Stanisław Nowak (ziemianin)


Stanisław Nowak (ziemianin) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Nowak (ur. ok. 1848, zm. 1 lutego 1919 w Kąśnej) – polski ziemianin, właściciel dóbr.

Grobowiec rodziny Nowaków w Sanoku

Życiorys | edytuj kod

Urodził się około 1848[1]. Na przełomie XIX i XX wieku był właścicielem ziemskim dóbr na obszarze powiatu sanockiego[2]: Zahutyń (425 ha[3]; tam znajdował się dwór Nowaków[4].), Dębna[5] (351 ha na pocz. XX wieku, 342 ha w 1911[6]), Międzybrodzie (229 ha, w 1911 – 212 ha[7]), Tyrawa Solna (735 ha – lasy, w 1911 wraz z Eugeniuszem i Tadeuszem Nowakami posiadał tam 235 ha[8]), Liszna, Zamłyń, a ponadto nabył tereny w powiecie rzeszowskim: Błaszkowa, Futoma (gdzie był patronem miejscowej parafii św. Walentego[9])[10] oraz powiecie pilzneńskim: Błaszkowa (oraz Bidaczyce i Foszczyce), Kamienica Górna, Klecie[11]. W 1896 nabył od hr. Michała Zyberk Platera dobra Bachlawa, Hoczew, Średnia Wieś[12]. Według stanu z początku 1906 rodzina Nowaków posiadała 6 obszarów dworskich na obszarze powiatu sanockiego[13]. Na początku XX wieku Stanisław Nowak nabył od rtm. Włodzimierza Kodrębskiego dworek w Kąśnej Dolnej, wcześniej należący Ignacego Jana Paderewskiego[14].

Uchwałą Rady Miejskiej w Sanoku z 1901 został uznany przynależnym do gminy Sanok[15]. Został prezesem Towarzystwa Kasy Zaliczkowej w Sanoku i jej rady nadzorczej[16]. 15 marca 1904 został wybrany na okres trzech lat cenzorem Kasy Oszczędności w Sanoku[17]. Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[18][19][20][21], sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej[22], Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka[23].

Zmarł 1 lutego 1919 w Kąśnej w wieku 70 lat[1][24][25]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 5 lutego 1919[1].

Jego żoną od około 1873 była Julia z domu Gardulska[1] (córka Józefa Gardulskiego)[26][27], z którą miał dzieci: Jana Franciszka (ur. 1878, od 1912 żonaty z Anną Kapiszewską, córką Henryka; ich córka Barbara została żoną Edwarda Łabno[28])[27], Annę Zofię (1879–1935, od 1901 zamężna z Pawłem Biedką)[29], Edwarda (1880–1922, od 1908 żonaty z Herminą Bialikiewicz, córką Władysława[26][30][15]), Mieczysława (ur. ok. 1882[15]), Stanisława (ur. 1885[31]), Antoninę (od 1897 zamężna z Adamem Marcinkiewiczem, dziennikarzem „Kuryera Rzeszowskiego” i notariuszem, zm. 1920[32][33], która także była właścicielką dóbr i prowadziła kamieniołom w Olchowcach[34]), Jadwigę Wandę (zm. 1894 w wieku 2 lat[35]).

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 231 (poz. 18).
  2. Obwieszczenie. „Gazeta Lwowska”, s. 10, Nr 264 z 19 listopada 1893. 
  3. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 24.
  4. Miejscowości gminy Zagórz. Zahutyń. W: Zbigniew Osenkowski: Zagórz nad Osławą. Z dziejów miasta i gminy. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2006, s. 190. ISBN 83-922799-6-4.
  5. Dębna. Opis miejscowości. 2013-11-02. [dostęp 2015-05-23].
  6. Skorowidz powiatu sanockiego : wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 5.
  7. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 10.
  8. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 20.
  9. Historia Parafii. Parafia Futoma, 2008-12-11. [dostęp 2015-05-23].
  10. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  11. Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Nowak. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2015-05-23].
  12. Kronika. Zmiana własności. „Gazeta Sanocka”. Nr 87, s. 3, 29 listopada 1896. 
  13. Z prowincji. Z Sanoka. „Kurjer Lwowski”. Nr 26, s. 4, 26 stycznia 1906. 
  14. Danuta Schneider. Dom Paderewskiego w Ojczyznie. „Głos Nauczyciela”, s. 51, 2003. ISSN 1042-3747
  15. a b c Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 348 (poz. 5, 10, 11).
  16. Kasa zaliczkowa w Sanoku. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 9 z 28 lutego 1904. 
  17. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 11 z 20 marca 1904. 
  18. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1894 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 4 maja 1895. s. 9.
  19. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1895 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 14 marca 1896. s. 10.
  20. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1896 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 30 stycznia 1897. s. 9.
  21. Sprawozdanie z działalności „Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego” w Cieszynie za czas od 16 września 1906 do 31 grudnia 1907 – 22 rok istnienia. Cieszyn: 1907, s. 21.
  22. Wykaz datków zebranych na gimnazyum polskie w Cieszynie. „Miesięcznik Towarzystwa Szkoły Ludowej”, s. 140, Nr 12 z 1903. 
  23. Sprawozdanie Wydziału Tow. Upiększania Miasta Sanoka. „Miesięcznik Artystyczny”. Nr 7, s. 68, 1912. 
  24. Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. N 1919, (Tom J, str. 223, poz. 18).
  25. Inskrypcja nagrobna wskazała datę śmierci 10 lutego 1919.
  26. a b Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 44 (poz. 22).
  27. a b Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 112 (poz. 1).
  28. Księga małżeństw (wojskowi) 1932–1939. Sanok. s. 25.
  29. Księga małżeństw 1888–1905 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 183.
  30. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 269 (poz. 66).
  31. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 586.
  32. Kronika. Z życia towarzyskiego. „Kuryer Rzeszowski”, s. 2, Nr 26 z 27 czerwca 1897. 
  33. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 253 (poz. 165).
  34. Skorowidz przemysłowo-handlowy Królestwa Galicyi. Lwów: 1912, s. 365.
  35. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 218 (poz. 83).

Zobacz też | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Stanisław Nowak (ziemianin)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy