Sokółka


Na mapach: 53°24′25″N 23°30′00″E/53,406944 23,500000

Sokółka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sokółkamiasto w woj. podlaskim, siedziba powiatu sokólskiego i gminy miejsko-wiejskiej Sokółka, przy drodze krajowej nr 19[2].

Prawa miejskie nadane zostały Sokółce w roku 1609. Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego w Wielkim Księstwie Litewskim[3]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Miasto położone jest na obszarze Wzgórz Sokólskich, w północnej części Niziny Podlaskiej, u źródeł rzeki Sokołdy.

Przez miasto przebiega międzynarodowa trasa drogowa droga krajowa nr 19 i kolejowa WarszawaGrodno i dalej w kierunkach na Wilno, Rygę, Sankt-Petersburg, Mińsk i Moskwę. Sokółka oddalona jest o 16 km od polsko-białoruskiego przejścia granicznego w Kuźnicy Białostockiej[4].

Historia | edytuj kod

Początki miasta | edytuj kod

Rycina Bony Sforzy z okresu, w którym nadany został jej dworek Sucholda, na obszarze dzisiejszej Sokółki

Pierwotnie Sokółka była wsią koronną, której mieszkańcy zobowiązani byli do hodowli sokołów[5], z czym można wiązać pochodzenie nazwy miasta. W początku XVI wieku istniał tu dwór myśliwski Sucholda znajdujący się we władaniu królowej Bony, który został nadany jej przez Zygmunta Starego w roku 1524 wraz z rozległym obszarem od Kowna do Narwi i Świsłoczy, jaki wydzielił z Puszczy Grodzieńskiej[6]. W 1565 roku Zygmunt August ufundował w Sokółce kościół katolicki, a parafia funkcjonowała od roku 1592[7]. W latach 1586–1589 Sokółka stała się wsią targową. Prawa miejskie otrzymała ona 28 lutego 1609 roku od Zygmunta III[8]. Przed nadaniem praw miejskich do Sokółki przybyli rewizorzy królewscy Jerzy Scipion del Campo oraz Stefan Nieszkowski, którzy dokonali rozplanowania przyszłego miasta[9].

Sokółka w XVII i XVIII wieku | edytuj kod

Tablica poświęcona Antoniemu Tyzenhauzowi na ścianie Muzeum Ziemi Sokólskiej

Kanclerz wielki litewski Albrycht Stanisław Radziwiłł w swoim pamiętniku pod datą 18 maja 1633 roku zapisał: „Na zaproszenie starosty żmudzkiego i wojewody brzeskiego, mego brata, udaliśmy się do Sokółki, gdzie król i my wszyscy zostaliśmy przyjęci wspaniale. Zanim tam przybyliśmy, król mówił mi (ponieważ jeszcze nigdy w tym miejscu nie byłem), że zobaczę dom drewniany, który został zbudowany za cenę 7000 zł, lecz nie dokończony i już prawie w upadku. Okazało się to prawdziwe”[10]. W roku 1652 Ludwika Maria Gonzaga nadała parafię w Sokółce trzem współpracownikom Wincentego à Paulo[11][12]. Po krótkim pobycie w mieście przeniesieni zostali oni jednak do Warszawy. W tym okresie w mieście wytapiano rudę darniową[13]. 11 lutego 1662 roku wydano dekret, który zmuszał Żydów do opuszczenia miasta. Mogli odwiedzać Sokółkę tylko w dniach handlowych i jarmarcznych, ale nie dłużej niż na 3 dni. Żydom zabronione było nabywanie domów i dóbr ziemskich. Jeżeli któryś z nich takowy majątek posiadał, to przechodził on na własność Kościoła katolickiego. Zakazane było również wynajmowanie Żydom domów. Naruszenie dekretu wiązało się z karą pieniężną w wysokości 10 seksagen groszy litewskich na korzyść Kościoła w Sokółce[14]. 29 grudnia 1698 roku August II nadał zamieszkującym Sokółkę Żydom przywilej wolnego handlu oraz prowadzenia szynków[15].

W roku 1717 miasto znalazło się na drodze pocztowej między Warszawą i Mitawą, a w mieście osadzono urzędników pocztowych z rodziny Michaelisów[16]. W drugiej połowie XVIII wieku podskarbi nadworny litewski Antoni Tyzenhauz sprowadził rzemieślników i rozbudował miasto, próbując dokonać przestrzennej przebudowy miasta[8]. W czasie jego administrowania dokonany został nowy podział ekonomii litewskich, w wyniku czego Sokółka została siedzibą guberni. Tyzenhauz na obszarze ekonomii grodzieńskiej wybudował szereg fabryk i manufaktur, które później upadły, jednak wprowadził na nowo wcześniej zniesioną pańszczyznę. W wyniku tego w Sokółce oraz w Kuźnicy i Krynkach pojawiły się protesty miejscowej ludności, a w latach 70. XVIII wieku pisano supliki do króla. W tym czasie w mieście znajdowały się 182 domy i stacjonował w nim garnizon kawalerii narodowej[17]. Na zlecenie Tyzenhauza został wykonany przez Józefa de Sacco projekt założenia parkowo-pałacowego: „Planty Zabudowania gubernji J.K.mci Sokolskiey”, zbudowano jednak tylko pałacyk gubernatora. Za to do lat 80. XVIII wieku wybudowano 12 kamienic na rynku[18].

W czasie insurekcji kościuszkowskiej w marcu 1794 roku agitację na terenie Sokółki prowadził Joachim Chreptowicz. W kwietniu tego roku stacjonujący w mieście regiment liczył 600 osób. Po zajęciu Grodna przez Rosjan, 9 maja w Sokółce podpisany został przez kilkaset osób akces do powstania oraz zawiązano w nim Komisję Porządkową Powiatu Grodzieńskiego. Wydana została też specjalna odezwa do mieszkających na tych terenach Tatarów. W lipcu komisja ogłosiła Uniwersał połaniecki[19].

Okres rozbiorów | edytuj kod

Herb Sokółki z 1845 roku

Od 1796 roku miasto znalazło się w zaborze pruskim, w prowincji Prusy Nowowschodnie[20]. Do czasu Pokoju w Tylży w roku 1807, gdy Sokółka znalazła się w zaborze rosyjskim, stacjonował w niej szwadron wojsk pruskich, liczący 228 osób[21]. W latach 1792 i 1803 wybuchały pożary, w wyniku których spłonęła część miasta, a w roku 1796 kościół parafialny[22]. W roku 1848 zbudowany został murowany kościół katolicki pw. św. Antoniego. W latach 50. XIX wieku zbudowana została prawosławna cerkiew św. Aleksandra Newskiego[23] oraz szkoła administracyjno-leśna i strzelecka, a w 1886 roku koszary. Od końca XIX wieku do wybuchu I wojny światowej w mieście stacjonował 63 Uglicki Pułk Piechoty[24]. W 1910 roku burmistrzem Sokółki był Józef Stanisławowicz Daszuta[25].

Od roku 1807 aż do 1975 Sokółka była miastem powiatowym. W XIX wieku była ośrodkiem targów, rzemiosła i drobnego przemysłu.

Sokółka w czasach II Rzeczypospolitej | edytuj kod

Pomnik z popiersiem Józefa Piłsudskiego

Od 30 kwietnia[26] 1919 roku Sokółka znalazła się w granicach Polski, jednak w okresie VII-IX 1920 r. zajmowana była przez wojska bolszewickie podczas wojny polsko-bolszewickiej[27]. W lipcu 1920 roku w wyniku ostrzału artyleryjskiego część miasta została zniszczona[28]. 24 września tego roku stacjonował w mieście sztab dowodzenia 2 Armii Wojska Polskiego, tu także został wydany przez Józefa Piłsudskiego rozkaz ataku na Lidę[28]. 20 listopada 1996 roku[29] odsłonięty został pomnik poświęcony bohaterom bitwy nad Niemnem z tamtego okresu z popiersiem marszałka Piłsudskiego.

W okresie międzywojennym miasto znane z garbarni oraz targów końskich i bydlęcych.

II wojna światowa | edytuj kod

21 września 1939 roku miasto zostało zajęte przez oddziały sowieckiej 2 brygady czołgów. W czerwcu 1941 miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie, a w lipcu weszło w skład Bezirk Bialystok. Sowieci zbudowali w Sokółce pomnik Lenina, który latem 1941 Niemcy kazali zniszczyć miejscowym Żydom[30].

W 1941 r. w południowo-wschodniej części miasta Niemcy utworzyli getto dla ludności żydowskiej[31]. Oprócz kilku tysięcy Żydów z Sokółki trafiło tam również ok. 1500 Żydów z Janowa, Krynek, Czyżewa i Zaręb Kościelnych[31]. Mieszkańcy getta pracowali w fabryce filcu, w warsztatach szewskich i krawieckich oraz wykonywali roboty drogowe[31]. Wybudowali także zalew w Sokółce[32]. 2 listopada 1942 ok. 8 tys. osób wywieziono z getta do obozu przejściowego w Kiełbasinie pod Grodnem[31][33]. Getto szczątkowe zlikwidowano w styczniu 1943[34]. Żydzi z sokólskiego getta zginęli w obozie zagłady w Treblince i w Auschwitz-Birkenau[31].

W latach 1942–1944 w Sokółce znajdował się niemiecki obóz pracy[31]. Przeciętnie w obozie przebywało 150 osób; ogółem przeszło przez niego ok. 3 tys. osób[31]. Podczas likwidacji obozu część więźniów rozstrzelano, a część zwolniono[31].

Okres powojenny | edytuj kod

Od 1944 w okolicach miasta silna była partyzantka antykomunistyczna – np. 11 sierpnia 1946 partyzanci trzykrotnie zaatakowali lokalny posterunek Milicji Obywatelskiej[35]. W latach 70. XX wieku we wschodniej części miasta powstały dwa duże zakłady przemysłowe: stolarski Stolbud (obecnie Sokółka Okna i Drzwi) oraz Fabryka Urządzeń Mechanicznych „Spomasz”[36].

400-lecie miasta | edytuj kod

W 2009 roku Sokółka obchodziła 400-lecie istnienia. Z tej okazji w Sokółce zorganizowano wiele imprez z takimi artystami na czele jak Danzel. Ponadto przed Urzędem Miejskim postawiono pomnik, upamiętniający ten jubileusz. Wyprodukowano też sokólską monetę o nazwie „Sokole”.

Demografia | edytuj kod

Ulica Białostocka/Droga krajowa nr 19 w Sokółce; po lewej stronie zabytkowe kamienice

W kolejnych latach Sokółka liczyła:

  • Przełom XVIII i XIX w. – 1124 mieszkańców (w tym 383 Żydów i 18 Tatarów)[37]
  • 1867 – 3814 mieszkańców[38]
  • 1878 – 3431 mieszkańców[39]
  • 1945 – 4879 mieszkańców[40]
  • 1987 – ok. 18 000[41]
  • 2004 – 19 037
  • 2008 – 18 666[42]

Piramida wieku mieszkańców Sokółki w 2014 roku[1].

Gospodarka | edytuj kod

Nieistniejący budynek firmy „Sokółka Okna i Drzwi”, będącej kontynuacją działającego od lat 70. Stolbudu

Miasto jest głównie ośrodkiem usługowym regionu rolniczego, ale także produkcji stolarki okiennej, importu węgla kamiennego i gazu, mrożenia owoców i warzyw czy przetwórstwa mleka. Znajdujące się większe zakłady pracy w Sokółce to:

Transport | edytuj kod

Drogi | edytuj kod

Przez Sokółkę biegnie droga krajowa nr 19, a w przyszłości ma biec droga ekspresowa S19. Oprócz tego w Sokółce początek mają droga wojewódzka nr 673 i droga wojewódzka nr 674.

Kolej | edytuj kod

 Osobny artykuł: Sokółka (stacja kolejowa).

Z Sokółki można dojechać do miast: Warszawa, Białystok, Suwałki, Kuźnica Białostocka, Grodno (Białoruś), Szostaków (Litwa). Dawniej można było dojechać do miast: Wrocław, Bydgoszcz i Katowice.

Transport lotniczy | edytuj kod

W 2014 przy ul. Władysława Sikorskiego oddano do użytku sanitarne lądowisko dla helikopterów.

Turystyka | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

Zabytkowy dom w Sokółce z 1880 roku, dawniej plebania prawosławna
  • Kościół parafialny św. Antoniego Padewskiego – neoklasycystyczny (ok. 1848, rozbudowany 1901-1904),
  • Prawosławna cerkiew parafialna pw. św. Aleksandra Newskiego z lat 1850–1853
  • Granitowa płaskorzeźba – Alegoria Nauki z 1933 roku znajdująca się na elewacji frontowej budynku Szkoły Podstawowej nr 1 im. Adama Mickiewicza w Sokółce
  • Murowana kapliczka przy zbiegu ul. Grodzieńskiej i Kresowej w Sokółce z 1906 roku
  • Przedwojenne kamienice wzdłuż ulic Białostockiej i Grodzieńskiej
  • Dawna drewniana plebania prawosławna na rogu ulic Józefa Piłsudskiego i ks. Piotra Ściegiennego z 1880 roku

Inne obiekty o walorach kulturowych | edytuj kod

Obiekty sakralne w SokółceKościół św. Antoniego z 1848 roku.Cerkiew św. Aleksandra Newskiego z roku 1853; po prawej dzwonnica bramna odbudowana w latach 2010–2013.Zabytkowa kapliczka u zbiegu ulic Grodzieńskiej i Kresowej w Sokółce z 1906 roku.Kaplica św. Męczennicy Pawły na cmentarzu prawosławnym w Sokółce.

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Podgląd miasta | edytuj kod

W mieście znajduje się wiele kamer monitoringu wizyjnego należących do miasta, jak i osób prywatnych. Telewizja Sokółka udostępnia na swojej stronie internetowej obraz z kilku kamer znajdujących się w różnych częściach miasta. Transmisja jest prowadzona przez całą dobę w czasie rzeczywistym. System jest cały czas rozbudowywany o kolejne kamery[45].

Media | edytuj kod

W Sokółce znajduje się lokalna telewizja, gazeta internetowa i tygodnik wydawany w formie papierowej, które swoim zasięgiem obejmują cały powiat:

  • Sokółka TV[46]
  • iSokolka.eu[47]
  • Tygodnik Nowiny Sokólskie[48]
  • Tygodnik Info-Sokółka

Oświata | edytuj kod

Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Sokółce Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II w Sokółce Zespół Szkół Rolniczych w Sokółce

Szkoły podstawowe | edytuj kod

  • Szkoła Podstawowa Specjalna
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza
  • Szkoła Podstawowa nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Walerego Wróblewskiego

Gimnazja | edytuj kod

  • Gimnazjum Specjalne
  • Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II
  • Gimnazjum nr 2
  • Gimnazjum nr 3 Integracyjne

Szkoły ponadgimnazjalne | edytuj kod

  • Zespół Szkół w Sokółce, ul. Mickiewicza 11 (Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika i Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych)[49]
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Elizy Orzeszkowej w Sokółce, Os. Zielone 1A (Technikum nr 1 i Branżowa Szkoła I Stopnia)[50]
  • Zespół Szkół Rolniczych im. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” w Sokółce, ul. Polna 1 (Technikum nr 2)[51]
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, Os. Zielone 1A (Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna)[52]

Instytucje | edytuj kod

Głaz na cześć 300 lat osadnictwa tatarskiego położony w parku w centrum miasta Budynek Muzeum Ziemi Sokólskiej Budynek Sokólskiego Ośrodka Kultury

Fundacje i stowarzyszenia | edytuj kod

  • Fundacja Sokólski Fundusz Lokalny[53]
  • Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Ziemi Sokólskiej „Barka”[54]
  • Stowarzyszenie Klub 4x4[55]
  • Polskie Stowarzyszenie Łucznictwa Konnego[56]

Kulturalne | edytuj kod

  • Teatr Amatorski „Coś”
  • Zespół muzyczny „FBI”
  • Zespół muzyczny „Bad Falcon”

Sportowe | edytuj kod

Kryta pływalnia
  • Klub Sportowy Sokół Sokółka – piłka nożna[60]
  • Sokólski Klub Kolarski Sokół – kolarstwo, triathlon, bieganie[61]
  • Uczniowski Klub Sportowy „Batory” – sekcje: pływacka, szachowa, narciarstwa wodnego[62]
  • Klub bilardowy Metal-Fach LP Pool Bilard Sokółka[63]
  • Klub Jeździecki BIK[64]
  • Klub Sportowy Mikolo Sokółka – siatkówka
  • OSiR Sokółka – tenis stołowy[65]
  • UKS Boxing Sokółka – boks
  • LUKSz Orient Sokółka – szachy

Imprezy cykliczne w mieście | edytuj kod

  • Dni Sokółki[66]
  • Wielkie Grillowanie z Kurczakiem
  • Pożegnanie Lata
  • Letnia Akademia Wiedzy o Tatarach Polskich
  • Przegląd Widowisk Pastorałkowych
  • Wojewódzkie Spotkanie Rodzin Muzykujących
  • Rodzinny Festyn Dobroczynny[66]
  • Międzynarodowy Memoriał im. Stanisława Kirpszy – zawody kolarskie

Wielokulturowość miasta | edytuj kod

Ze względu na to, że miasto zamieszkują wyznawcy religii katolickiej, prawosławnej oraz islamu, poza Polakami są to Białorusini i Litwini, a w jego okolicach zamieszkują także Tatarzy, zyskało ono określenie stolicy polskiego orientu[4]. W mieście zaczyna się także Szlak Tatarski, utworzony w roku 1979 na cześć sprowadzenia na te ziemie chorągwi tatarskiej przez Jana III Sobieskiego[67].

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa

Na terenie Sokółki działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Znani ludzie urodzeni w miejscowości | edytuj kod

Sokółka na dużym i małym ekranie | edytuj kod

Trylogia „U Pana Boga...” | edytuj kod

W Sokółce i okolicach była kręcona większość scen całej trylogii. Ukazane w filmie obiekty które znajdują się w Sokółce: kościół pw. św. Antoniego, plebania, ogród, wędzarnia, obiekty gospodarcze, cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego i inne.

Cud w Sokółce | edytuj kod

 Zobacz więcej w artykule Kolegiata św. Antoniego w Sokółce, w sekcji Domniemany cud eucharystyczny.

6 lutego 2010 roku w Telewizji Polsat został wyemitowany film dokumentalny Faktu dla Polsatu pt. „Cud w Sokółce”. W filmie były ukazane zdarzenia, które miały miejsce 12 października 2008 w kościele pw. św. Antoniego w Sokółce.

Miejsca i obiekty | edytuj kod

W Sokółce | edytuj kod

Kino „Sokół” w Sokółce Stadion OSiR w Sokółce
  • zespół boisk, korty tenisowe, kryta pływalnia, skatepark, siłownia przy OSiR, ul. Mariańska 31
  • stadion miejski, ul. Mariańska/ul. Grodzieńska
  • Zalew Sokólski z ośrodkiem wczasowym – akwen 20 ha z plażą, wypożyczalnia sprzętu wodnego, miejsca noclegowe, kort tenisowy, boisko do siatkówki plażowej, ul. Wodna
  • kino „Sokół”
  • pomnik z popiersiem Józefa Piłsudskiego
  • pomnik na cześć 300 lat osadnictwa tatarskiego (umiejscowiony w parku w centrum miasta)
  • tablica poświęcona Antoniemu Tyzenhauzowi na ścianie Muzeum Ziemi Sokólskiej

W najbliższych okolicach Sokółki | edytuj kod

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Urząd Miejski w Sokółce

Sokółka sąsiaduje z Białorusią.

Miasta partnerskie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Sokółka polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 6. ISBN 978-83-61128-35-9.
  3. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 97.
  4. a b Serwis informacyjny powiatu sokólskiego. [dostęp 2009-06-30].
  5. Sokółka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola. Warszawa 1890.
  6. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 7. ISBN 978-83-60534-98-4.
  7. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 9. ISBN 978-83-60534-98-4.
  8. a b Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 4. ISBN 978-83-61128-35-9.
  9. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 11. ISBN 978-83-60534-98-4.
  10. Albrycht Stanisław Radziwiłł: „Pamiętnik o dziejach w Polsce” T. I 1632-36 r. Warszawa: PIW Wa-wa, 1980, s. 306–307. ISBN 83-06-00092-7.
  11. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 13. ISBN 978-83-60534-98-4.
  12. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 11. ISBN 978-83-61128-35-9.
  13. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 14. ISBN 978-83-60534-98-4.
  14. Vaida Kamuntavičienė. Studies in church history VI, Christians and the non-Christian other. , s. 81–82, 2013. Vilnius: Lithuanian Catholic Academy of Science. ISSN 1392-0502
  15. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 16. ISBN 978-83-60534-98-4.
  16. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 17. ISBN 978-83-60534-98-4.
  17. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 19–21, 23. ISBN 978-83-60534-98-4.
  18. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 21–22. ISBN 978-83-60534-98-4.
  19. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 24–27. ISBN 978-83-60534-98-4.
  20. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 12. ISBN 978-83-61128-35-9.
  21. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 28. ISBN 978-83-60534-98-4.
  22. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 29. ISBN 978-83-60534-98-4.
  23. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 24. ISBN 978-83-61128-35-9.
  24. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 13. ISBN 978-83-61128-35-9.
  25. Памятная книга Гродненской губернии 1910.
  26. Jan Rećko: Józef Piłsudski w Sokółce. Bydgoszcz: Reprint, 2009, s. 7.
  27. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 14. ISBN 978-83-61128-35-9.
  28. a b Jan Rećko: Józef Piłsudski w Sokółce. Bydgoszcz: Reprint, 2009, s. 8.
  29. Jan Rećko: Józef Piłsudski w Sokółce. Bydgoszcz: Reprint, 2009, s. 15.
  30. Pomnik ku czci bohaterów, pomnik Lenina, pomnik pamięci pomordowanych [FOTO].
  31. a b c d e f g h Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 463. ISBN 83-01-00065-1.
  32. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 20. ISBN 978-83-61128-35-9.
  33. Yitzak Arad: Belzec, Sobibor, Treblinka. The Operation Reinhard Death Camps. Bloomington: Indiana University Press, 1999, s. 397. ISBN 978-0-253-21305-1.
  34. Anna Pyżewska: Pomoc dla ludności żydowskiej w Okręgu Białystok w latach okupacji niemieckiej, [w:] Polacy i Żydzi pod okupacją niemiecką 1939–1945. Studia i materiały. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2006, s. 947. ISBN 83-60464-01-4.
  35. Zbigniew Jerzy Hirsz, Organizacje młodzieżowe na Białostocczyźnie w latach 1944–1947, w: red. Z.J. Hirsz, Ruch młodzieżowy w początkach Polski Ludowej 1944-1947, Komisja Historii Ruchu Młodzieżowego ZG ZSMP, Warszawa, 1987, s. 111.
  36. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61128-35-9.
  37. Leszek Postołowicz: Zarys dziejów Sokółki i okolic do 1807 roku. Sokółka: Biblioteka Publiczna w Sokółce, 2008, s. 28–29. ISBN 978-83-60534-98-4.
  38. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI. Warszawa: 1890, s. 26.
  39. Tamże, s. 26.
  40. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 15. ISBN 978-83-61128-35-9.
  41. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 17. ISBN 978-83-61128-35-9.
  42. Ludność w Sokółce. [dostęp 31 grudnia 2008].
  43. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 26. ISBN 978-83-61128-35-9.
  44. a b Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 48.
  45. Sokółka TV – Twoja telewizja – Kamery online. [dostęp 2015-07-04].
  46. Sokółka TV – Twoja telewizja. [dostęp 2015-07-04].
  47. iSokolka.eu. [dostęp 2015-07-04].
  48. Nowiny Sokółskie. [dostęp 2015-07-04].
  49. Zespół Szkół w Sokółce (pol.). [dostęp 2014-01-05].
  50. Zespół Szkół Zawodowych w Sokółce (pol.). [dostęp 2014-01-05].
  51. Zespół Szkół Rolniczych w Sokółce (pol.). [dostęp 2014-01-05].
  52. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sokółce (pol.). [dostęp 2014-01-05].
  53. Fundacja Sokólski Fundusz Lokalny. [dostęp 18 września 2010].
  54. Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Ziemi Sokólskiej „Barka”. [dostęp 18 września 2010].
  55. Stowarzyszenie Klub 4x4 Sokółka. [dostęp 18 września 2010].
  56. Polskie Stowarzyszenie Łucznictwa Konnego. [dostęp 6 kwietnia 2013].
  57. Sokólski Ośrodek Kultury. [dostęp 18 września 2010].
  58. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 36. ISBN 978-83-61128-35-9.
  59. Serwis informacyjny Sokólskiego Ośrodka Kultury. Działalność SOK. [dostęp 2009-10-05].
  60. KS Sokół Sokółka. [dostęp 9 listopada 2009].
  61. Wymagana kontrola bezpieczeństwa, www.facebook.com [dostęp 2017-02-28]  (pol.).
  62. Uczniowski Klub Sportowy „Batory”. [dostęp 9 listopada 2009].
  63. Klub bilardowy Metal-Fach LP Pool Bilard Sokółka. [dostęp 18 września 2010].
  64. Klub Jeździecki BIK. [dostęp 18 września 2010].
  65. OSiR Sokółka. [dostęp 18 września 2010].
  66. a b Portal miejski Sokółki. Kalendarz wydarzeń. [dostęp 2009-10-03].
  67. Dorota Biziuk: Sokółka. 400-lecie miasta. Białystok: BUK, 2009, s. 11, 22. ISBN 978-83-61128-35-9.
  68. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-17] .
  69. Praca zbiorowa 1966 ↓, s. 22.
  70. a b Miasta partnerskie Sokółki. [dostęp 2012-04-03].
  71. Sokółka ma nowe miasto partnerskie. To Iwie na Białorusi. Co na tym zyskamy?. [dostęp 2011-10-13].
  72. Sokółka w Orzyszu. [dostęp 2015-06-22].
  73. Urząd Miejski w Ustrzykach Dolnych, www.bip.ustrzyki-dolne.pl [dostęp 2017-06-25] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Praca zbiorowa: Historia filmu polskiego tom I 1895-1929. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1966.
  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI. Warszawa: 1890.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Sokółka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy