Stanisław Thun


Stanisław Thun w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Marian Thun ps. „Janusz” „Leszcz” „Malcz” „Nawrot” (ur. 19 listopada 1894 w Dzierznie Dworskim, zm. 3 sierpnia 1944 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego, legionista, członek POW, ZWZ i Armii Krajowej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn obywatela ziemskiego Jana i Władysławy Zaleskiej[1]. Uczęszczał do szkoły w Gnieźnie (1902–1904), a następnie uczył się w III Gimnazjum im. Jana Sobieskiego w Krakowie (1905–1913). Po maturze studiował krótko medycynę na Wydziale Lekarskim UJ w Krakowie, potem w Akademii Handlowej. Od marca 1911 r. był członkiem tajnej Armii Polskiej, następnie od lipca tego samego roku w PDS i Polowych Drużynach „Sokoła”.

Od 16 sierpnia 1914 r. w Legionach Polskich. W 2 pułku piechoty był dowódcą plutonu, a następnie adiutantem II batalionu[1]. 29 września 1914 r. został mianowany chorążym piechoty[2]. Od 30 września 1914 r. walczył na froncie karpackim. 29 października 1914 r. podczas bitwy pod Mołotkowem ciężko ranny dostał się do niewoli rosyjskiej. Przez kilka miesięcy leczył się w szpitalu w Płoskirowie. W czerwcu 1917 r. udało mu się zbiec z niewoli i w lutym 1918 r. przedostać do Galicji[1]. Internowany w Wiedniu, potem w Witkowicach. Po uwolnieniu od kwietnia 1918 r. był dowódcą plutonu i instruktorem POW w Krakowie. Jednocześnie pracował jako urzędnik w inspektoracie zasiłkowym Centrali dla Odbudowy Galicji.

Od 1 listopada 1918 r. służył w Wojsku Polskim jako oficer ordynansowy w Komendzie Wojskowej w Krakowie, dowódca plutonu gońców bojowych 4 pułku piechoty Legionów, a następnie przeniesiony do Warszawy gdzie od 1–30 stycznia 1919 r. był adiutantem DOGen. Warszawa - gen. Edwarda Rydza-Śmigłego. Dowódca kompanii harcerskiej 2 Dywizji Piechoty Legionów[3]. Uczestniczył w walkach z bolszewikami na froncie litewsko-białoruskim. Od września 1919 r. do marca 1920 r. był adiutantem dowódcy DOGen. Kielce, gen. Bolesława Roji, DOGen. Pomorze, Grupy Pomorskiej, 2 Armii i ponownie DOGen. Pomorze[1]. 19 sierpnia 1920 r. został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 r. w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[4]. Dowódca kompanii 4 pułku piechoty od września 1920 r., a od grudnia tego samego roku mianowany oficerem łącznikowym komendy m. st. Warszawy w Wyższej Szkole Handlowej i Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, równocześnie studiując w WSH (1920–1922), gdzie uzyskał dyplom w 1926 r[1].

3 maja 1922 r. został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r. i 208. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 4 pp Leg.[5] W 1923 roku pełnił służbę w 20 pułku piechoty w Krakowie[6]. 23 października tego roku został przydzielony do Wojskowego Instytutu Naukowo–Wydawniczego w Warszawie na stanowisko kierownika referatu wydawnictw[7]. 1 grudnia 1924 r. został mianowany majorem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 r. i 44. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8][9]. Później został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów administracyjnych, grupa kancelaryjna. W kwietniu 1926 został szefem Wydziału II Wydawniczego WINW w Warszawie[1][10]. Z dniem 29 lutego 1932 r. został przeniesiony w stan spoczynku[11]. Po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej został dyrektorem Głównej Księgarni Wojskowej[1]. Jednocześnie był członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Wiedzy Wojskowej w latach 1924–1925, a w latach 1935–1937 zastępcą członka[12]. W „Wojskowym Przeglądzie Wydawniczym” (wydawany od 1926 jako dodatek do „Bellony”) był redaktorem oraz wchodził w skład komitetów redakcyjnych „Przeglądu Piechoty” i „Przeglądu Wojskowego” (w latach 1929–1933)[1]. W 1934 r. pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III, jako oficer stanu spoczynku administracji[13].

Podczas kampanii wrześniowej został 7 września 1939 r. przydzielony do stacji zbornej na terenie warszawskiej cytadeli, potem został d-cą ochotniczego II batalionu 2 pułku piechoty „Obrony Pragi” (późniejszy 336 pułk piechoty)[14]. Uczestnik obrony Warszawy[15]. Po kapitulacji podjął działalność konspiracyjną od października 1939 w szeregach SZP/ZWZ/AK. Początkowo współorganizator i pierwszy d-ca obwodu SZP W-wa Żoliborz, następnie szef Oddziału VII (Biuro Finansów i Kontroli) w Dowództwie Głównym SZP, KG ZWZ/AK[16]. Rozkazem KG ZWZ nr L.1/BP z 1 lipca 1940 r. mianowany ppłk. piech[14]. Poległ 3 sierpnia 1944 r. podczas powstania warszawskiego przy ul. Leszno 24[14]. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 25-8-1)[17].

19 listopada 1920 r. dowódca Okręgu Generalnego Kielce zezwolił mu na zawarcie związku małżeńskiego z Zofią Aleksandrą Wołoszyńską z Kielc[18].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1945 T.1. Warszawa: 1987, s. 155.
  2. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 25.
  3. Według rozkazu gen. Bolesława Roji z 24 lipca 1919 był dowódcą „wzorowym i dzielnym”
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 25 sierpnia 1920 roku, s. 784.
  5. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 40.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 182, 406.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 71 z 13 listopada 1923 roku, s. 751.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 734.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 171, 350.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 122, 174.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 257.
  12. Oficerskie kursy języków obcych. Obrady delegatów T-wa wiedzy wojskowej. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 15B, s. 9, 9 czerwca 1935. 
  13. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 389.
  14. a b c Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: 1987, s. 156.Sprawdź autora:1.
  15. Obrona Warszawy i Modlina - 1939 r.
  16. Komenda Główna Armii Krajowej, lipiec 1944 r.
  17. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  18. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 120 z 19 listopada 1921 roku, pkt 2.
  19. Rómmel 1958 ↓, s. 381, autor jako dowódca armii „Warszawa” nadał majorowi Stanisławowi Thun, dowódcy I batalionu 336 pp Order Virtuti Militari V klasy.
  20. Sitko 1928 ↓, s. 48.
  21. M.P. z 1932 r. nr 29, poz. 35 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  22. M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 306 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej i krzewienie czytelnictwa w wojsku”.

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Stanisław Thun" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy