Stanisław Sokołowski (leśnik)


Stanisław Sokołowski (leśnik) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Sokołowski senior (ur. 19 października 1865 w Młoszowej koło Chrzanowa, zm. 31 sierpnia 1942 w Zakopanem) – pionier polskiego leśnictwa, rzecznik utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

W Krakowie ukończył Seminarium Nauczycielskie, później z powodu braku pieniędzy na kontynuację nauki pracował przez 13 lat jako robotnik leśny. W wieku 26 lat zdał eksternistycznie maturę, a następnie odbył studia akademickie w Wiedniu (1893–1896), co było możliwe dzięki finansowemu wsparciu rodziny żony. Po powrocie do kraju pracował w Krajowej Szkole Gospodarstwa Leśnego we Lwowie, później w Akademii Rolniczej w Dublanach. W 1904 roku otrzymał stanowisko profesora Wyższej Szkoły Leśnej we Lwowie, a w 1919 objął katedrę leśnictwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1931 roku został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności[1].

Otrzymał także godność doktora honoris causa UJ (1932) oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (1934). Był doradcą naukowym majątków leśnych Polskiej Akademii Umiejętności i Fundacji Kórnickiej[2].

Już w latach 20. postulował utworzenie na terenie Tatr parku narodowego oraz ochronę tatrzańskich lasów. Od 1920 roku był członkiem Państwowej Rady Ochrony Przyrody[2].

W 1902 roku wybudowano dla niego willę „Ornak” przy ul. Grunwaldzkiej 20 w Zakopanem[1]. Na stałe osiadł w niej w 1935 roku, kiedy przeszedł na emeryturę. Z małżeństwa z góralką Agnieszką z Walczaków miał sześcioro dzieci, którymi byli:

  • Marian (1894–1939) – botanik, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, taternik, alpinista,
  • Adam (1898–1984) – lekarz, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, taternik,
  • Stanisław (1900–1990) – geolog, profesor Instytutu Geologicznego w Warszawie,
  • Witold (1902–1989) – taternik,
  • Jan Seweryn (1904–1953) – malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, taternik,
  • Zofia (ur. 1909)[2].

W roku 1912 oraz w latach 1914–17 był prezesem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika[3].

Jest pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. W 1965 roku w stulecie urodzin w Dolinie Białego w Tatrach utworzono rezerwat przyrodniczy jego imienia. Na willi „Ornak” umieszczona została tablica upamiętniająca Sokołowskiego[2].

Publikacje | edytuj kod

  • W obronie lasów, [w:] „Sylwan” 25/1907,
  • Hodowla lasu, 3 wydania, Lwów 1912-1930,
  • W obronie lasów tatrzańskich, [w:] „Rzeczpospolita” 320/1922,
  • Tatry jako Park Narodowy, Kraków 1923,
  • Z krainy regli, [w:] „Wierchy” 1/1923,
  • Budowa roślin drzewiastych, Lwów 1927,
  • Prace biometryczne nad rasami sosny zwyczajnej (Pinus silvestris) na ziemiach Polski, Kraków 1931,
  • Las tatrzański, Zakopane 1936[2].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Maciej Pinkwart, Lidia Długołęcka-Pinkwart: Zakopane. Przewodnik historyczny. Bielsko-Biała: Pascal, 2003, s. 157. ISBN 83-7304-169-9.
  2. a b c d e Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, s. 1116–1119. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika. Władze. [dostęp 2014-01-13].
  4. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 21.

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Stanisław Sokołowski (leśnik)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy