Stanisław Ujejski


Stanisław Ujejski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Marian Kukiel, Władysław Sikorski, Tadeusz Klimecki i Stanislaw Ujejski 1942

Stanisław Ujejski (ur. 14 listopada 1891 w Ropczycach, zm. 31 marca 1981 w Toronto) – generał brygady obserwator Wojska Polskiego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Maturę zdał w 1908 roku w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie, a następnie studiował na Politechnice w Bernie w Szwajcarii[1][2]. Podczas I wojny światowej był powołany do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej. W ewidencji wojskowej figurował jako „Stanislaus Ritter von Ujejski”. 1 stycznia 1916 został mianowany podporucznikiem rezerwy kawalerii. W 1917 jego oddziałem macierzystym był pułk strzelców konnych Nr 1[3]. W kwietniu 1918 został słuchaczem Szkoły Lotniczej, a później odbywał służbę w wojskach balonowych[1].

8 listopada 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i otrzymał stopień porucznika[4]. W 1919 ukończył kurs w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego, a po jej ukończeniu będąc oficerem dyplomowanym w latach 1919–1920 służył w Oddziale Operacyjnym Naczelnego Dowództwa i w Sztabie Naczelnego Wodza. Ukończył w okresie 1922 – 1923 Kurs Doszkolenia Szkoły Sztabu Generalnego[5]. W 1926 brał udział w konferencji rozbrojeniowej w Genewie jako ekspert ds. lotnictwa. Był przydzielony do 2 pułku lotniczego. W Wyższej Szkole Wojennej był wykładowcą taktyki lotnictwa. Szef wydziału i pierwszy zastępca szefa Departamentu Lotnictwa MSWojsk. Z dniem 3 stycznia 1929 roku został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie na stanowisko komendanta[6][7]. W kwietniu 1933 roku został mianowany dowódcą 3 Grupy Lotniczej w Krakowie[8]. W listopadzie 1935 roku został przeniesiony na stanowisko dowódcy 1 Grupy Lotniczej w Warszawie. 14 grudnia 1937 roku został szefem Sztabu Lotniczego przy Sztabie Głównym[9].

W czasie kampanii wrześniowej szef sztabu naczelnego dowódcy lotnictwa i OPL[1]. Po kapitulacji przedostał się przez Rumunię do Francji. Od marca do lipca 1940 zastępca dowódcy Polskich Sił Powietrznych, a od 18 lipca do 19 września 1943 Generalny Inspektor PSP[1].

Wyjechał po demobilizacji do Kanady. Początkowo był urzędnikiem w firmie ortopedycznej, potem wraz z żoną prowadził sklep żywnościowy w Toronto[10][11]. Tam też zmarł[12].

W dniu 28 sierpnia 2014 podczas uroczystych obchodów Święta Lotnictwa Polskiego z asystą honorową Kompanii Reprezentacyjnej i Orkiestry Reprezentacyjnej Sił Powietrznych złożono urnę z prochami gen. Stanisława Ujejskiego w kolumbarium Katedry polowej Wojska Polskiego w Warszawie[13].

Upamiętnienie | edytuj kod

W 1990 został wybity medal z podobizną gen. bryg. pil. Stanisława Ujejskiego o treści Bitwa o Wielką Brytanię 1940 – 1990, wydany przez Mennicę Państwową, a zaprojektowany przez Andrzeja Nowakowskiego[14].

Awanse | edytuj kod

  • porucznik – 8 listopada 1918 roku
  • major – zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 23. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
  • podpułkownik – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 7. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
  • pułkownik – 18 lutego 1930 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 1. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
  • generał brygady – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 15. lokatą w korpusie generałów[15]

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Brytyjski wojskowy Order Łaźni II kl. nadany gen. S. Ujejskiemu w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Jurga 1990 ↓, s. 832.
  2. Grzegorz Małachowski (red.): W Krakowie przy Studenckiej: Księga Pamiątkowa wydana z okazji Jubileuszu 130-lecia V Liceum Ogólnokształcacego im. A. Witkowskiego w Krakowie. 1871-2001. Kraków: Oficyna Wydawnicza TEXT, 2001, s. 227. ISBN 83-88934-02-3.
  3. Lista starszeństwa c. k. Obrony Krajowej i Żandarmerii 1918 ↓, s. 413, 424.
  4. Stanisław Ujejski. „Skrzydlata Polska”. 22/1966, s. 18, 29 maja 1966. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 932, 943.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 27.
  7. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 227, 818.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 79.
  9. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 425.
  10. Włodzimierz Nikitenko: Włóczędzy w generalskich mundurach (pol.). Historia.org.pl., 23 września 2014. [dostęp 2016-11-01].
  11. Piotr Stawecki, Generałowie polscy. Zarys portretu zbiorowego 1776-1945 Bellona Warszawa 2010, s. 162.
  12. Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012, s. 587. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  13. Artur Goławski: Najbardziej lotniczy dzień w roku (pol.). lotniczapolska.pl, 29 sierpnia 2014. [dostęp 2017-03-21].
  14. Andrzej Romaniak: Medale, medaliony, plakiety. Katalog zbiorów. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2005, s. 105. ISBN 83-919305-8-0.
  15. a b c Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 6.
  16. Odznaczenie pułkownika Rayskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, nr 208 z 10 września 1931. 
  17. Dziennik Personalny MSWoj. Nr 2/1931, s. 67.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 21 marca 1928 roku.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Stanisław Ujejski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy