Skroniów


Na mapach: 50°37′41″N 20°15′41″E/50,628056 20,261389

Skroniów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skroniówwieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Spis treści

Części miejscowości | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Skroniów w roku 1174 r. „Skroniow”, wieś i folwark w powiecie jędrzejowskim, gminie Prząsław, parafii Jędrzejów. Wieś ta, a jej część zapewne, była nadana klasztorowi jędrzejowskiemu, jak świadczy o tym akt uposażenia klasztoru cystersów jędrzejowskich z 1174 r. (Kod. Małop., II, 9)[6]. W dalszych latach klasztor skupuje części od drobnych dziedziców. W 1335 r. „Stanisław, Maugunscus, Adam et Wloscibor – fratres germani heredes de Skroniów” sprzedają swe części klasztorowi jędrzejowskiemu za 80 grzywien (Kod. Małop., I, 285). Sprzedaż ta wywołuje opozycję ze strony dalszych krewnych. Andrzej z Mojkowic upomina się o jakąś cząstkę („partícula hereditatis in parvo Skroniów″), ale następnie zrzeka się przed sądem królewskim swej pretensji w 1303 r. Współcześni im Mikołaj i Nierasta, synowie Andrzeja upominają się o trzecią część dziedzictwa „in parvo Skroniów″, lecz występujący w imieniu klasztoru „Wlosciborius heros do Potok″ udowodnił, iż klasztor tę część zakupił i zapłacił[6]. Inni członkowie rodu występują w dalszym ciągu z pretensjami do klasztoru, który jednocześnie nic przestaje skupywać cząstek dla uwolnienia się od kłótliwych sąsiadów. Cały szereg aktów i wyroków mieści Kodeks Małopolski (t. I). W połowie wieku XV w. Skroniów wś w parafii Andrzejów stanowi własność w połowie klasztoru jędrzejowskiego, w połowie rycerską Gozdzickiogo herbu Doliwa. W części duchownej były łany kmiece, które dawały czynsz, kury, sery, jaja, powabę, osep. Była tam karczma, zagrodnicy, folwark duchowny i 1 młyn. Wszystkie role płaciły dziesięcinę snopową i konopną klasztorowi jędrzejowskiemu (Długosz L.B. t.III, s.362,370,375). Według registru poborowego powiatu krakowskiego z 1581 r. we wsi Skroniów opactwo jędrzejowskie miało 7 ½ łana kmiecego 3 zagrodników bez roli, 1 komornika bez bydła, i karczmarza Stanisław Strzeszkowski ½ łana kmiecego 1 zagrodnika bez roli. Rakowski 1 łan, 1 zagrodnika bez roli (Pawiński, Małop. s.87,439). Po zniesieniu klasztoru Skroniów wchodził w skład dóbr rządowych Jędrzejów[6].

W 1827 r. wieś liczyła 30 domów i 245 mieszkańców[6]. W 1864 car Aleksander II Romanow wydał dekret o uwłaszczeniu włościan w Królestwie Polskim. Na mocy tego dekretu zniesiono pańszczyznę a wieś Skroniów stała się własnością jej mieszkańców. W 1886 r. w Skroniowie funkcjonowały jeszcze folwarki Skroniów i Książe o obszarze 631 morgów. Zabudowania folwarczne składały się z 2 budynków murowanych i 22 drewnianych. W czasie II wojny światowej w Skroniowie miała miejsce potyczka partyzancka, stoczona 21 lipca 1944 przez oddziały Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej przeciw oddziałom Wehrmachtu.

 Osobny artykuł: Potyczka pod Skroniowem.

W miejscowości znajduje się Szkoła Podstawowa im. Roalda Amundsena, stadion piłki nożnej i ręcznej działa też klub sportowy „Zryw” oraz jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej licząca około 40 strażaków, mająca do dyspozycji remizę i wóz strażacki. Od 1983 r. wieś jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej. Kościół zbudowany został w latach 1984–1992.

 Osobny artykuł: Parafia św. Maksymiliana w Skroniowie.

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-20].
  2. Jednostki organizacyjne gminy Jędrzejów. Urząd Gminy Jędrzejów. [dostęp 2015-03-20].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-03-20].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-03-20]. 
  5. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych: Urzędowy wykaz nazw miejscowości (2012,2015) (pol.). Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls) opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2017-06-13].
  6. a b c d Skroniów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochaczew. Warszawa 1889.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Skroniów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy