Skala molowa


Skala molowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skala molowa (z łac. mollis – miękki), zwana też minorową (z łac. minor – mniejszy, odnosi się do tercji małej zawartej między I a III stopniem skali) – siedmiostopniowa skala z charakterystycznym półtonem między stopniami II i III. Skale molowe i oparte na nich fragmenty utworów muzycznych mają smutne brzmienie, w odróżnieniu od skal durowych.

Spis treści

Odmiany skal minorowych | edytuj kod

Skala minorowa eolska (naturalna) | edytuj kod

Skala minorowa eolska (naturalna) to taka skala minorowa, w której sekundy małe zawarte są tylko pomiędzy stopniami II-III i V-VI. Pomiędzy pozostałymi stopniami skali występują sekundy wielkie. Zbudowana jest z dwóch tetrachordów: doryckiego i lidyjskiego.

Ze względu na archaizujący charakter, używana jest często w stylizacjach. Brak dźwięku prowadzącego rozluźnia tradycyjne brzmienie zwłaszcza w kadencjach utworów.

Skala minorowa harmoniczna | edytuj kod

Skala minorowa harmoniczna to taka skala minorowa, w której sekunda mała zawarta jest pomiędzy stopniami II-III, V-VI oraz VII-VIII (powtórzony I stopień o oktawę wyżej). Pomiędzy stopniami VI-VII powstaje sekunda zwiększona. Siódmy stopień, podobnie jak w skali durowej, ma charakter dźwięku prowadzącego. Ta odmiana jest najbardziej popularna[potrzebny przypis]. Podsumowując, jest to skala minorowa naturalna z podwyższonym VII stopniem.

Skala minorowa dorycka | edytuj kod

Skala minorowa dorycka to taka skala minorowa, w której sekunda mała zawarta jest pomiędzy stopniami II-III i VII-VIII (powtórzony I stopień o oktawę wyżej). Podsumowując, jest to skala minorowa naturalna z podwyższonym stopniem VI i VII.

Skala minorowa melodyczna | edytuj kod

Skala minorowa melodyczna to połączenie odmiany doryckiej (w kierunku wznoszącym) i naturalnej (w kierunku opadającym).

Skala chromatyczna minorowa | edytuj kod

Skala chromatyczna minorowa to skala dwunastostopniowa oparta na skali minorowej naturalnej. Powstaje ona przez wstawienie między sekundy wielkie dodatkowego dźwięku. W efekcie taka skala jest zbudowana z samych półtonów (sekund małych lub prym zwiększonych).

Przyjęto jako zasadę stosowanie zmian chromatycznych w utworach według poniższych schematów.

Określanie tonacji molowych | edytuj kod

Określenie tonacji molowej, w której został napisany utwór, sprowadza się do określenia tonacji durowej na podstawie znaków przykluczowych. Nazwa tonacji molowej pochodzi od dźwięku niższego o tercję małą od prymy tonacji durowej w ten sposób określonej. Tryb określa się analizując przebieg utworu.

Przykład :

  1. Utwór w trybie molowym został napisany w tonacji zawierającej 4 krzyżyki (fis, cis, gis oraz dis), które określają tonację E-dur.
  2. Dźwięk położony o tercję małą niżej od e to cis. Utwór jest napisany w tonacji cis-moll.

Budowanie gam molowych | edytuj kod

Budowanie gamy molowej sprowadza się do określenia znaków przykluczowych gamy durowej naturalnej w prymie położonej o tercję małą wyżej niż pryma zadanej gamy molowej. Odpowiednią odmianę gamy uzyskuje się umieszczając przygodne znaki chromatyczne.

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • Franciszek Wesołowski: Zasady muzyki. Warszawa: PWM, 2010. ISBN 83-224-0461-1.Sprawdź autora:1.
Na podstawie artykułu: "Skala molowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy