwa zostały zwieńczone opracowaniem czterech dokumentów: "Regulaminu Lotów RL 2010", "Instrukcji Organizacji Lotów 2010", "Instrukcji Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP" oraz "Instrukcji organizacji lotniczej łączności radiowej Sił Zbrojnych RP – wydanie II". Dokonano zmian zapisów w instrukcjach użytkowania statków powietrznych, dotyczących ich doposażenia w nowe urządzenia i agregaty. Wprowadzono codzienny nadzór nad pracą służb Hydrometeoroligcznej Sił Zbrojnych RP. Zakończono rozbudowę sieci WAN Meteo – RL.

Przeprowadzono ćwiczenie Sił Powietrznych pod kryptonimem "Orzeł-11", które odbyło się we wrześniu 2011 r. Zasadniczym celem ćwiczenia było przygotowanie dowództw oraz jednostek Sił Powietrznych do realizacji działań bojowych w ramach wydzielonego Komponentu Powietrznego, a także jego zabezpieczenia i wsparcia podczas prowadzenia połączonej operacji obronnej kraju. Ćwiczenie odbyło się przy współdziałaniu z Komponentem Lądowym i Morskim, Inspektoratem Wsparcia Sił Zbrojnych, Żandarmerią Wojskową oraz Polską Agencją Żeglugi Powietrznej. Przeprowadzono je na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wykorzystaniem ośrodków poligonowych w Ustce, Nadarzycach, Drawsku Pomorskim, na poligonach morskich znajdujących się w strefie obrony Marynarki Wojennej oraz w jednostkach uczestniczących[5].

Siły Powietrzne współorganizowały, największe w Polsce pokazy lotnicze Radom Air Show 2011, z udziałem samolotów wojskowych i cywilnych z całego świata. W pokazach wzięło udział 160 statków powietrznych, w tym 116 w pokazie dynamicznym, a 44 w statycznym. Łącznie zaprezentowano 261 lotników i 57 statków powietrznych.

Nastąpiła certyfikacja Komponentu Lotniczego "Jastrząb" składający się z czterech samolotów F-16 Jastrząb, personelu obsługi oraz ochrony wojsk, jako Siły Zdolne do Przerzutu w ramach operacji NATO. Komponent lotniczy musiał przejść certyfikację według programu TACEVAL. Program ten ma za zadanie zweryfikowanie zdolności do podjęcia działań bojowych przez okres wyznaczony przez dowództwo NATO, w warunkach ograniczonej pomocy ze strony państwa-gospodarza[6].

Kurs szkoleniowo-metodyczny kierowniczej kadry lotnictwa Sił Zbrojnych RP "Zlot 2011", który odbył się w październiku 2011 r. Celem było kreślenie roli dowódców poszczególnych szczebli dowodzenia podczas realizacji zadań, ocena poziomu umiejętności pilotażowych i bojowych kierowniczej kadry lotnictwa Sił Zbrojnych RP.[7]

2 września 2016 roku ogłoszone zostały dwa niezależne procedury przetargowe przez Inspektorat Uzbrojenia MON celem pozyskania samolotów do przewozu VIP-ów. Celem zakupu są trzy średnie maszyny, w tym jedna używana i dwie nowe. Wymagana liczba miejsc wynosi nie mniej niż 65 foteli, zasięg minimalny 5500 kilometrów, loty transatlantyckie bez międzylądowania z minimum 30 pasażerami, w konfiguracji do przewozu VIP-ów, posiadanie systemów łączności niejawnej, obrony i ochrony. Samoloty używane mają mieć silniki nie starsze niż 5 lat, a liczbę miejsc w średnich maszynach nie mniejszą niż 132. Zasięg samolotów przy pełnym obciążeniu ma pozwolić na przelot nad Atlantykiem z międzylądowaniem[8].

W październiku 2016 roku zdecydowano, że przetarg na dwa małe samoloty dla VIP-ów wygrywa Gulfstream G550, gdyż druga oferta nie spełnia wymogów. W dniu 15 listopada 2016 roku Szef IU MON gen. bryg. Adam Duda i Jeffrey Crosby, reprezentujący przedsiębiorstwo Gulfstream Aerospace, podpisali umowę na dostawę maszyn[9][10][11][12][13].

21 czerwca 2017 roku pierwsza maszyna Gulfstream G550 wylądowała na Lotnisku Chopina w Warszawie i została przekazana 1. Bazie Lotnictwa Transportowego[14]. Samolot otrzymał imię „Książę Józef Poniatowski”. Następny samolot, o imieniu „Generał Kazimierz Pułaski”, został odebrany 29 lipca 2017 roku na lotnisku w Bydgoszczy[15].

Dowódcy polskich sił powietrznych | edytuj kod

Szef Sekcji Żeglugi Napowietrznej

Dowódca Wojsk Lotniczych | edytuj kod

Inspektorzy Wojsk Lotniczych | edytuj kod

Szefowie Departamentu Żeglugi Powietrznej | edytuj kod

Dowódcy Lotnictwa w Ministerstwie Spraw Wojskowych | edytuj kod

Inspektorzy Obrony Powietrznej Państwa | edytuj kod

Naczelny Dowódca Lotnictwa i OPL, Dowódca Lotnictwa i OPL | edytuj kod

Dowódca Polskich Sił Powietrznych | edytuj kod

Inspektorzy Polskich Sił Powietrznych | edytuj kod

Dowódca Polskich Sił Powietrznych | edytuj kod

Dowódca Lotnictwa Frontu Polskiego (na Wschodzie) | edytuj kod

Dowódca Lotnictwa WP | edytuj kod

Dowódcy Wojsk Lotniczych | edytuj kod

Dowódcy Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (samodzielny organ dowodzenia w latach 1951-1954) | edytuj kod

  • 1951-1952 – gen. bryg. Nikołaj Trawin
  • 1952-1954 – gen. bryg. Siergiej Sazonow

Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju | edytuj kod

Dowódca Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (w ramach Dowództwa Wojsk Lotniczych i OPL OK) | edytuj kod

Główni Inspektorzy Lotnictwa | edytuj kod

Dowódcy Wojsk Lotniczych | edytuj kod

Dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju | edytuj kod

Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej (po scaleniu WOPK i Wojsk Lotniczych w 1990 roku)[16] | edytuj kod

Dowódcy Sił Powietrznych (zmiana nazwy z WLOP na Siły Powietrzne 1 lipca 2004 r.) | edytuj kod

Inspektorzy Sił Powietrznych III Rzeczypospolitej Polskiej | edytuj kod

  • gen. dyw. pil. Jan Śliwka (1 stycznia 2014 – 27 stycznia 2016)
  • gen. bryg. pil. Tomasz Drewniak (28 stycznia 2016 – 17 listopada 2016)
  • płk/gen. bryg. pil. Cezary Wiśniewski (18 listopada 2016 – 17 kwietnia 2017)
  • cz.p.o. gen. bryg. pil. Mirosław Jemielniak (18 kwietnia 2017 – 6 września 2018)
  • cz.p.o. gen. bryg. pil. Jacek Pszczoła (6 września 2018 – 19 października 2018)
  • gen. bryg. pil. Jacek Pszczoła (19 października 2018 – nadal)

Podstawy prawne | edytuj kod

Podstawami prawnymi utworzenia powietrznego segmentu polskich Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej PolskiejKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz akty prawne niższego rzędu, w tym przede wszystkim ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dziennik Ustaw z 2012 roku poz. 461). Zgodnie z artykułem 3 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, w skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje: Wojska Lądowe, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna i Wojska Specjalne, zaś na podstawie art. 3 ust 4a tej samej ustawy, Siłami Powietrznymi dowodzi Dowódca Sił Powietrznych[20]. Przepis ten nie narusza jednak postanowień prawa w zakresie cywilnego zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, sprawowanego za pośrednictwem Ministra Obrony. Ustawa z 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw zlikwidowała stanowisko Dowódcy Sił Powietrznych. Od 1 stycznia 2014 r. dowódcami rodzajów Sił Zbrojnych są Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych i Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych, którym podlegają poszczególne jednostki wojskowe SP.

Flagi lotnictwa wojskowego | edytuj kod

Współczesne (od 1993 r.) | edytuj kod

Historyczne | edytuj kod

Organizacja | edytuj kod

Na dzień 1 stycznia 2012

Dowództwo | edytuj kod

Uzbrojenie i wyposażenie | edytuj kod

Podstawowymi rodzajami uzbrojenia Sił Powietrznych jest amunicja służąca do zwalczania z powietrza celów powietrznych oraz do zwalczania celów lądowych.

Wojska Obrony Przeciwlotniczej | edytuj kod

Wojska Radiotechniczne | edytuj kod

Polskie Wojska Radiotechniczne SP mają na wyposażeniu stacje radiolokacyjne kilku typów: RAT-31DL (prdz), NUR-12M (prdz), NUR-12ME (pr), NUR-15/M (pr, WRLP), NUR-31/M/MK (pr, WRLP) i NUR-41 (pr, WRLP)[22][23].

Wojska Lotnicze | edytuj kod

 Zobacz więcej w artykule Uzbrojenie i sprzęt bojowy Wojsk Lądowych, w sekcji Lotnictwo Wojsk Lądowych.  Zobacz więcej w artykule Uzbrojenie i sprzęt bojowy Wojsk Specjalnych, w sekcji Statki powietrzne.  Zobacz więcej w artykule Marynarka Wojenna, w sekcji Lotnictwo Marynarki Wojennej.  Zobacz więcej w artykule Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych, w sekcji Wyposażenie Akademickiego Ośrodka Szkolenia Lotniczego WSOP.  Osobny artykuł: Lista śmigłowców Wojska Polskiego.

Bazy lotnicze | edytuj kod

181221222331323341424344444956 Legenda
Bazy lotnicze Sił Powietrznych:
Szkolnego: 41, 42
Taktycznego: 12, 21, 22, 23, 31, 32
Transportowego: 1, 8, 33
Bazy lotnicze innych rodzajów Sił Zbrojnych RP:
Marynarki Wojennej: 43, 44
Wojsk Lądowych: 49, 56  Osobne artykuły: Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, 43 Baza Lotnictwa Morskiego44 Baza Lotnictwa Morskiego.  Osobne artykuły: 1 Brygada Lotnictwa Wojsk Lądowych, 49 Baza Lotnicza56 Baza Lotnicza.  Zobacz więcej w artykule 25 Brygada Kawalerii Powietrznej, w sekcji Struktura organizacyjna brygady.

Zespoły akrobacji lotniczej | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Radosław Nawrot: Pierwszy nalot Polaków. s. 4-5.
  2. Lotnictwo, nr. specjalny 4, styczeń 2008 r., wydawnictwo Magnum-X
  3. Józef Zieliński: Lotnictwo Polskie 1918–2008. Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „SWAT”, 2008, s. 90. ISBN 83-926481-1-6.
  4. MON i LOT zaprezentowały wyczarterowane Embraery. gazeta.pl, 2010-06-11. [dostęp 2011-05-02].
  5. Komunikat ORZEŁ-11, www.sp.mil.pl [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-04]  (pol.).
  6. Komunikat ORZEŁ-11, www.sp.mil.pl [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-04]  (pol.).
  7. ZLOT-11 dobiegł końca, www.sp.mil.pl [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-04]  (pol.).
  8. Przetarg na samoloty VIP [w:] Lotnictwo, Magnum-X, 2016, s. 8 .
  9. UMOWA ZAKUPU G550 PODPISANA
  10. "Być może zaważyły terminy". Samolot dla VIP-ów pod lupą ekspertów
  11. Kownacki: Gulfstream G550 jako samolot VIP. Francuska oferta "nie spełniała wymogów formalnych"
  12. Polski Gulfstream G550 zaprezentowany
  13. Gulfstream dla VIP w polskim malowaniu
  14. Ministerstwo ObronyM.O. Narodowej Ministerstwo ObronyM.O., Uroczyste przyjęcie do służby Gulfstreama G550 [dostęp 2017-10-15]  (pol.).
  15. Ministerstwo ObronyM.O. Narodowej Ministerstwo ObronyM.O., Drugi samolot G550 w Polsce [dostęp 2017-10-15]  (pol.).
  16. S. Czmur, W. Wójcik, „Dowódcy Lotnictwa i Obrony Powietrznej”, Poznań, 2000.
  17. M.P. z 2005 r. nr 21, poz. 326
  18. M.P. z 2007 r. nr 31, poz. 347
  19. M.P. z 2010 r. nr 44, poz. 622
  20. ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dziennik Ustaw z 2012 roku poz. 461) (pol.). 27 kwietnia 2012. [dostęp 2012-06-01].
  21. a b Nad Wisłą bezpieczniej? - DziennikZbrojny.pl, „DziennikZbrojny.pl” [dostęp 2018-05-29]  (pol.).
  22. Posterunki radiolokacyjne w Polsce w 2015 r. | Militarium, militarium.net [dostęp 2018-06-10]  (pol.).
  23. Negocjacje zakupu kolejnych radarów Odra - DziennikZbrojny.pl, „DziennikZbrojny.pl” [dostęp 2018-06-10]  (pol.).
  24. a b c Su-22 po remoncie. Kolejnych 10 lat w służbie [FOTO], Defence24 [dostęp 2018-11-07] .
  25. http://www.wydawnictwostratus.pl/assets/PDF-Polskie/PW-11_wkladka.pdf
  26. http://www.wydawnictwostratus.pl/assets/PDF-Polskie/PW-12_wkladka.pdf
  27. Katastrofa MiG-a. Pierwsza śmierć pilota od Smoleńska - strona 1 - Polityka.pl, www.polityka.pl [dostęp 2018-11-11]  (pol.).
  28. ArkadiuszA. Jastrzębski ArkadiuszA., MiG-29 rozbity koło Mińska Mazowieckiego. Eksperci o bezpieczeństwie, „wiadomosci.wp.pl”, 18 grudnia 2017 [dostęp 2017-12-19]  (pol.).
  29. Katastrofa myśliwca MiG-a 29 pod Pasłękiem. Pilot z bazy w Malborku nie żyje. Do tragedii doszło 6.07.2018 r. Śledztwo prokuratury wojskowej - Dziennikbaltycki.pl, dziennikbaltycki.pl [dostęp 2018-11-11]  (pol.).
  30. http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=8419 [dostęp 2013-12-03].
  31. MON zamawia kolejne M-346, www.altair.com.pl [dostęp 2018-12-21]  (ang.).
  32. a b c d e f PZL W-3 Sokół w Wojsku Polskim
  33. Pierwszy B737 dla VIP-ów wylądował w Warszawie [FOTO] [dostęp 2017-11-15] .

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (siły powietrzne):
Na podstawie artykułu: "Siły Powietrzne" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy