Skalnicowce


Skalnicowce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sempervivum × funckii Aeonium dodrantale Tiarella 'Ninja'

Skalnicowce (Saxifragales Dumort.) – grupa roślin wyróżniana w randze rzędu okrytonasiennych. Stanowi grupę siostrzaną kladu określanego mianem 'superróżowych' (ang. superrosids) obejmujących różowe (rosids) wraz z rzędem winoroślowców (Vitales)[3][2]. Obejmuje 15 rodzin ze 112 rodzajami i 2,5 tysiącem gatunków[2]. Występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym najbardziej zróżnicowani są na obszarach w strefie klimatu umiarkowanego, rzadziej rosną w tropikach[4], obecne są też w strefach arktycznych[5]. Z powodu szybkiej i relatywnie krótkiej radiacji ewolucyjnej w środkowej kredzie problemy stwarza ustalenie relacji filogenetycznych i klasyfikacji należących tu rodzin (ich różnicowanie trwało tylko 3–6 milionów lat)[4]. Rośliny tu należące cechują się obecnością kwasu elagowego, mirycetyny i flawonoli[2].

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Drzewa, krzewy i rośliny zielne, zarówno jednoroczne jak i wieloletnie. Także sukulenty liściowe (→ gruboszowate)[5].
Liście
Zróżnicowane – ustawione równolegle, okółkowo lub skrętolegle, blaszki pojedyncze lub złożone[5]. Brzeg blaszki często piłkowany, z ząbkami gruczołowymi[3].
Kwiaty
Zwykle promieniste, z wykształconym kielichem i koroną[5]. Często występuje hypancjum[3]. Zalążnia czasem apokarpiczna (słupki niezrośnięte), ale typowy dla większości przedstawicieli jest słupek pojedynczy[5], przy czym często tworzące go owocolistki pozostają na szczycie niezrośnięte. Znamię odgięte[3].
Owoce
Zwykle suche i pękające[3].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna skalnicowców w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Powiązania filogenetyczne między rodzinami w rzędzie na podstawie danych APweb[2]:

+ cynomoriowate Cynomoriaceae – rodzina o nieznanej pozycji w kladogramie.

Pozycja w systemie Ruggiero i in. (2015)

W systemie Ruggiero i in. (2015) rząd w pojedynkę należy do jednego z 18 nadrzędów okrytonasiennych – Saxifraganae, obejmującego rodziny zgodnie z systemem APG III (2009)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe Takht., nadrząd Saxifraganae Reveal, rząd skalnicowce Dumort[6].

Podział na rodziny według systemu Reveala (1994-1999)

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-02]  (ang.).
  2. a b c d e Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02]  (ang.).
  3. a b c d e ColeC. T.CH. ColeC. i inni, Filogeneza roślin okrytozalążkowych – Systematyka Roślin Kwiatowych, Polskie tłumaczenie/Polish version of (2018) Angiosperm Phylogeny Poster – Flowering Plant Systematics, 2018 .
  4. a b Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 231. ISBN 978-1-842466346.
  5. a b c d e Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 821. ISBN 83-214-1305-6.
  6. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rzędu Saxifragales według Reveala
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Skalnicowce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy