Skrzyszów (województwo małopolskie)


Na mapach: 49°59′34″N 21°03′46″E/49,992778 21,062778

Skrzyszów (województwo małopolskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skrzyszówwieś sąsiadująca z Tarnowem, leżąca nad potokiem Wątok. Siedziba władz gminy w powiecie tarnowskim (woj.małopolskie). Historia Skrzyszowa sięga początku XIV wieku, we wsi znajduje się zabytkowy drewniany kościół św. Stanisława. W 2011 roku Skrzyszów liczył 3754 mieszkańców[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Historia Skrzyszowa sięga początku XIV wieku, w roku 1331 król Władysław Łokietek potwierdził Spytce z Melsztyna prawo do wsi[2].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego Skrzyszów składał się z trzech części: Skrzyszowa, Ładnej i Srędzin. Gęsto zabudowany Skrzyszów leżący nad Wątokiem liczył 400 domów. W Ładnej położonej przy gościńcu z Tarnowa do Pilzna było 26 domów, w niej znajdowała się największa w Galicji garbarnia. Srędziny ulokowane na północ od Ładnej liczyły 43 domy.

Las Kruk. Miejsce zbrodni hitlerowskich z czasu II wojny światowej

Ludna ta wieś rozsiadła w urodzajnej glebie i korzystnych warunkach, wytworzonych przez sąsiedztwo z Tarnowem.

Pierwsza parafia w Skrzyszowie powstała przed rokiem 1350. W 1517 roku hetman Jan Amor Tarnowski ufundował istniejący do dziś drewniany kościół. Parafia została zniesiona w 1542 roku, utworzono ją na nowo w roku 1736. Do parafii należały też Wola Rzędzińska, Wałki, Jodłówka i część Rzędzina[3].

W 1581 roku wieś, która była wówczas własnością księcia Ostrogskiego liczyła 66 kmieci gospodarujących na 33 łanach roli i 6 zagród z rolą. Poza tym sołtys miał 2 łany ziemi i 9 zagród. We wsi mieszkało 57 komorników oraz 7 rzemieślników. Miejscowość graniczyła na zachodzie z Gumniskami i Zawadą, na południu z Łękawicą i Szynwaldem, na wschodzie z Pogórską Wolą, a na północy z Rzędzinem. Wieś zawsze była częścią dóbr panów Tarnowa[4].

Po I wojnie światowej Skrzyszów stał się siedzibą samorządu gminnego. W 1934 wieś weszła w skład gminy zbiorowej Gumniska. W 1937 roku miejscowi działacze ludowi zorganizowali strajk chłopski oraz manifestacje w Skrzyszowie i Tarnowie[2].

W czasie II wojny światowej, od marca do lipca 1941 roku, w lesie Kruk na stoku Góry św. Marcina niemieccy naziści zamordowali ok. 400 osób. W latach 1958–1959 wybudowano na tym miejscu pomnik projektu tarnowskich artystów Bogdany i Anatola Drwalów[5].

1 stycznia 1973 roku Skrzyszów stał się siedzibą władz gminy. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnowskim.

Zabytki | edytuj kod

W Skrzyszowie znajduje się drewniany kościół św. Stanisława Biskupa, wybudowany w stylu późnogotyckim w 1517 roku oraz drewniany parterowy dwór z I połowy XIX w.

Ciekawostka | edytuj kod

16 marca 2017 roku w Skrzyszowie padła najwyższa wygrana w historii Lotto – 36 726 210, 20 [6].

Przypisy | edytuj kod

  1. Wieś Skrzyszów » mapy, GUS, nieruchomości, szkoły, kod pocztowy, edukacja, kierunkowy, przedszkola, demografia, statystyki, www.polskawliczbach.pl [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  2. a b Skrzyszów – Historia (pol.). skrzyszow.pl. [dostęp 2017-07-25].
  3. Marek Sztorc: Skrzyszów, kościół św. Stanisława bpa. [w:] Tarnowskie kościoły. [dostęp 2017-07-25]. (pol.)
  4. Skrzyszów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochaczew. Warszawa 1889.
  5. AndrzejA. Matuszczyk AndrzejA., Pogórze Karpackie, Tarnów: Oddział PTTK [Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego] „Ziemi Tarnowskiej”, 1995, ISBN 83-903260-1-9, OCLC 891189204 .
  6. Nowy rekord wysokości wygranej w grach losowych w Polsce - 36 726 210,20 złotych! | Lotto, Kaskada, Multi Multi, Mini Lotto, Zdrapki - lotto.pl, www.lotto.pl [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
Na podstawie artykułu: "Skrzyszów (województwo małopolskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy