Spis sumaryczny w 1946


Spis sumaryczny w 1946 roku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Spis sumaryczny w 1946) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powszechny sumaryczny spis ludności cywilnej w 1946 roku był pierwszym spisem ludności przeprowadzonym w Polsce po II wojnie światowej[1]. Został przeprowadzony według stanu o północy z 13 na 14 lutego 1946[2].

Spis treści

Synteza | edytuj kod

Wojna spowodowała tak wielkie zmiany ludnościowe, że szacunki liczby ludności kraju w nowych granicach wahały się w granicach 18–25 mln[2]. Ustalenie stanu ludności, jej rozmieszczenia i podstawowych cech było niezbędne do przygotowania planów odbudowy, akcji osadniczo-przesiedleńczej i aprowizacji ludności[2]. Główny Urząd Statystyczny podejmował przygotowania do przeprowadzenia spisu w czerwcu 1945, ale ówczesne trudności stanęły temu na przeszkodzie[2]. Decyzja w sprawie przeprowadzenia powszechnego sumarycznego (tj. nie imiennego i z ograniczoną liczbą pytań) spisu ludności cywilnej zapadła na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 10 stycznia 1946[3][4].

Spis sumaryczny pozwolił na ustalenie stanu i struktury ludności według trzech grup wieku (poniżej 18 lat, 18–59 lat, 60 lat i więcej), dwóch płci oraz czterech narodowości[5]:

  • Polaków wraz z osobami zweryfikowanymi bądź zrehabilitowanymi do dnia spisu;
  • osób, co do których toczyło się postępowanie rehabilitacyjne lub weryfikacyjne;
  • Niemców;
  • innych narodowości (w spisie tym, po raz drugi – poprzednio w 1921 – i ostatni w XX wieku, pojawiło się pytanie o narodowość).

Z uwagi na aktywną działalność ukraińskich ugrupowań terrorystycznych w powiecie leskim (województwo rzeszowskie) spisu nie przeprowadzono w gminach: Cisna, Stuposiany, Tarnawa Niżna, Wołkowyja i Zatwarnica oraz w 14 gromadach gmin Baligród i Łukowe. Wstępne wyniki spisu podano w prasie dnia 26 marca 1946, a w podziale według płci i trzech podstawowych grup wieku, województw (z podaniem liczby Polaków, Niemców i innych), powiatów, miast i gmin wiejskich ukazały się w 1947, nakładem GUS. Zapowiedziana publikacja, zawierająca dane o ludności w podziale według narodowości, nie ukazała się nigdy[5].

Bardziej dokładne spisy przeprowadzono w Warszawie i Poznaniu[5].

Według spisu, liczba ludności Polski w 1946 wynosiła 23 929 757[6].

Wyniki spisu szybko uległy przedawnieniu z powodu masowej repatriacji, wysiedleń i przesiedleń[5].

Równolegle do spisu sumarycznego przeprowadzono na Ziemiach Odzyskanych spis osób urodzonych w latach 1927–1946 dla potrzeb administracji szkolnej (analogiczny spis na ziemiach dawnych odbył się 24 czerwca 1945)[7].

Ludność według województw | edytuj kod

Źródło: PSSL 1946 ↓, s. 1-4.

Zobacz też | edytuj kod

Spisy statystyczne w Polsce

Uwagi | edytuj kod

  1. W tym 304 322 osoby nieuwzględnione w podziale na województwa oraz na ludność miejską i wiejską.

Przypisy | edytuj kod

  1. Spis ludności w 1946 roku. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2020-07-28].
  2. a b c d Gawryszewski 2005 ↓, s. 67.
  3. Gawryszewski 2005 ↓, s. 67-68.
  4. Dz.U. z 1946 r. nr 4, poz. 36
  5. a b c d Gawryszewski 2005 ↓, s. 68.
  6. PSSL 1946 ↓, s. 1.
  7. PSSL 1946 ↓, s. IX.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Spis sumaryczny w 1946" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy