Stanisław Ostoja-Chrostowski


Stanisław Ostoja-Chrostowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Zraniony jeleń, St. Ostoja-Chrostowski Grób Stanisława Ostoi-Chrostowskiego na Cmentarzu Powązkowskim

Stanisław Ostoja-Chrostowski ps. „Dyrektor”, „Just”, „Korweta” (ur. 14 grudnia 1897 w Warszawie, zm. 9 listopada 1947 tamże) – polski rzeźbiarz, malarz i grafik specjalizujący się w drzeworycie, profesor i rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Józefa i Wandy z Jakackich[1]. W 1915 roku jego rodzina wyjechała do Moskwy, gdzie ukończył naukę w gimnazjum. W latach I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, w 1918 roku pracownikiem przedstawicielstwa polskiego w Moskwie. W grudniu 1918 roku został aresztowany przez bolszewików pod zarzutem pracy dla polskiego wywiadu. Uwolniony w ramach wymiany więźniów w 1921 roku[2]. Rozpoczął studia w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Studiował malarstwo u Tadeusza Pruszkowskiego, grafikę u Władysława Skoczylasa, grafikę użytkową u Edmunda Bartłomiejczyka. Studia ukończył w roku 1934. Po śmierci Władysława Skoczylasa w roku 1937 objął katedrę grafiki użytkowej na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. W czasie drugiej Wojny Światowej działał w konspiracji, po wojnie współdziałał przy reaktywacji warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i został wybrany jej rektorem.

Był specjalistą od grafiki użytkowej – projektował winiety, papiery wartościowe, znaczki pocztowe, telegramy, zaproszenia, kartki świąteczne, programy, menu itp., jednak jego największymi pasjami, które przyniosły mu światową sławę, były ilustracje do książek oraz ekslibrisy. Drzeworyty Chrostowskiego-Ostoi odznaczają się mistrzostwem technicznym, elegancją, finezją i dekoracyjnością[3].Był członkiem stowarzyszenia „Ryt”. W okresie międzywojennym jego prace publikowała między innymi wydawana w Poznaniu Tęcza. W 1936 roku opracował projekt dyplomu i Odznaki Pamiątkowej Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.

Podczas okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie, działał w ruchu oporu pod ps. „Dyrektor”, „Just” i „Korweta”. Prowadził tajne nauczanie, a od stycznia 1940 roku był członkiem ZWZ (późniejszej AK). Był szefem Referatu 999 Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego Komendy Głównej Armii Krajowej. 11 sierpnia 1944 roku został wywieziony transportem do obozu w Pruszkowie, z którego po drodze zbiegł. Do Warszawy wrócił na początku 1945 roku. Został mianowany pierwszym, po wojnie, rektorem ASP.

Zmarł po krótkiej chorobie 9 listopada 1947. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w Alei Zasłużonych (rząd 1, miejsce 66,67)[4]. Był żonaty z Anną (1897–1978)[4]. Miał córkę Halinę (1929–1990), rysowniczkę, pedagog, działaczkę artystyczną.

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

  • I nagroda na II Międzynarodowej Wystawie Litografii i Drzeworytu, Chicago 1930;
  • I nagroda na Międzynarodowej Wystawie Ekslibrisów, Los Angeles 1931;
  • I nagroda za plakat na I Międzynarodowej Wystawie Drzeworytów, Warszawa 1933;
  • Brązowy medal na olimpijskim konkursie sztuki i literatury w Berlinie w 1936 roku za drzeworyt Korweta;
  • Grand Prix i 2 dyplomy honorowe na Międzynarodowej Wystawie „Sztuka i Technika”, Paryż 1937;
  • I nagrodę za ilustracje do dramatów Szekspira, Londyn 1940.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. StanisławS. Łoza StanisławS. (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 104 .
  2. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941–1944, Warszawa 2003, s. 114.
  3. Chrostowski-Ostoja Stanisław (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 30 września 2010].
  4. a b Cmentarz Stare Powązki: STANISŁAW OSTOJA-CHROSTOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2018-02-01] .
  5. M.P. z 1947 r. nr 143, poz. 875 „za wybitne zasługi na polu propagandy grafiki polskiej w kraju i za granicą”.
  6. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 606 „za wybitne zasługi dla polskiej sztuki w ogóle”.

Bibliografia | edytuj kod

  • Chrostowski-Ostoja Stanisław (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 30 września 2010].
  • Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1945 T.1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 123–124. ISBN 83-211-0758-3.
  • Agata Pietrzak: Stanisław Ostoja-Chrostowski 1900–1947 : Wyd. Biblioteka Narodowa, 2007 : ​ISBN 978-83-7009-549-9​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Stanisław Ostoja-Chrostowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy