Skala twardości Brinella


Skala twardości Brinella w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Twardościomierz Brinella

Skala twardości Brinella – skala oznaczania twardości metali na podstawie testu dokonanego metodą opracowaną przez szwedzkiego inżyniera Johana Augusta Brinella w 1900 roku. Twardość w skali Brinella oznacza się HBW[1] i leży w zakresie od 3 do 650. Metoda Brinella należy do prób niszczących z uwagi na duży rozmiar odcisku. Najczęściej stosowana jest przy odbiorze materiałów hutniczych. Procedurę dokonywania pomiarów opisuje Polska Norma PN-EN ISO 6506[1].

Zasada pomiaru

W metodzie pomiaru twardości Brinella w próbkę metalu wciska się kulkę z węglików spiekanych[2] (dawniej kulkę stalową). Średnica kulki (1, 2,5, 5 i 10 mm), czas obciążenia (od 10 s dla stali do 60 s miękkich stopów) oraz siła docisku (1-3000 kgf), zależy od rodzaju materiału i grubości próbki.

Twardość HBW oblicza się z zależności:

HBW = siła obciążająca (w kgf – obecnie używa się wartości w niutonach)/powierzchnia odcisku (w mm²).

Twardość oblicza się też na podstawie średnic kulki i odcisku:

HBW = 0 , 102 2 F π D ( D D 2 d 2 ) {\displaystyle {\mbox{HBW}}=0,102{\frac {2F}{\pi D({D-{\sqrt {D^{2}-d^{2}}})}}}}

gdzie:

F = siła obciążająca (N) D = średnica kulki (mm) d = średnica odcisku (mm)

Przed wprowadzaniem normy z 2008 r. dopuszczano kulki stalowe zamiast węglikowych, a skale twardości oznaczano jako HB lub dodając w oznaczeniu literę S (HBS) dla stali i W dla węglików (HBW). Ponieważ powyżej twardości 350 HBW wyniki pomiaru kulką stalową i wykonaną z węglików różnią się istotnie, obecna norma dopuszcza już tylko kulki wykonane z węglików oraz zapis skali jako HBW.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b PN-EN ISO 6506-1:2008 .
  2. Olszewski H.: Badanie twardości metali. [dostęp 2011-05-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-22)].

Bibliografia | edytuj kod

  • Praca zbiorowa: Mała encyklopedia metrologii. WNT, 1989, s. 433-434.
Na podstawie artykułu: "Skala twardości Brinella" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy